Кіріспе

Үндістандағы ең ерте буддалық монастырлардың бірі – Джетавана. Бұл Үндістанның (қазіргі Уттар-Прадеш) буддалық монастырларының немесе вихараларының ең танымалдарының бірі болды. Раджгирдегі Венуванадан кейін Буддаға сыйланған екінші вихара осы Джетавана еді. Монастырды оған оның бас ер меценаты Анатапиндика тарту еткен. Джетавана Саватти қаласының ескі бөлігінен тыс жерде орналасқан. Шри-Ланкада да Джетавана аталған маңызды вихара болған. Джетавана – Будданың көптеген үйретіктерін және сөздерін айтқан жері. Ол 45 жылдың он тоғызын Джетаванада өткізген, бұл басқа монастырлардан гөрі көп. Мигараматұпасададан кейін Саваттиге жақын Пуббарамада Будданың бас әйел шәкірті Висаха салған екінші вихарадан соң, Будда Джетавана мен Мигараматұпасадада кезекпен тұрып, көбінесе күнді бірінде, ал түнді екіншісінде өткізгені айтылады (СНА. i.336).

Жетавананың сыйға тартуы

Анатапиндика Буддамен алғашқы кездесуінен кейін оған тамақ сыйлауды өтінді, Будда оны қабылдады, содан кейін өзі үшін және оның монахтары үшін туған қаласы Саватхиде ғибадатхана салуды сұрады, Будда оған келісті. Біраз уақыттан кейін Анатапиндика Саватхиге оралып, монастырь салуға жарамды жер іздеді. Ол ізбасарларына қолайлы және тыныш орын іздеп, Косала патшасы Пасенадидің ұлы, ханзада Джетаға тиесілі саябаққа тоқты. Анатапиндика паркті ханзададан сатып алуды ұсынды, бірақ ханзада бас тартты. Анатапиндика әрі қарай сұрағаннан кейін, ханзада оған паркті алтын монеталармен жапса, сататынын айтты, Анатапиндика осыған келісті. Кейін Анатапиндика алтынмен толы арбалармен қайта келді. Ханзада Джета оның әдемі әзіл болғанын және саябақты сатпайтынын айтқанда, Анатапиндика мен ханзада төрешілерге жүгінді, олар ханзада Джета паркті белгіленген бағаға сатуға міндетті деген шешімге келді. Жетәвананың сыртында ауыл балалары ойнайтын алаң болған, олар су ішкісі келгенде Жетәванаға кіріп су ішетін (DhA. iii.492). Саватхиге соққан жол Жетәвананың жиегінен өтетін, саяхатшылар демалып, күш жинау үшін саябаққа кіретін.

Ашылуы және қазіргі жағдайы

Жетавана мен Саватхидің қалдықтары жергілікті тұрғындарда Сахет Махет деп белгілі болған. Александр Каннингэм қытайлық саяхатшы монахтардың ежелгі (6-шы ғасыр) есептемелерін пайдаланып, Сахет Махеттің іс жүзінде Жетавана мен Саватхиге қатысты екенін анықтады. Жетавана қазіргі уақытта көптеген көне ғимараттардың қалдықтары бар тарихи саябақ болып табылады, мысалы, монастырлар, шатырлар (Гандакути және Косамбакути сияқты) және ступалар. Жетаванада буддизмнің екінші ең қасиетті ағашы – Анандабодхи ағашы да орналасқан. Саватхи мен Жетаванаға саяхат жасау Солтүстік Үндістандағы буддалық қажылық маршрутының бір бөлігі болып табылады. Жетаванадағы ең құрметті орын – Будда демалып жүрген Гандакути. Жетавана орналасқан .

Мұра

Жапонияда Гозу Тенно құдайы Джетавананы қорғаушы ретінде пайда болған деп есептеледі. Ол Гион дінінің орталық құдайы және Сусаноо-но Микотомен теңестіріледі. Гион ауданы – бұл діннің орталығы, ал оның атауы буддалық Джетавана терминінің жапон тіліне (қытайша Цыюань арқылы) аудармасы болып табылады.