Кіріспе

Фуайлой Гю (1096–1111 жылдар аралығында Фуайлойда (Амиен қаласына жақын) туған; шамамен 1172 жылы Сент-Лоран-о-Буада қайтыс болған) – француз дін қызметкері, Сен-Николя-де-Регний (1132) және Сен-Лоран-о-Буа (1152) монастырьларының приоры. Ол «Жанның монастыры» (De claustro animae) және «Жанның емделуі» (De medicina animae) атты монастырьлық руханиятқа арналған аллегориялық еңбектерімен белгілі. Оның «De avibus» – құстар туралы ғылыми-ахлақтық трактаты ортағасырлық танымал бестіарийлердің көптеген нұсқаларына қосылған.

Де Авибус

De avibus екі бөлімнен тұратын шамамен алпыс тараудан тұрады. Бірінші бөлім негізінен Киелі кітап пен Физиологтан алынған жазбалардың түсіндірмесін қамтиды. Алғашқы он бір тарау көгершінге, келесі он бір тарау жел мен бүркітке, ал келесі он бес тарау торғай мен көгершінге және олардың ұя салу әдеттеріне арналған. Екінші бөлімде әрқайсысы әртүрлі құсты сипаттайтын жиырма үш тарау бар. Автор классикалық антикалық дәуірдегі, әйтпесе жоғалып кетер еді деген көптеген кітаптардың үзінділерін жинаған Севильский Исидордың "Этимологиясына", Рабан Маурустың "De natura rerum" еңбегіне, Григорийдің "Moralia in Job" және Амвросийдің "Hexaemeron" шығармаларына сүйенеді. Бұл мәтін "Авиарий (Авиарий)", "De columba deargentata (Күміс көгершін)" және "De tribus columbis (Үш көгершін)" сияқты бірнеше басқа атаулармен де белгілі. Тағы бір атауы – "Libellus quidam ad Rainerum conversum cognomine Corder Benignum (Мейірімді деп аталған Ранирге арналған кішкентай кітап)" – кімге арналғанын көрсетеді. Хьюдің кіріспесінде "De Avibus" кітабының "лайктар үшін оқулық ретінде" жазылғаны айтылған. Бұл кітап шамамен 1132 және 1152 жылдар аралығында, Хью Регнийдегі Святой Николай монастырінің приоры болған кезде жазылған. Бадкедің "Ортағасырлық бестиарийіне" сәйкес, "De avibus-тың кем дегенде 125 қолжазба көшірмесі әлі де сақталған, бірақ кейбіреулерінде мәтіннің тек бір бөлігі ғана бар. Көбінесе суреттермен безендірілген, оның көшірмелері бүкіл Еуропаға таралған. Көбінесе бұл мәтін басқа теологиялық еңбектермен, көбінесе Хьюдің басқа кітаптарымен бірге қолжазбаларда кездеседі".