Кіріспе

Италиялық анатомист Никколо Масса (Niccolò Massa; 1485–1569) – 1536 жылы алғашқы анатомиялық мәтін, «Anatomiae Libri Introductorius» атты еңбекті жазған итальяндық анатомист. 1536 жылы ол ми-жұлын сұйықтығын сипаттады. Масса 1515 жылы Венеция дәрігерлер колледжін хирургия мамандығы бойынша, ал 1521 жылы медицина мамандығы бойынша бітірді. Ол өмірінің соңына дейін Венецияда тұрып, медицинамен айналысты және XVI ғасырдың басындағы ең беделді дәрігерлердің бірі болды. 1524 жылы ол S. Giorgio мектебінің және Sepulchre монастырының дәрігері болып тағайындалды. Масса дәріс берді, үміткерлерді емтиханға алды және Венеция хирургтар колледжінің кеңесшісі қызметін атқарды. Масса 1524 жылы «Liber morbo gallico» атты, бірнеше рет қайта басылған «Француз ауруы» (қазіргі сифилис) туралы кітаптың авторы болды. Одан кейін анатомия туралы «Anatomiae Libri Introductorius», қызба туралы «Liber de febre pestilentiali», итальян тілінде жазылған «La loica, divisa in sette libri» және оның хаттарының жинағы «Epistolae medicinales» жарық көрді. Дәрігерлерден келген хаттар жинағы XVI ғасырда кең таралған жанр болатын. Мұндай хаттар көбінесе диагноз қою және емдеу туралы кеңестерден тұратын, бірақ түрлі тақырыптарды қамтыды. Масса өз заманының маңызды мәселелері мен тұлғаларына тоқталып, Андреас Везалийдің «Fabrica» еңбегі туралы пікірін білдірді. Масса тағы екі кітап жазды: «Raggionamento sopra le infermitia che vengono dall'aere pestilentiale del presente anno MDL» және «Diligens examen de venaesectione in febribus ex humorum putredine ortis». Соңғысы оның қайтыс болғанға бір жыл бұрын жарық көрді. Масса денелерді үнемі кесіп-зерттеді, анатомияны зерттеу және сифилис сияқты аурулардың себептерін анықтау үшін диссекция жасады. Оның еңбектеріне деген құрметтің дәлелі ретінде бірнеше кітап оған арналды. Көптеген танымал дәрігерлер сияқты, Масса да қазіргі уақытта көп танымал емес, өйткені оның есімі ешқандай қазіргі медициналық жаңалықпен байланысты емес.

Отбасылық өмір

Масса Аполлоний Масса мен Франчесчина Данезедің баласы еді. Оның ата-анасы алты ұл мен үш қызды өрбіткен, оның ішінде өзі де бар. Олардың барлығына ортақ нәрсе – ауа, және Масса осының себепкер екеніне келді. Массаның пікірінше, бұл ауру ауаның жылы әрі ылғалды болуынан туындаған, ауаны бұзғандықтан пайда болған. Ол бұл аурудың науқастар арқылы ауамен таралатынын және бұзылған ауаны тыныс алғанда жұғатынын анықтады. Масса бұл аурудың таралуын тоқтату үшін қаланың оқшаулануымен қатар, мұқият санитарлық тазалау қажет екенін кеңес берді. Масса осы тұжырымдарын "Liber Introductorius Anatomiae" атты кітабында жариялады. Кітабында ол ми қарыншаларының арасында көп мөлшерде сұйықтық тапқанын сипаттады. Бұл сұйықтық қазірде ми-жұлын сұйықтығы деп белгілі. Бұл маңызды жаңалық медицина тарихындағы маңызды қадам деп есептеледі.