Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1918 жылғы әскери шақыру дағдарысы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1918 жылдың сәуірінде Ұлыбритания үкіметінің Ирландияда әскери шақыруды (әскери міндеттілікті) енгізу әрекетінен туындады. Күшті қарсылықты кәсіподақтар, ирланд ұлтшыл партиялары және Рим-католик епископтары мен дін қызметкерлері жетекшілік етті. Әскери шақыру туралы заң қабылданды, бірақ ол ешқашан қолданылмады; Ирландияда ешкім Ұлыбритания армиясына шақырылмады. Бұл ұсыныс пен оған болған реакция Ирландияның тәуелсіздік соғысына дейінгі оқиғаларға әсер еткен және ирланд сепаратизмін жақтаған саяси партияларға қолдау көрсетті.
British political crisis involving Ireland
The Conscription Crisis of 1918 stemmed from a move by the British government to impose conscription (military draft) in Ireland in April 1918 during the First World War. Vigorous opposition was led by trade unions, Irish nationalist parties and Roman Catholic bishops and priests. A conscription law was passed but was never put in effect; no one in Ireland was drafted into the British Army. The proposal and backlash galvanised support for political parties which advocated Irish separatism and influenced events in the lead up to the Irish War of Independence.
Өмірбаян
1918 жылдың басында британдық армия Батыс майданға жеткілікті әскер таба алмады. 1918 жылғы неміс көктемгі шабуылында неміс әскерлері Франциядағы майданның бірнеше учаскелерінде одақтас әскерлерін жеңіп, сандар бойынша төрт есе артықшылыққа ие болып, одақтас армияларға ауыр күйзеліс туғызды. Британдық армия бір күні ішінде ауыр соққыға ұшырады, Императорлық неміс армиясы 98 шаршы миль (254 км²) аумақты басып алып, ең шеткі нүктеде тереңге енді. Ұлыбританияда әскери қызметке алу 1916 жылғы қаңтардағы Әскери қызмет заңымен белгіленген еді, ол наурыз айында күшіне енді. 1918 жылы Дэвид Ллойд Джордж премьер-министр болып, коалициялық үкіметке жетекшілік етті. Өте қиын әскери жағдайды шешу үшін Ирландияға, сондай-ақ үлкендерге және Ұлыбританиядағы жұмысшылардың тағы бір тобына әскери міндеттілікті кеңейту үшін жаңа «Әскери қызмет туралы заң жобасын» пайдалану туралы шешім қабылданды, осылайша пайдаланылмаған еңбек резервтерін жұмылдыруға мүмкіндік болды. 1914 жылы соғыс басталғанда көптеген ирландтар жаңа армияның ирланд полктері мен дивизияларына ерікті түрде қосылғанмен, мәжбүрлі түрде әскери қызметке алу мүмкіндігі наразылық тудырды. Бұл реакцияның себебі Ллойд Джорджтың «екі саясат» жүргізуіне байланысты болды, ол Ирландия үкіметі туралы 1914 жылғы заңның немесе жаңа Үй билігі туралы заңның (бұрын наурыз айында Ирландия конвенциясы ұсынғандай) Әскери қызмет туралы заңның қабылдануымен байланысты болды. Бұл Ирландиядағы ұлтшылдар мен юнионистерді бөліп-жарып жіберді. Әскери қызметке алу мен Үй билігін байланыстыру Вестминстердегі ирланд ұлтшыл партияларын, соның ішінде IPP, «Ирландия үшін барлығы» лигасын және басқаларын ашуландырды. Олар наразылық білдіріп, Ирландияға қарсылықты ұйымдастыру үшін оралды. Бүкіл Ирландия парламенттік партиясының (IPP) қарсылығына қарамастан, Ирландия үшін әскери міндеттілік Вестминстерде мақұлданды және «Әскери қызмет (№ 2) 1918 жылғы заңы» (8 Geo. 5, c. 5) бөлігіне айналды. Бұл дағдарыс сол кездегі Ирландияға ғана тән болғанымен, Австралияда (1916–17) және Канадада (1917) ұқсас науқандар өтті. Австралияда ирландтық католиктер көбінесе әскери міндеттілікке қарсы болды, ал Канадада (және АҚШ-та) ирландтық католиктер әскери міндеттілікті қолдады. Әскери міндеттілік қаупі 1918 жылдың сәуірінде Катал Бруға ұсынған британдық кабинет мүшелерін өлтіру жоспарына әкелді, бұл әскери міндеттілікке дауыс беруге үлкермес бұрын немесе одан кейін жаза ретінде жасалмақшы еді. Жоспар іске аспаса да, оның стресі жоспарға қатысқан республикашыларға елеулі әсер еткені айтылады.
In early 1918, the British Army was dangerously short of troops for the Western Front. In the German Spring Offensive of 1918, German troops broke through the Allied lines in several sectors of the front in France, with a local advantage in numbers of four to one, putting severe strain on the Allied armies. The British Army, in one day, suffered a major setback, with the Imperial German Army over running 98 square miles (254 km2) of territory and penetrating, at the furthest point, to a depth of Conscription in Great Britain had already been established by the Military Service Act of January 1916, which came into effect a few weeks later in March 1916. By 1918 David Lloyd George was Prime Minister, leading a coalition government, and in addressing a very grave military situation it was decided to use a new 'Military Service Bill' to extend conscription to Ireland and also to older men and further groups of workers in Britain, thus reaching untapped reserves of manpower. Although large numbers of Irishmen had willingly joined Irish regiments and divisions of the New Army at the outbreak of war in 1914, the likelihood of enforced conscription created a backlash. This reaction was based particularly on the fact that, in a "dual policy", Lloyd George controversially linked implementation of the Government of Ireland Act 1914 or a new Home Rule Bill (as previously recommended in March by the Irish Convention) with enactment of the Military Service Bill. This had the effect of alienating both nationalists and unionists in Ireland. The linking of conscription and Home Rule outraged the Irish nationalist parties at Westminster, including the IPP, All for Ireland League and others, who walked out in protest and returned to Ireland to organise opposition. Despite opposition from the entire Irish Parliamentary Party (IPP), conscription for Ireland was voted through at Westminster, becoming part of the 'Military Service (No. 2) Act, 1918' (8 Geo. 5, c. 5). Although the crisis was unique to Ireland at the time, it followed similar campaigns in Australia (1916–17) and Canada (1917). In Australia, Irish Catholics mostly opposed conscription; in Canada (and the US), Irish Catholics supported conscription. The threat of conscription resulted in a plan, proposed by Cathal Brugha, to assassinate British cabinet members in April 1918, before they could vote on conscription (or as reprisal for having done so). Though the plan was never carried through, the stress of the plan reputedly had a significant impact on the republicans involved.
"Неміс зайыбы"
Ирландияда наразылықтың күшеюінен алаңдаған және әскери міндеттілікті күшейту қажеттілігі сақталғандықтан, Ллойд Джордж үкіметі наразылықты басу үшін бірнеше шаралар қолға алды. Синн Фейн үкіметке және әскери міндеттілікке қарсы сезімнің басты себепшісі деп есептелгендіктен, Ирландияның лорд-лейтенанты лорд Френч Синн Фейн мен немістер арасындағы мемлекеттік құпияға қарсы қастандық туралы дәлелдерді келтіре отырып, 17 мамырда Гриффит пен де Валеряны қоса алған 73 Синн Фейн жетекшісін тұтқындауға бұйрық берді. Бұл шара Ақпарат министрі Лорд Нортклифтің кеңсесінен жүзеге асырылды. "Хей жоспары" британдық армия капитаны Стюарт Хей жасады, оған әскери міндеттілікке қарсы кең таралған сезімді жеңу және ирланд ұлтшылдарын француз армиясына (бастапқыда мамандандырылған батальондарда жұмысшылар ретінде) қосылуға көндіру үшін ұсыныс әзірлеу тапсырылды. Хейдің жоспары Ирландиядағы Рим католик шіркеуінің күшіне (және оның қолдаушылары арасында Германияның басып алуынан зардап шеккен Бельгия мен Франциядағы католиктерге деген жанашырлыққа) сүйенді, бұл пікірді өзгертуге мүмкіндік берді: «Егер шіркеу толығымен немесе үлкен дәрежеде өзгеріске ұшырап, оның дилоялды емес элементтерге берген қолдауын кері алып, керісінше, әскери міндеттілік дауында басқа тарапқа бұрса, Ирландиядағы бейбітшілікке көп үлес қосылған болар еді».
Nervous of growing unrest and still with dire need to progress conscription in Ireland, Lloyd George's government undertook several initiatives to quell the backlash. As Sinn Féin was publicly perceived to be the key instigator of anti government and anti conscription feeling, Lord Lieutenant of Ireland Lord French, claiming evidence of a treasonable plot between Sinn Féin and the Germans, ordered the arrest of 73 Sinn Féin leaders, including Griffith and de Valera, on 17 May. was undertaken from the offices of Lord Northcliffe under the Minister of Information. The "Hay Plan" was conceived by Stuart Hay—a British Army Captain, who was under orders to establish a proposal to work around widespread anti conscription feeling and to persuade Irish nationalists to join the French army (initially as labourers in specialised battalions). Hay's plan relied on the power of the Roman Catholic Church in Ireland (and empathy among its supporters for fellow Catholics in Belgium and France suffering from German invasion), to sway opinion:
quote|If the church were definitely or even in a large measure converted and the support it has given to disloyal elements be not taken away but thrown on to the other side in the controversy [the conscription crisis], much would be done for the future of the peace in Ireland. |author=Stuart Hay
Францияда немістердің көктемгі шабуылы мен одан кейінгі шабуылдары шілде айында сәтсіз аяқталды, ал одақтастар Екінші Марна шайқасында және Жүз күндік шабуылда сәтті қарсы шабуыл жасады. Қыркүйек және қазан айларындағы жұмылдыру шаралары өте шектеулі нәтиже берді, ал қарашадағы Бірінші дүниелік соғыстың аяқталуына қарай, Ирландияда әскери міндеттілік әлі де енгізілмеген еді.
In France, the German Spring Offensive and its following attacks had failed by July, and the Allies counterattacked successfully at the Second Battle of the Marne and the Hundred Days Offensive. Recruitment efforts through September and October continued to have very limited success, and by the time of the November Armistice, marking the end of World War I, conscription had still not been implemented in Ireland.
Кейінгі әсерлері
1918 жылдың маусым айында Ұлыбритания мен Ирландиядағы көптеген бақылаушыларға неміс шабуылдарының жеңілісінен және АҚШ әскерлерінің Еуропаға жылдам жеткізілуінен (АҚШ 1917 жылдың сәуірінде соғысқа қатысқан, бірақ бастапқыда салыстырмалы түрде аз әскер жіберген) соғыстың бағыты Еуропадағы одақтас әскерлердің пайдасына бұрылғандығы анық болды. 20 маусымға қарай үкімет Ирландиялық конвенцияда келісімге не жеткендігін ескере отырып, әскери шақыру және үкіметтік басқару жоспарларынан бас тартты. Дегенмен, дағдарыстың салдары әлі де сақталып қалды.
By June 1918 it had become apparent to most observers in Britain and Ireland that following the defeat of the German Offensives and the accelerated deployment of US troops to Europe (the US had entered the war in April 1917 but had deployed relatively few troops at first) the tide of war had changed in favour of the Allied armies in Europe, and by 20 June the Government had dropped its conscription and home rule plans, given the lack of agreement of the Irish Convention. However the legacy of the crisis remained.