Кіріспе

Тешекпұқ көлі (Iñupiaq: Tasiqpak) – Алясканың Арктикалық аймағындағы ең үлкен көл, ені 22 миль (35 км). Ол Алясканың Ұлттық мұнай қорығында, Алясканың Солтүстік жағалауында, Питт мүйісінен оңтүстікке қарай, Харрисон шығанағынан 12 миль (19 км) шығысқа қарай, және Барроу мүйісінен 80 миль (129 км) шығысқа қарай орналасқан. Бұл көл Тешекпұқ көлі, Тасекпұқ көлі, Тасиркпук көлі, Тасюкпун және Тасикпак аттарымен де белгілі.

Қоршаған орта

Тешекпұк көлі аймағы бүкіл Арктикадағы ең өнімді, әртүрлі және сезімтал ылғалды жерлердің экожүйесі болып саналады, және арктикалық жануарлардың алуан түрлеріне орталық, соның ішінде Тешекпұк көлі карибулары (64 000 бас), көптеген жағалау құстары мен көшіп жүретін су құстары, сондай-ақ бірнеше тұщы су және анадромалық балық түрлері мекендейді. Көл Шығыс Азия – Австралия көшіп-қону жолы желісінің бір бөлігі. Алясканың Ұлттық мұнай қорығының барлық аумағының 18 пайызын ғана құраса да, көл Алясканың Солтүстік жағалауына келетін су құстарының 40 пайыздан астамын қабылдайды. 1963 жылы Тешекпұк көлі ғылыми-зерттеу станциясы құрылды. 2007 жылы обсерватория Ұлттық ғылым қоры, АҚШ Геологиялық қызметі, Жерді басқару бюросы, Еуропалық ғарыш агенттігі және Еуропалық Одақ қаржылаған зерттеу жобалары арқылы қайта жаңартылды. Ол арктикалық ортаға климаттың өзгеруінің әсерін, мәңгі мұздың динамикасын және термокарст құбылысын, көл мұзының жүйесін, жағалау және көл жағалауының эрозиясын, су және құрлық экологиясын, жер бетіне жақын геофизиканы және палеоэкологиялық зерттеулерді зерттейді.

Мұнай бұрғылау туралы дау

2006 жылдың 11 қаңтарында АҚШ Ішкі істер департаменті (DOI) Тешекпук көлі мен оның айналасындағы шамамен 500 000 акр (2 000 км²) жерде мұнай және газды бұрғылауға рұқсат берді. Жазда осы аймаққа 90 000-ға жуық қаз жиналып, қанаттарын ауыстырады, ал 46 000-ға дейін карибу шағылысу және көші-қон үшін осы жерді пайдаланады. Кейбір экологиялық ұйымдар DOI-дың бұрғылауға рұқсат беру шешіміне қарсы шықты. Шешімде қаз бен карибулар үшін маңызды саналатын жерлерде жер бетінде бұрғылауға рұқсат етілмейтіні, ал жеті түрлі аймақтағы 2100 акр (8,5 км²) жердің үнемі бұзылуы мүмкін екендігі көрсетілді. 2006 жылдың 25 қыркүйегінде Аляска округтік соты 27 қыркүйекте өткізілген мұнай және газ аукционынан Тешекпук көлі маңындағы жануарлар мекендейтін жерді алып тастау туралы шешім қабылдады. Сот АҚШ үкіметінің экологиялық сараптамасы федералдық экологиялық заңдарды бұзғанын анықтады. Бұл шешім Ішкі істер департаментінің аймақты жалға беру жоспарын күштен шығарды және Жерді басқару бюросына (BLM) көл маңындағы 400 000 акрдан (1600 км²) астам жерді жалға беруге тыйым салды. Бұл шешімге дейін, экологиялық ұйымдар мен Алясканың жергілікті халықтарының бастамасымен, АҚШ азаматтары Ішкі істер министріне және ConocoPhillips компаниясының бас директорына 300 000-нан астам пікір жіберді. Экологтар мен аймақтың Инупиаттары да Тешекпук көліне жақын жерлерде бұрғылауға қарсылық білдіру үшін жаһандық климаттың өзгеруінің әсерін атап көрсетті.