Кіріспе

Үнді рационалисі (1955 жылы туған)

Санал Эдамаруку (1955 жылдың 26 мамырында туған) – үнді жазушысы және рационалисі. Ол «Рационалист Интернешнл» ұйымының негізін қалаушысы және редакторы, «Үнді рационалист қауымдастығының» президенті, сонымен қатар 25 кітаптың және басқа да мақалалардың авторы. 2012 жылы Мумбаидегі бір шіркеуде болған деген керемет оқиғаны зерттегеннен кейін, ол Үндістанның құдайға қарсы сөздер айту заңы бойынша айыпталып, өз еркімен Финляндияға көшіп кетті.

Ерте өмір

Эдамаруку 1955 жылы Үндістанның Керала штатындағы Тодупужа қаласында Джозеф Эдамаруку мен Соли Эдамаруку отбасында дүниеге келді. Джозеф Эдамаруку – үнді ғалымы және жазушы. Ол 15 жасында дінге сенбейтін белсенді болды, себебі көрші спортшының қазасын көрді. Оның отбасы сеніммен емдеуге сенеді деп медициналық көмекке жүгінуден бас тартқандықтан ол қайтыс болды.

Рационалистік белсенділік

Эдамаруку 15 жасынан бастап Үнді рационалистік қауымдастығында (IRA) белсенділік танытты. 2005 жылы президент болғанға дейін ол 1983 жылдан бастап Бас хатшы қызметін атқарды және оның «Modern Freethinker» басылымының редакторы болды. Оның көптеген кітаптары мен мақалалары негізінен рационалистік ойларға және Үндістандағы шарлатандыққа қарсы бағытталған. Оның «Rationalist International» басылымындағы жазбалары ағылшын, француз, неміс, испан және фин тілдеріне аударылған. 2011 жылдың ақпан айында Эдамаруку Скептикалық зерттеу комитетінің (АҚШ) мүшесі болып сайланды және Жаңа Зеландия рационалистер мен гуманистер қауымдастығының, сондай-ақ Ұлыбритания рационалистер қауымдастығының (бұрынғы Рационалистер баспасөз қауымдастығы) құрметті мүшесі атанды. Эдамаруку үнді ауылдарында мистиктерге, «құдай адамдарына» және оның шарлатандық деп санайтын амалдарға қарсы зерттеулер мен науқандар жүргізді. Ол Азиядағы ең ірі атеистік баспа үйі болып табылатын «Индия атеист баспасын» құруға көмектесті. Ол 1995, 2000 және 2002 жылдары өткен үш Халықаралық рационалистік конференцияны ұйымдастырды.

Тантраның үлкен сынағы

2008 жылдың 3 наурызында телешоуда баяндама жасаған Эдамаруку бір тантрикке тек қана сиқыр арқылы оны өлтіру арқылы өзінің күшін көрсетуге шақырумен келді.

Жылап жатқан айқышқа ілінген іргетасты тергеу

2012 жылдың наурыз айында Санал Эдамаруку Мумбайдағы Веланканни шіркеуіндегі айқышқа ілінген тәңірдің бейнесінен су тамшылап жатқаны туралы хабарды тергеді. Католик шіркеуі бұл оқиғаны керемет деп мойындамаса да, жергілікті тұрғындар оны керемет деп есептеді. Санал Эдамарукуны шіркеу басшыларының келісімімен Мумбайдағы TV9 телеарнасы тергеуге шақырды. Ол инженермен бірге күдікті керемет орын алған жерге барды және тамшының көзін анықтады. Эдамаруку судың капиллярлық әрекет және бұзылған сантехника салдарынан бейненің аяқтары арқылы сіңіп жатқанын анықтады. Бейне орнатылған қабырғадағы ылғал, жақын жердегі әжетханадан келген құбырмен байланысты, толып кеткен дренаждан шыққан болуы мүмкін.

Пікірлер мен салдары

Тергеуді талқылау үшін өткізілген телешоу барысында Эдамаруку христиан дін қызметкерлерін тұрақты түрде ізбасарларын алдап, ақша табу үшін ғажайыптарды жасау арқылы, сондай-ақ ірі және жаңа шіркеулер мен монастырларды салуда айыптады, ал Папаны "ғылымға қарсы" деп атап, христиандарды крестке табынуын қынжырлады. Бір католик адвокаты Эдамарукудан телеарнада кешірім сұрауын өтінді, бірақ ол бас тартты. Мұндай қаралағыш мәлімдемелер Католиктік әлеуметтік форумының 2012 жылғы сәуір айында Үндістан Қылмыстық кодексінің 295(А) бабы бойынша бірінші хабарлама беруіне себеп болды. Бүкіл Үндістан католиктер одағы заңның дұрыс қолданылмағанын мәлімдеді. Адам құқықтары және құқық жөніндегі Үндістан орталығының негізін қалаушы Колин Гонсалвес қылмыстық құқық бұзушылықтың болмағанын айтты. Вишал Дадлани және Джеймс Ранди Эдамарукуді қолдап сөйлесе, ал басқалары Эдамарукуды "өз ерекше "идеологиясын" таратуға тырысатын миссионер, дәл сияқты шіркеу өзінің сенімін таратуға ұмтылады" деп айыптады.

Көзқарастар

Эдамаруку индуистік астрологияны және оның ойынша, ырым-жырымдық басқа да әрекеттерді жиі сынға алады. Ол сондай-ақ, үнділік "құдайшылдардың" көпшілігі кереметтер арқасында байлық пен мүлік жинаған шарлатандар екенін айыптады. Эдамаруку Колкаттадағы Тереза ананың мұрасына да ашық шабуыл жасап, оны сынға алды. Ол католик шіркеуінің Тереза ананы қастерлеуіне және Моника Бесраның керемет жазылуына, яғни монахтар оған медальон тигізгеннен кейін жазылып кеткеніне қарсы шықты. Эдамаруку оның жазылуын Балургхаттағы мемлекеттік ауруханада және Солтүстік Бенгал медициналық колледжі мен ауруханасында алған ем-домға байланыстыруға болады деді. Оның емделу тарихын зерттеген Батыс Бенгалияның бұрынғы денсаулық сақтау министрі Парто Де, оның бірнеше айлық емдеудің нәтижесінде жазылғанын мойындады. Эдамаруку бұл кереметті "ашық алдау" деп сипаттады. Эдамаруку Үндістанның рационалистік қозғалысын "көптеген батыс рационалистері үшін өз ұйымдарын ояту, белсенді ету және жаңарту үшін шабыттандыратын үлгі" деп санайды, ал Үндістанның рационалистері "ғылым мен ырым-жырым арасындағы күрестің алдыңғы қатарында" тұр. Эдамаруку Үндістанның дінге қарсы заңдарын сынға алып, оларды "колониялық заңнаманың қалдығы" деп атады, олар діни сенімдерді сұраққа салған зиялылар мен суретшілерді "қудалау және үнсіздікке мәжбүр ету" үшін қолданылып келді. Кез келген адамның екінші адамға қарсы дінге қарсы шағым тіркеуі мүмкін екендігі, оның ұсталғанына және сотта ақталғанға дейін ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылуы қауіпті деп санайды. Эдамарукуның пікірінше, нағыз қауіп – сот үкімі емес, "сотқа дейінгі жаза".