Торпедолық катерлер: 19 ғ. соңындағы теңіз кемелері, кішкентай торпедолық катерлерді жоюға арналған. Жаңа технологиямен алмастырылды. Тарихы мен кластары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
19 ғасырдың соңындағы теңіз терминологиясында торпедалық канонерлік кемелер – торпедалармен қаруланған және кішкентай торпедалық кемелерді іздеуге және жоюға арналған канонерлік кемелердің бір түрі болды. 1890 жылдардың аяғына қарай торпедалық канонерлік кемелер олардан табыстырақ болған, торпедалық кемелерді жойғыштармен ығыстырылды.
In late 19th century naval terminology, torpedo gunboats were a form of gunboat armed with torpedoes and designed for hunting and destroying smaller torpedo boats. By the end of the 1890s torpedo gunboats were superseded by their more successful contemporaries, the torpedo boat destroyers.
Тарих
Бірқатар торпедалық канонерлік қайықтар, 1886 жылғы прототип Rattlesnake, одан кейін Grasshopper класы (3 кеме), Sharpshooter класы (13 кеме), Alarm класы (11 кеме) және Dryad класы (5 кеме) 1880 және 1890 жылдары Корольдік теңіз күштері үшін салынды; ұқсас кемелер де бірқатар еуропалық елдер мен Жапонияда салынды немесе басқаша түрде алынды. Өте кішкентай крейсерлерге жақын торпедалық канонерлік қайықтар көбінесе локомотивтік қазандықтармен жабдықталған және торпедалық түтіктермен, сондай-ақ қарсыластың кіші торпедалық қайықтарын іздеуге арналған жеткілікті қару-жарақпен жабдықталған. Бірақ олар өзінің негізгі мақсатына жете алмады, себебі торпедалық қайықтармен бірге жүру үшін олардың жылдамдығы жеткіліксіз болды, ал олардың орнын жылдам торпедалық қайықтар жойғыштар тез басты. Ең жылдам торпедалық канонерлік қайықтардың бірі – 1887 жылы қолданысқа берілген испандық Destructor соғыс кемесі. Кейбір дереккөздерде ол алғашқы торпедалық қайық жойғыш деп есептеледі. Чили теңіз күштері 1880-ші жылдардың соңында Laird Brothers кеме жасаушылығында осы типтегі алғашқы кемелерді тапсырыс берді, олар Sharpshooter класының кіші класы болды – Чилидің торпедалық канонерлік қайығы Almirante Lynch және Чилидің торпедалық канонерлік қайығы Almirante Condell. Бұл екі кеме 1891 жылғы Чили азаматтық соғысы кезінде Кальдера шығанағындағы шайқасқа қатысты, онда Almirante Lynch торпедамен Чилидің темір кемесі Blanco Encalada-ны батырып, осы типтегі кемелер темір кемелерді де жоя алатынын көрсетті, бұл теңіз тарихындағы маңызды оқиға болды, өйткені темір кеме алғаш рет өздігінен қозғалмалы торпедалармен батырылды. 1906 және 1907 жылдары Румыния Дунай флотилиясы үшін британдық салынған сегіз торпедалық канонерлік қайықтарды тапсырыс берді және қолданысқа енгізді. Бұл 50 тонналық кемелер теңізде жүретін әріптестерінен әлдеқайда кішкентай болғанмен, олардың өлшеміне қарай жақсы қаруланған: бір 47 мм теңіз пушкасы және бір 6,5 мм пулеметтен басқа, әр кемеде 4 торпеда тасымалданды: екеуі кеменің алғы жағындағы тіреулерде және тағы екеуі торпеда тастау құрылғыларында (арбаларда). Кемелердің қабырғалары мен палубалары оқтан қорғалған, брондалған. Олардың максималды жылдамдығы 18 теңіз шақырымын құрады. Дунайдағы қызметке арналғанына қарамастан, бұл кластағы кемелер де теңізге лайықты болды, үш кеме 1944 жылдың тамызында Совет Одағының Қара теңіз флотына қосылды (1945 жылдың қыркүйегінде Румынияға қайтарылды). Мүмкін, соңғы торпедалық канонерлік қайық – ROU Uruguay, ол 1910 жылдың тамызынан 1951 жылға дейін қызмет еткен Уругвай теңіз күштері үшін Германияда тапсырыс бойынша салынды. "Платта шайқасы" фильмінде көрсетілгенінен өзгеше, ол шайқастан кейін неміс жүк кемесі Tacoma-ға шабуыл жасауға қатыспады.
A number of torpedo gunboats, the prototype Rattlesnake of 1886 followed by the Grasshopper class (of 3 vessels), the Sharpshooter class (13 vessels), the Alarm class (11 vessels) and the Dryad class (5 vessels), were built for the Royal Navy during the 1880s and the 1890s; similar vessels were also constructed or otherwise acquired by a number of European nations and Japan. Essentially very small cruisers, torpedo gunboats were typically fitted with locomotive boilers and were equipped with torpedo tubes and an adequate gun armament, intended for hunting down smaller enemy torpedo boats. In practice they failed in their primary objective, as they were not fast enough to keep up with torpedo boats, and their role was quickly taken over by the faster torpedo boat destroyers. One of the faster torpedo gunboats was the Spanish warship Destructor, commissioned in 1887, and considered by some sources the first torpedo boat destroyer. The Chilean Navy ordered in the late 1880s, at the Laird Brothers shipyard, the first ships of this type, a subclass of the Sharpshooter class, the which were the Chilean torpedo gunboat Almirante Lynch and Chilean torpedo gunboat Almirante Condell. These two ships participated in the Battle of Caldera Bay during the Chilean Civil War of 1891, where Almirante Lynch managed to sink the ironclad Chilean ironclad Blanco Encalada with a torpedo, showing the world that this type of ship could also destroy ironclad warships, and marking a milestone in naval history as it was the first time an ironclad was sunk with self propelled torpedoes. In 1896, the Chilean Navy acquired a third ship of this type from the same shipyard, the Chilean torpedo gunboat Almirante Simpson torpedo gunboat. Between 1906 and 1907, Romania ordered and commissioned a class of eight British built torpedo gunboats for its Danube Flotilla. These 50 ton vessels were much smaller than their sea going counterparts but were well armed for their size: in addition to one 47 mm naval gun and one 6.5 mm machine gun, each boat also carried 4 torpedoes: two on spars in front of the vessel and two more amidships in torpedo dropping gear (carriages). The boats were also armored, having bulletproof sides and deck. Their maximum speed amounted of 18 knots. Despite being built for Danubian service, the vessels of this class were nonetheless seaworthy as well, three being incorporated into the Soviet Black Sea Fleet in August 1944 (returned to Romania in September 1945). Perhaps the last torpedo gunboat ever built was the ROU Uruguay, constructed to order in Germany for the Uruguayan navy, with whom she served from August 1910 until 1951. Contrary to the depiction in the film The Battle of the River Plate, she did not participate in the boarding of the German freighter Tacoma in the aftermath of the battle.