Кіріспе

Ковильж – Сербияның Нови-Сад қаласының шағын ауданы.

Атауы

Ауылдың серб тіліндегі атауы "kovilj" серб сөзінен шыққан, ол гүлді шөптің бір түрінің атауы.

География

Ауыл Горнжи Ковильдж (Жоғарғы Ковильдж) және Донжи Ковильдж (Төменгі Ковильдж) деп бөлінеді, бұрын екі жеке елді мекен болған, бірақ қазір бір елді мекеннің құрамына кіреді.

Тарих

13 ғасырда осы орналасқан жерде Кабул деген елді мекен есімдері айтылған. Бұрынғы кездегі елді мекеннің басқа да атаулары – Каболи және Кобила болған, сондықтан елді мекеннің аты славян тіліндегі "кобила" ("жылқы биесі" мағынасында) сөзінен туындаған деп есептеледі. Ковильж қаласы Нови-Сад қаласынан шалқары емес. Доньи Ковильж алғаш рет 1554 жылы, ал Горни Ковильж 1702 жылы тіркелген. Екі ауыл 1870 жылы біріктірілді. Ауылдың пайда болуына дейін б.з.д. 5500 жылға дейін сонатын іздер табылған. Ауыл римдіктер мен аварлар билігінде болған. Бұл ауыл туралы алғашқы жазба деректер 13 ғасырда ғана пайда болды, сол кезде ол Кабул деп аталған. Ковильж 18 ғасырдың соңында белгілі бір гүлденген шөптің атымен аталып кеткен. Бүгінгі күні Ковильжде төменгі (Шаначки) және жоғарғы (Горни Ковильж) деп бөлініс сақталған. Дони (төменгі) Ковильж монастырьмен бірге дамыды және Ұлы көші-қон мен Арсений III Чарноевичтің 1650 жылы келуінен бұрын да болған. Тұрғындары балық аулау, аң аулау, батпақтардан ағаш кесу және әскери қызметпен айналысқан. Ковильж тұрғындары "Ковильски шанчеви" (Ковильж бекінісі) күзетіп, түріктердің Австрия-Мажарстанға басып кіруіне қарсы тұрған жақсы сарбаздар болған. Сол кезден бері Төменгі Ковилья тұрғындары "Шанчани" деп аталатын дәстүр қалыптасқан. Жоғарғы Ковильж 1746 жылы Суботицадан келген сербтердің қоныстануынан пайда болған. Осы сербтер "Шайкаш батальонына" жататын жалғыз сарбаздар болды, олар Дунай, Сава және Тиса өзендерінде түріктердің шабуылдарын болдырмау үшін ағаш қайықтармен күресті. 1870 жылдан бастап Дунайдағы бөгеттердің салынуы мен орманды жою жұмыстары тұрғындардың жұмысқа деген қызығушылығын өзгертті. Ауыл шаруашылығымен және кірпіш өндірісімен айналыса бастады. Ковильжде 1900 жылы шамамен 5200 тұрғын болды, сондай-ақ бу диірмені, кірпіш зауыты және үйлерде электр қуаты болды.

Мәдениет

Ауылдың жанында әйгілі Ковильж монастыры орналасқан. Монастырь 1705–1707 жылдары қайта жаңартылған, бірақ аңыз бойынша, оны 13 ғасырда алғашқы серб архиепископы Святой Сава құрған. Ауылда екі православие шіркеуі бар: (жоғарғы) Горнжи Ковильдегі Исаның көтерілу шіркеуі, ол 1829 жылы салынды және монах Рафаило Момчилович жасаған әдемі иконостасқа ие, сондай-ақ 1846 жылы Донжи (төменгі) Ковильдегі апостол Тома шіркеуі.

Табиғат

Ковильждің жанында Ковильское-Петровардинский рит ерекше табиғи қорығы орналасқан. Бұл – көптеген биокоэностар функционалды тұтастыққа біріктірілген батпақтар мен ормандық экожүйелердің кешені (4 840 га). Бұл халықаралық маңызы бар Рамсар конвенциясының ылғалды жерлер тобы. Аймақтың басты құндылықтары – сақталған және әртүрлі жергілікті орографиялық және гидрографиялық нысандар (аралдар, ескі арналар, көлдер, батпақтар); батпақтардағы сақталған, көптеген жергілікті өсімдіктер қауымдастықтары (орман, шалғын, қамыс, құмшақтар); жануарлар әлемінің әртүрлілігі мен көптігі (172 түр құс және 46 түр балық), әсіресе сирек және жойылу қаупі төнген түрлердің кездесуі.