Кіріспе
Кеме немесе қайыққа берілетін сериялық идентификациялық нөмір. Кеме немесе қайықтың корпусының нөмірі – оған берілген сериялық идентификациялық нөмір. Әскери мақсатта, нөмірі төмен болған сайын, кеме соғұрлым көне болады. Азаматтық қолданыста HIN кеменің тарихын анықтау үшін пайдаланылады. Нақты қолданылуы елге және түріне қарай өзгереді.
A hull number is a serial identification number given to a boat or ship. For the military, a lower number implies an older vessel. For civilian use, the HIN is used to trace the boat's history. The precise usage varies by country and type.
Азаматтық мақсатта
АҚШ-та жасалған азаматтық кемелер үшін корпус нөмірі кеме салынған кезде беріледі және кеменің сәйкестендіру нөмірінің бір бөлігін құрайды. Бұл нөмір кемені бірегей анықтайды және кем дегенде екі жерде корпусына қақпалы түрде бекітілуі тиіс. HIN (Hull Identification Number) – автомобильдердегі көлік құралын анықтау нөміріне ұқсас, 12 таңбадан тұратын бірегей код. 1972 жылы АҚШ Жағалау күзетінен апаттарды және кемелердің тарихын жақсырақ қадағалау үшін HIN форматын стандартизациялауды сұрады. Бұл HIN форматы келесідей: алғашқы үш таңба – Өндірушілер индексі коды (MIC) және тек әріптерден тұруы керек. Келесі бес таңба – Өндіруші тағайындаған бірегей реттік нөмір, ол әріптер мен/немесе сандардан тұруы мүмкін, бірақ O, I және Q әріптерінен басқа (оларды шатастыру оңай). Соңғы төрт таңба кеменің моделін және сертификацияланған жылын көрсетеді. HIN кеменің артқы бөлігінде, оң жақ жоғарғы бұрышында табылуы мүмкін. Сондай-ақ, HIN тіркеу құжатында, тіркемеде және сақтандыру полисінде көрсетілуі мүмкін.
АҚШ әскерилері
АҚШ Әскери-теңіз күштері, АҚШ Жағалау күзеті және АҚШ Ұлттық мұхитты зерттеу және атмосфера басқармасы кемелерді бірегей анықтау және сәйкестендіру үшін корпус жіктелу белгісімен бірге корпус нөмірін пайдаланады. Корпус жіктелуі мен корпус нөмірінің нақты комбинациясы ешқашан қайта қолданылмайды, демек, нақты кемені бірегей анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, USS Enterprise деп аталған кем дегенде сегіз кеме болған, бірақ CV 6 – Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақ тасымалдаушыны басқаларынан ерекшелейді. Ыңғайлы болу үшін, корпустың екі жағына боялған біріктірілген белгіленуі жиі «корпус нөмірі» деп аталады. Әскери-теңіз күштерінің ресми нұсқаулығында корпус нөмірлерінде дефис болмайды делінген. Кейде АҚШ Әскери-теңіз күштері корпус нөмірлеу тізбегін елемейді. Мысалы, Әскери-теңіз күштері соңғы ядролық суасты қайығын «Шайен» деп атады. Содан кейін Әскери-теңіз күштері үш Seawolf класты суасты қайығын SSN 21-ден SSN 23-ке дейін салды. Кейіннен Әскери-теңіз күштері өзінің келесі ядролық шабуылға арналған суасты қайықтарының класы үшін корпус нөмірлерінің бастапқы тізбегін «Вирджиниямен» жалғастырды. Бұл нөмірлеудегі өзгеріс Seawolf класы 21-ші ғасырдағы суық соғыстың жалғасуы үшін жаңа және үлкен дизайнға ие болғандықтан жасалды, бірақ шығындардың артуы суық соғыстың аяқталуымен және Әскери-теңіз күштерінің құрылыс бюджетінің қысқаруымен байланысты болды, нәтижесінде осы кемелердің тек үш данасы салынды: Seawolf, Connecticut және Jimmy Carter. Сондай-ақ, американдық кеме құрылыс орындарында шетелдік теңіз күштері үшін салынған әскери кемелердің кез келген корпус нөмірі олардың құрылысы кезінде кемелерді анықтау үшін пайдаланылса, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерімен қайта қолданылмайды. Мысалы, Мичиган штатының Бей-Сити қаласында Австралия Корольдік теңіз күштері үшін салынған басқарылатын зымырандық эсминецтерге DDG 25, DDG 26 және DDG 27 корпус нөмірлері берілді, бірақ Австралия Корольдік теңіз күштері оларды өздерінің жеке идентификациялық нөмірлеріне ауыстырғаннан кейін бұл корпус нөмірлері американдық эсминецтерге тағайындалмады. Американың кеме құрылыс орындарында Батыс Германия және Тайвань сияқты елдерге арналған тағы бірнеше жаңа әскери кемелер салынды. Португалияда әскери көмек бағдарламалары аясында басқарылатын зымырандық фрегаттар жасалды және оларға DEG 7-ден 11-ге дейін корпус нөмірлері берілді. Теңіз кемесі басқа типтегі кеме ретінде пайдалану үшін өзгертілген кезде, оған көбінесе жаңа сыныптамамен бірге жаңа корпус нөмірі беріледі. Көбінесе нақты нөмір өзгермейді, бірақ корпус жіктелуі өзгереді. Мысалы, ауыр крейсер (CA), басқарылатын зымырандық крейсерге айналдырылғанда CG болды және оның нөмірі өзгертілді. Бұл Олбэнь, Чикаго және Колумбпен болды, олар сәйкесінше CG 10, CG 11 және CG 12 болды. Сонымен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоғыз Кливленд класты жеңіл крейсер (CL) әртүрлі нөмірлермен жеңіл ұшақ тасымалдаушыларға (CVL) айналдырылды. 1970 жылдары басқарылатын зымырандық фрегаттар басқарылатын зымырандық крейсерлер ретінде қайта тағайындалды, олардың белгілемелері DLG-ден CG-ге өзгертілді; бұл жағдайда олар бұрынғы нөмірлерін сақтады. Басқа басқарылатын зымырандық фрегаттар басқарылатын зымырандық эсминецтерге (DDG) айналдырылды және жаңа нөмірлер берілді. Корпус нөмірлері АҚШ армиясы мен АҚШ теңіз жаяу әскерлері және басқа да әскери қызметтер үшін бронетанкілерді анықтау үшін де пайдаланылды.
Еуропалық қолданыс
Еуропада кемелерге EN ISO 10087:2006 стандарты бойынша стандартталған Кеме идентификациялық нөмірі (CIN) немесе Корпус идентификациялық нөмірі (HIN) тағайындалады. Бұл нөмірлер – Еуропадағы барлық теңіз кемелеріне берілетін тұрақты, бірегей, он төрт таңбалы әріп-сандық идентификатор. Нөмірлеу жүйесі Еуропалық ойын-сауық кемелері туралы директивамен міндеттелген және американдық жүйеден бастау алады. 300 тоннадан асатын ірі кемелерге тұрақты халықаралық IMO кеме идентификациялық нөмірі беріледі, ал 20 метрден асатын еуропалық кемелерге тұрақты ENI нөмірі беріледі. Мысалы, CID/HIN "GB ABC00042 A8 99" түрінде болуы мүмкін, мұнда "GB" – ISO 3166 1 ел коды, "ABC" – Acme Boat Company компаниясының Өндіруші идентификациялық коды (MIC); "00042" – ұйым салған қырық екінші корпус; "A8" – кель суға түсірілген күнді ең жақын айға дейін көрсетіп, 1998 жылдың қаңтарын, ал "99" – 1999 жылды модель жылы ретінде білдіреді.
Ресей
Орыс тіліндегі корпус нөмірі – bortovoi nomer деп аталады. 2014 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Украинадағы Ресей армиясының қатысуын жасыру үшін барлық корпус нөмірлері сыртын бояп жапты.