Александр Хеншоу: Британдық ұшқыш, сынаушы және жазушының өмірі

Кіріспе

Британдық жарыс ұшқышы, сынақ ұшқышы және жазушы (1912–2007)

Александр Адольфс Дамфрис Хеншоу (7 қараша 1912 – 24 ақпан 2007) – 1930 жылдары британдық әуе жарысына қатысқан және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Викерс Армстронгс» компаниясы үшін сынақ ұшқышы болған.

Ерте өмір

Хеншоу Петерборо қаласында Линкольнширдегі бай отбасының ең үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Король Эдуард VI атындағы грамматикалық мектепте (Стратфорд-он-Авон, "Шекспир мектебі", онда ол ақынның өзі отырған орындыққа отырды) және Линкольн мектебінде (бұрынғы Линкольн грамматикалық мектебі) білім алды. Уитэм өзенінен баланың өмірін құтқарғаны үшін Корольдік гуманитарлық қоғамның медалімен марапатталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Хеншоу Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Корольдік әуе күштеріне қатысуды жоспарлаған, бірақ оның орнына Викерс Армстронгс компаниясы үшін сынақ ұшқышы болды. Кейіннен ол сержант-ұшқыш шеніне ие болып, қажет болған жағдайда зауытты қорғау үшін толық қаруланған «Спитфайр» ұшағын ұшуға мүмкіндік алды, бірақ оны ешқашан жауынгерлік тапсырмаға шақырмады. Хеншоу Вейбриджде «Викерс Веллингтон» ұшақтарымен жұмысын бастады. Оған бұл жұмыс ұнамады, кетіп бара жатқан кезде Джеффри Квилл оны Саутгемптонға «Спитфайр» ұшақтарын сынауға шақырды. Деректерге сәйкес, Хеншоу барлық «Спитфайр» және «Сифайр» ұшақтарының 10%-ын ұшқан, көбінесе тұманды ауа райында күніне 20-ға дейін ұшақты сынаған. Ол сондай-ақ «Спитфайрді» Уинстон Черчилль сияқты құрметті қонақтарға көрсеткен, бір рет Бирмингемдегі Броуд-стриттің үстінен төмен ұшқан. Ол «Ланкастер» бомбалаушы ұшағында «баррель ролл» (доңғалақ айналу) жасаған жалғыз ұшқыш, оның көлемі мен қарапайым техникалық сипаттамаларына байланысты бұл қауіпті немесе мүмкін емес деп есептелген. Ол бұл маневрді өзінің ұшу сынақ тобының басқа мүшелерімен бірнеше рет орындаған, олардың ішінде Питер Айерст және чех ұшқышы Вацлав «Венда» Джича болды. (Венда соғысқа дейінгі акробатикалық ұшқыш, жауынгер ұшқышы, «Британия шайқасының» қатысушысы және 124 («Барода») эскадрильясының бұрынғы мүшесі.) Хеншоу соғыс кезеңіндегі қызметі үшін Британ империясы орденінің мүшесі атанды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейін Хеншоу Оңтүстік Африкадағы Майлс ұшақтар зауытының директоры болды, бұл жұмыс аймақтағы потенциалды клиенттерді аралауды және демонстрациялық ұшуларды жүргізуді талап етті. Бірақ компания жабылып, ол 1948 жылы Англияға оралды. Ол 30-дан асса да, енді ешқашан ұшақтың бас пилоты ретінде ұшқан жоқ. Оның орнына Линкольнширдегі отбасының фермалық және демалыс бизнесін басқарды. 1953 жылғы су тасқыны кезіндегі құтқару жұмыстары үшін ол Королеваның Батылдыққа көрсеткен игілігі үшін марапатталды. Зейнетке шыққаннан кейін Хеншоу Castle Bromwich Aeroplane Factory (CBAF) зауытындағы соғыс жылдарындағы тәжірибесін баяндайтын кітап жазды. Кітабының атауы "Sigh for a Merlin" (1979) болды, ол көптеген Spitfire және Lancaster ұшақтарында қолданылған Rolls Royce Merlin қозғалтқышына сілтеме жасады. 1980 жылы бұл кітапқа "Мью Галлдың ұшуы" кітабы жарық көрді, онда автордың соғысқа дейінгі әуе жарыстары мен рекордтар орнату туралы оқиғалары баяндалды. 1997 жылы Әуе лигасы Хеншоуды Джеффри Квилл медалімен марапаттады. 2003 жылы ол 2002 жылы Әуе лигасының серігі атанды және Корольдік аэронавтикалық қоғамның құрметті мүшесі болып сайланды. 2005 жылы Хеншоу өзінің құжаттары мен естеліктерін RAF мұражайына сыйға тартты және оның коллекциясын каталогтау үшін кураторға қаржы бөлді. Өмірінің соңғы жылдарында ол екі орынды Spitfire ұшағында бірнеше рет ұшуға шақырылды, кейде басқаруды өзіне алды. Соңғы ұшу 2006 жылдың 5 наурызында болды, ол 93 жасында Саутгемптон әуежайында прототиптің алғашқы ұшуының 70 жылдығына арналған әуе шеруіне қатысты. Хеншоу үшінші кітабын, "Ұлы бөліністің арғы жағындағы қанаттар" 2004 жылы жариялады. Бұл трилогияның соңғы бөлігінде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Африкадағы ұшу тәжірибесі туралы айтылады. 1940 жылы Хеншоу француздық жарыс және сынақ пилоты Гай де Шатобрунның жесірі Барбараға үйленді. Барбара Хеншоу 1996 жылы қайтыс болды. Алекс Хеншоу 2007 жылдың 24 ақпанында Ньюмаркеттегі үйінде дүниеден өтті. Ол жалғыз баласы, Александр Хеншоу кішінің күтімінде қалды. Хеншоу туралы бір сағаттық деректі фильм, "The Extraordinary Mr Spitfire" алғаш рет 2007 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияның The History Channel арнасында көрсетілді.

After the war Henshaw became a director of Miles Aircraft in South Africa, a job which entailed visiting potential customers in the region and making demonstration flights. But the company folded and he returned to England in 1948. Although still only in his mid 30s, he never again flew as pilot in command of an aircraft. Instead he took charge of his family's farming and holiday business interests in Lincolnshire. He was awarded the Queen's Commendation for Brave Conduct for his rescue work in the 1953 floods. Following his retirement, Henshaw wrote a book recounting his wartime experiences at the Castle Bromwich Aeroplane Factory (CBAF), Sigh for a Merlin (1979), the title referring to the Rolls Royce Merlin engine of the same name which powered most Spitfires and Lancasters. This book was followed in 1980 by Flight of the Mew Gull, an account of the author's pre war air racing and record setting adventures. The Air League awarded Henshaw the Jeffrey Quill Medal in 1997. In 2003, he became a Companion of the Air League in 2002 and was elected an Honorary Fellow of the Royal Aeronautical Society. In 2005, Henshaw donated his papers and mementoes to the RAF Museum, funding a curator to catalogue his collection. In his later years he was invited to make several flights in a two seater Spitfire, occasionally handling the controls. The last of these came on 5 March 2006 when, at the age of 93, he took part in a flypast at Southampton Airport to mark the 70th anniversary of the first flight of the prototype. Henshaw wrote a third book, Wings across the Great Divide which was published in 2004. This final part of his trilogy details his experiences flying in Africa in the immediate aftermath of the Second World War. In 1940, Henshaw married Barbara, the widow of French race and test pilot Guy de Chateaubrun. Barbara Henshaw died in 1996. Alex Henshaw died at home in Newmarket on 24 February 2007. He was survived by their only child, Alexander Henshaw Jr.

An hour long film biography of Henshaw entitled The Extraordinary Mr Spitfire was broadcast for the first time on The History Channel UK in September 2007.