Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исламдағы діни амалдар
Religious practice in Islam
Рамазан айының толық кезеңінде мұсылмандар таң атқаннан күн батқанға дейін күн сайын ораза ұстауға міндетті. Ораза ұстау – жыныстық қатынастан, тамақтан, су ішуден және темекі шегуден бас тартуды қажет етеді. Рамазан айында ораза ұстау Шағбан айында, мұсылмандар Меккеден Мединеге хижрет жасағаннан кейін екінші жылы парыз (уажиб) етілді. Рамазан айындағы ораза – Исламның бес тірегінің бірі.
During the entire month of Ramadan, Muslims are obligated to fast (صوم, sawm; Persian: روزہ, rozeh), every day from dawn to sunset. Fasting requires the abstinence from sex, food, drinking, and smoking. Fasting the month of Ramadān was made obligatory (wājib) during the month of Sha'ban, in the second year after the Muslims migrated from Mecca to Medina. Fasting for the month of Ramadan is one of the Five Pillars of Islam.
Рамазан айындағы тыйымдар
Таң атқаннан күн батқанға дейін тамақ ішуге, су ішуге және жыныстық қатынасқа түсуге рұхсат жоқ. Ораза – мұсылмандардың Аллаға жақын болуға тырысатын, жеке құлшылығының бір түрі саналады. Ол оларға Алланың барлық жаратылыстың күнкөрісінің бастауы екенін сезінуге көмектеседі. Рамазан айында мұсылмандар Исламның үйретулерін одан да жақсырақ ұстануға тырысып, зорлық-зомбылық, ашу, қызғаныш, ашкөздік, құмарлық, ызалы немесе сарказмды жауаптар, әңгіме тарату сияқты нәрселерден қалысқандары жөн. Сондай-ақ, барлық ұятты және дінсіз нәрселерден сақтану қажет, себебі ойдың да, амалдың да таза болуы маңызды. Бұл оларға Алланы еске алу арқылы адалдық сезімін дамытуға көмектеседі.
Eating, drinking, and sexual activities are not allowed between dawn (fajr), and sunset (maghrib). Fasting is considered an act of deeply personal worship in which Muslims seek a raised level of closeness to God. It helps them acknowledge Allah as the source of all sustenance. During Ramadan, Muslims are also expected to put more effort into following the teachings of Islam by refraining from violence, anger, envy, greed, lust, angry/sarcastic retorts, gossip, and are meant to try to get along with each other better than normal. All obscene and irreligious stimuli are to be avoided as the purity of both thought and action is important. This helps them develop a higher conscience of mindfulness of Allah.
Оразаны бұзу
Көптеген мешіттер күн батқаннан кейін қауымның оразасын бірге аяқтауы үшін іфтар (әдетте таңғы ас) ұсынады. Мұндай тамақтар мұсылмандық қайырымдылық асханаларында да дайындалады. Ораза Мұхаммед пайғамбардың дәстүрі бойынша, мүмкіндігі болса, бір құрмамен немесе сумен ашылады.
Many mosques will provide iftar (literally: breakfast) meals after sundown for the community to come and end their day's fasting as a whole. It is also common for such meals to take place at Muslim soup kitchens. The fast is broken with a date (when possible) following the tradition of Muhammad, or with water.
Денсаулыққа әсері
Рамазан оразасы дені сау адамдар үшін қауіпсіз, егер жалпы тамақ пен суды жеткілікті мөлшерде қабылдаса, бірақ медициналық жағдайы бар адамдар ораза ұстау алдында немесе ораза кезінде денсаулықтарына қатысты проблемалар туындаса, дәрігердің кеңесін алуы керек. Ораза ұстау кезеңінде ерлер мен әйелдер арасында салмақтың айтарлықтай төмендеуі жиі кездеседі, бірақ салмақ әдетте өмір салтын өзгертусіз қайта қалпына келеді. Ирандық зерттеушілер тобының әдебиеттерді шолуы Рамазан айында ораза ұстағанда, орташа (GFR <60 мл/мин) немесе ауыр бүйрек ауруы бар пациенттерде бүйрек зақымдануы мүмкін екенін көрсетті, бірақ бүйрек трансплантациясы жасаған және жақсы қызмет ететін немесе көбінесе тас түзілетін пациенттерге зиян келтірмейді. Сондай-ақ, Рамазан оразасы сілекей бездерінің қабыну қаупін арттыруы мүмкін деген пікір айтылды. Рамазан оразасының психологиялық әсерлері де зерттелді. Бір зерттеуде Рамазан айында ораза ұстаған адамдардан ораза кезінде және одан кейін когнитивті тежеу тапсырмаларын орындау сұралып, олардың реакция уақыты мен дәлдігі бағаланды. Тапсырманы бастамас бұрын қатысушылардың жартысына тамақ туралы бірнеше сұрақ қойылды (Тамақ еске түсірілді), ал қалған жартысына әртүрлі уақытта меншік туралы сұрақтар қойылды (Бақылау тобы). Нәтижелер көрсеткендей, Рамазан айында тамақ туралы еске түсірілген қатысушылардың реакциясы Рамазаннан кейінгіге қарағанда баяу және дәлсіз болды. Алайда, бақылау тобының көрсеткіштері уақыт өте келе ұқсас болды. Зерттеушілер адамдардың соңғы тамақтану уақытына байланысты Рамазан айындағы орындалу көрсеткіштерінің өзгеретінін тексерді. Олар соңғы тамақтан кейін алғашқы сегіз сағат ішінде тамақ туралы еске түсірілген адамдардың тежеуде кешігуі бақылау тобына қарағанда ұзақ болғанын анықтады, бірақ сегіз сағаттан кейін екі топтың да көрсеткіштері ұқсас баяулады. Дегенмен, екі топта да соңғы тамақтан кейін өткен уақытқа пропорционалды түрде реакция дәлдігі артты. Бұл зерттеу мынаны көрсетеді: а) танымдық бақылау процестері оразаның алғашқы сағаттарында іске қосылады және манипуляцияға бейім; ә) оразаның бірнеше сағатынан кейін, тамақ туралы еске түсірілгеніне қарамастан, адамдар дұрыс және бұрыс жауаптарды ажыратуға көбірек уақыт жұмсайды, бірақ олардың реакциясы дәлдігі артады.
Ramadan fasting is safe for healthy people, provided that overall food and water intake is adequate, but those with medical conditions should seek medical advice if they encounter health problems before or during fasting. The fasting period is usually associated with significant weight loss for both males and females, though the weight usually returns without further lifestyle modifications. A review of the literature by an Iranian group suggested fasting during Ramadan might produce renal injury in patients with moderate (GFR <60 ml/min) or severe kidney disease but was not injurious to renal transplant patients with good function or most stone forming patients. Also, it was suggested that Ramadan fasting may increase the risk for salivary gland inflammation. The psychological effects of fasting during Ramadan have also been researched. In one study, Ramadan fasters were asked to perform cognitive inhibition tasks during and after Ramadan, assessing their response time and accuracy. Just before starting the task, half of the participants were asked a few questions about food (Food reminded), whereas the other half were asked about ownership at various times (Control). Results showed that participants who were reminded of food were slower and less accurate during Ramadan compared to after Ramadan. Control participants, however, performed similarly across time. The researchers examined whether performances varied during Ramadan depending on the time of people’s last meal. They found that within the first few hours of their last meal (eight hours), food reminded people had longer inhibition delays than Control participants, yet after eight hours, the two groups similarly slowed down. Nonetheless, both groups responded more accurately the longer time had passed since their last meal. This research indicates that (a) cognitive control processes are engaged from the early hour of the fast, and susceptible to manipulation, and (b) after a few hours into the fast, regardless of whether they have been reminded of food or not, people take longer to distinguish between correct and incorrect responses, yet respond more accurately.
Сектанттық айырмашылықтар
Рамазанды сунниттер мен шииттер көбінесе бірдей тойлайды, бірақ кейбір ерекшеліктері бар. Мысалы, сунниттер күн батқанда, күн көзден жоғалғанда, бірақ аспанда әлі жарық болғанда оразаларын ашады. Ал шииттер толық қараңғы түскенге дейін күтеді. Шиит мұсылмандары сунниттер тойламайтын қосымша шараларды да сақтайды. Олар Мұхаммедтің күйеу баласы және шиалардың бірінші имамы Әлидің қазасын еске алу үшін үш күн (19-ы, 20-ы және 21-і) аза тұтады, оны Абд ар-Рахман ибн Мулжам өлтірген. Суфи мұсылмандары Рамазанды қалай тойлайтыны және олар үшін оның қандай мағынасы бар екеніне қатысты өзгерістерге ие. Олар ораза ұстағанда да сол ережелерді сақтайды, бірақ түн ортасында қосымша дұғалар оқиды. Олардың атқаратын амалы – зикр, онда Алланың есімін 99 рет айтады. Олар осылай Аллаға деген махаббатын көрсетіп, Алланың қаһарынан емес, онымен жеке қарым-қатынас орнатуға тырысады.
For the most part, Sunnis and Shias observe Ramadan the same way, but there are some differences. For one, Sunnis break their fast at sunset, once the sun is no longer visible, but there is still light in the sky. However, for Shias they wait to break after it gets completely dark. Shia Muslims also observe additional events that Sunnis do not. They mourn for three days (on the 19th, 20th, and 21st) to commemorate Ali, the son in law of Muhammad and first Imam of the Shia, who was assassinated by Abd al Rahman ibn Muljam. Sufi Muslims have some variations on how they observe Ramadan and what it means to them. They follow the same rules when fasting, but they recite extra prayers at midnight. The practice they do is called Dhikr, where they chant God’s name 99 times. This is done because they want to show their love for God and seek a personal relationship with God, as opposed to fearing God's wrath.
Құрбан айт
Ислам дінінің айт мейрамы – Рамазан айындағы ислам оразасының аяқталуын білдіреді.
The Islamic holiday of Eid al Fitr (عيد الفطر) marks the end of the Islamic fasting of the month of Ramadan.