Кіріспе

2005 жылғы авиациялық апат

Sosoliso Airlines Flight 1145 (SO1145/OSL1145) – Нигерияның Абужадан (ABV) Порт-Харкортқа (PHC) бағытталған ішкі жолаушылар рейсі. 2005 жылдың 10 желтоқсанында жергілікті уақыт бойынша сағат 14:08-де (13:08 UTC) Абужадан келген 1145 рейсі Порт-Харкорт халықаралық әуежайына апаттық қонды. 110 адам тасыған McDonnell Douglas DC-9-32 ұшағы жерге құлап, өртеніп кетті. Апаттан кейін бірден жеті адам құтқарылып, ауруханаға жеткізілді, бірақ тек екеуі ғана тірі қалды. Бұл, 2005 жылдың 22 қазанында себептері белгісіз болған Bellview Airlines Flight 210 рейсінің апатынан кейін, үш айдың ішінде Нигерияда орын алған екінші әуе апаты. Аталған апатта барлық 117 адам қаза тапты. Бұл компанияның тарихындағы алғашқы және жалғыз қазаға әкелген оқиға. Нигерияның Апатты Тергеу Бюросы жүргізген тергеу нәтижесінде, апаттың себебі ұшқыштың ұшақтың ең төменгі биіктіктен төмен түсіру туралы шешімі екені анықталды. Ұшқыштар желдің күшті өзгеруі кезінде айналып ұшуға шешім қабылдады. Алайда, бұл шешім кешіккен, себебі ұшақ айналып ұшу үшін дайын болмаған және биіктігі тым төмен болды.

Ұшақ

Ұшуды жүзеге асырған McDonnell Douglas DC-9 1972 жылы жасалған, 2 Pratt & Whitney JT8D 9A қозғалтқышымен жабдықталған және сериялық нөмірі 47562/685 болған. Ол 2003 жылдың 12 маусымында Нигерияда тіркелді. Ұшақ JAT Airways компаниясына тиесілі болса, Sosoliso Airlines Ltd. оны пайдаланған. Ұшақтың сертификаты 2005 жылдың 17 наурызында берілді және келесі тексеру 2006 жылдың 27 маусымында күтілген. Апат уақытында ұшақ әуеге лайықты деп танылған.

Жолаушылар мен экипаждар

1145 рейс 103 жолаушы және 7 экипаж мүшесін алып жүрді. Борттағылардың көп бөлігі 12-16 жас аралығындағы балалар болды, олар Рождество демалысына үйлеріне қайтып бара жатқан. Жолаушылардың арасында Нигерияның Федералдық астаналық аймағындағы Лойола иезуит колледжінің шамамен алпыс орта мектеп оқушысы болды. Сондай-ақ, ұшақта «Шекарасыз дәрігерлер» ұйымының екі еріктісі де болды, олардың бірі америкалық, екіншісі француз азаматы, Порт-Харкорт қаласына жұмысқа бара жатқан. Өмір көзі шіркеуінің пасторы, телеуағыздаушы Бимбо Одукоя да ұшақта болды. Ұшқыш капитан Бенджамин Адекунле Адебайо, 48 жастағы нигериялық, жалпы ұшу тәжірибесі 10 050 сағат, оның 1900 сағаты DC-9 ұшағымен. Ол 2005 жылдың 7 шілдесінде Майамидегі Pan Am International Flight Academy ұшу академиясында соңғы рет тренажерде оқытылды. Екінші ұшқыш – 33 жастағы ганалық Герад Якубу Андан, жалпы ұшу тәжірибесі 920 сағат, оның 670 сағаты осы типтегі ұшақпен. Ол 2005 жылдың тамызында соңғы рет тренажерде оқытылды, нәтижесі «қанағаттанарлық» деп бағаланды. Бұл рейс оның соңғы рейсі болуы тиіс еді, себебі ол әуе компаниясының қауіпсіздігіне күмәнданып жүрген.

Тез арада

103 жолаушы мен 7 экипаж мүшесінің арасында бар болғаны екеуі ғана аман қалды, әйтсе де бастапқыда жеті адам құтқарылды. Көптеген жолаушылар алғашқы соққыдан аман қалғанмен, салдарынан болған өрттен қаза тапты. Басқа жолаушылар кейін жарақаттарынан көз жұмды. Порт-Харкорт әуежайында бір өрт сөндіру машинасы болды, ал жедел жәрдем машинасы болған жоқ. 7 экипаж мүшесінің ешқайсысы апаттан аман қалмады. Кейчи Окувучи мектебінен аман қалған жалғыз оқушы. Кейчи Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы Милпарк ауруханасында және АҚШ-тың Техас штатындағы Галвестон қаласындағы Шрайнерс балалар ауруханасында емделді. Екінші аман қалған Бунми Амусан болды, оның денесінің 40 пайызы күйік шалдықты.

Ауа райы

Ауа райы туралы мәліметтер Нигерияның метеорологиялық агенттігінен және Boeing компаниясы ұсынған спутниктік суреттерден алынды. Мәліметтерге сәйкес, сағат 13:00-де Порт-Харкорт маңында теңізден соққан желдің фронты, мүмкін, шығу ағынымен күшейіп, құрлыққа қарай жылжыды. Бұл жағдай 1145 рейсінің әуежайға жақындау кезінде көрінудің күрт нашарлауына әкеп соқты. Шекараның алдыңғы бөлігі теориялық тұрғыдан желдің жылдамдығының күрт өсуіне және жел бағытындағы маңызды өзгерістерге себеп болуы мүмкін, бұл желдің қиылысына алып келеді. Рим Папасы Бенедикт XVI трагедия құрбандарының отбасыларына көңіл айтып, апат орнындағы құтқарушыларға дұға жасады. Кейіннен төтенше жағдайды талқылауға арналған кеңес өткізіліп, бірқатар жоғары лауазымды қызметкерлер қызметтен шеттетілді.

Мұра

Энди мен Ифи Илабор, апат құрбандары Чука, Нкем және Бусонма "Бусо" Илабордың ата-анасы, жетім балаларға және ЖИТС-ке шалдыққандарға көмек көрсету үшін "Илабор періштелері" қорына негіз салды. Лойола иезуит колледжі қайтыс болған студенттердің құрметіне мемориалдық зал ашты. Апаттан кейін Нигериядағы мәселелерді талқылау және оларға қатысты ой жүргізу үшін "Алаңдаған студенттер клубы" құрылды. Сондай-ақ, мектеп 2013 жылы Иезуиттер еске алу колледжін, ал 2014 жылы төмен кірісті отбасыларға білім беруге бағытталған Лойола академиясын құрды.