Шығыс У патшалығының императрицасы Пань Шу (252 ж.ө.) – Қытайдың Үш Патшалық дәуіріндегі Сунь Куанның жалғыз императрицасы, құлдан императрица болған сирек мысал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс У император қызы (252 жылы қайтыс болды)
Empress of Eastern Wu (died 252)
Император қызы Пан (252 жылдың ақпан немесе наурыз айларында қайтыс болды), жеке есімі Пан Шу, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің император қызы болды. Ол Сунь Кванның негізін салған императорының жалғыз император қызы болды, оған дейін бірнеше әйелі болғанымен. Ол – Қытай тарихында құл қыздан император қызына айналған сирек мысал. Ол Сунь Кванның мұрагері, Вудың екінші императоры Сунь Лянның анасы болды.
Empress Pan (died February or March 252), personal name Pan Shu, was an empress of the state of Eastern Wu during the Three Kingdoms period of China. She was the only empress of Wu's founding emperor, Sun Quan, even though he had a succession of wives before her. She was a rare example of becoming a empress from a slave in the Chinese history. She was the mother of Sun Liang, Sun Quan's successor and the second emperor of Wu.
Өмір
Пан ханым Куайджи командалығындағы Гужан округінен (句章縣; қазіргі Нинбо) шыққан. Оның жеке аты Үш патшалық дәуірі тарихының сенімді көзі – «Үш патшалықтың жазбалары» (Сангуози) еңбегінде көрсетілмеген. Дегенмен, «Цзянканг Шилу» оның жеке есімінің «Шу» екенін айтады, сондықтан ол «Пан Шу» деп те белгілі болды. Тарихи трактат «Ши И Джи» Пан Шу мен Сунь Куанның алғашқы кездесуін және олардың кейінгі қарым-қатынастарын егжей-тегжейлі сипаттайды. Онда Пан ханымның Цзяндунның ең әдемі әйелі екені айтылған. Ол тоқыма фабрикасында жұмыс істеген кезде, оның қасындағылар оны бөлек санап, «құдай» деп атаған. Сунь Куан осы туралы естіген соң, суретшіге Пан ханымның суретін салуды бұйырды. Суретте Пан ханым көңілсіз көрінгенімен, Сунь Куан оның сұлулығына таңсырып: «Шын мәнінде құдай! Оның қайғысы да тартымды, енді күлкісінен не айтуға болады?» деді. Пан ханым императордың назарын аударуға шебер әйел болды. Сондықтан ол өзінің қызғанышын ашық білдіріп, өлгенше Сунь Куанның басқа әйелдеріне жала жауып, зиян келтіруден тоқтаған жоқ. Пан ханым Сунь Куанның қамқорлығына ие бола бастағанда, 242 жылы Сунь Хе, Сунь Куанның үшінші ұлы мұрагер атанды. Сунь Куан мұрагердің анасы Ван ханымға құрмет көрсету үшін басқа сүйікті әйелдерін жіберді. Ал Пан ханымға тіпті сапарға шыққанда да Сунь Куанмен бірге болуға рұқсат берілді. Сунь Куан оған «гранат пен сақина сарайы» деген мағына беретін Люхуантай (榴環臺) сарайын салдырды. Бір жылдан кейін Пан ханым жүкті болды. Ол айдаһардың басын армандап, кейін Сунь Ляңды дүниеге әкелді. Пан Шу мен Сунь Ляң Сунь Куанның сүйіктілері болғандықтан, император және мұрагер ханзада болулары күтілді. 250 жылы Сунь Куанның ұлдары Сунь Хе мен Сунь Ба арасындағы мұрагерлік күресінен кейін Сунь Ляң әкесі тарапынан мұрагер ханзада етіп тағайындалды. 251 жылы Сунь Куан Пан ханымды император атандырды. Осыған дейін ханзаданың анасының өзі болса да, ешбір кәнизақ император ретінде ресми жарияланбаған еді, себебі Сунь Куан бұрын кәнизақты император етіп тағайындамайтынын мәлімдеген болатын. Панның император атанғанын тойлау үшін кешірім жасалды және жаңа дәуір санаты қолданылды. Осыдан Сунь Куанның көптеген сүйікті әйелдерінің арасында Пан Шу ерекше құрметпен қарастырылғаны көрінеді. Оның күйеуі сияқты, император Пан да буддизмге ынталы болды. Ол буддизмді таратуға үлес қосты және Шығыс Уудың уақытша астанасы Вучаңда Хуйбаоси (惠寶寺) атты алғашқы будда ғибадатханасын құрды.
Lady Pan was from Gouzhang County (句章縣; within present day Ningbo) in Kuaiji Commandery. Her personal name was not recorded in her biography in the Records of the Three Kingdoms (Sanguozhi), the authoritative source of the history of the Three Kingdoms period. However, the Jiankang Shilu mentioned that her personal name was "Shu", hence she was also known as "Pan Shu". The historical treatise Shi Yi Ji provides a detailed description of the first encounter between Pan Shu and Sun Quan, as well as their subsequent interactions. It mentioned that Lady Pan was known as the most beautiful woman in Jiangdong. When she was still working in the textile factory, she was alienated and called goddess by people who worked with her. After Sun Quan heard about this story, he ordered the painter to draw Lady Pan's portrait. Although Lady Pan looked glum in the portrait, Sun Quan was shocked because of her beauty and exclaimed:"She is a goddess, indeed. Her sadness is so attractive, let alone her smile. "Lady Pan was such a charming woman who was good at obtaining the emperor' favor. Thus she expressed her jealousy freely and never ceased slandering and harming Sun Quan's other wives until her death. When Lady Pan was becoming increasingly favoured by Sun Quan, Sun He, the third son of Suan Quan, just became the heir in 242, Sun Quan decided to show respect to the heir's mother Lady Wang through dismissing other favored ladies. Lady Pan, on the other hand, was allowed to stay with Sun Quan even when he was traveling. Sun Quan built a palace called Liuhuantai (榴環臺) for her, which means "the palace of pomegranate and ring". One year later Lady Pan was pregnant. She dreamt of receiving a dragon head and gave birth to Sun Liang later. As the favourites of Sun Quan, Pan Shu and Sun Liang are expected to become empress and crown prince respectively. Later in 250, in the aftermath of a succession struggle between Sun Quan's sons Sun He and Sun Ba, Sun Liang was designated as the crown prince by his father. In 251, Sun Quan instated Lady Pan as the empress. Before that, none of the concubines, including the crown prince's mother, were officially stated as empress since Suan Quan once declared that he would not appoint concubine as the empress. An amnesty was implemented and new era date was used in order to celebrate Pan becoming the empress. It could be seen that among Sun Quan's many favored concubines, Pan Shu, as a special presence, had been valued. Like her husband, Empress Pan also showed enthusiasm for Buddhism. She made contributions to the dissemination of Buddhism and established the first Buddhist temple called Huibaosi (惠寶寺) in Wuchang, the provisional capital of Eastern Wu.
Өлім
252 жылы Сунь Куан ауыр сырқатқа шалдыққанда, император Пан хан орда жазушыларының префекті Сунь Хуннан (孫) күйеуінің (Хан әулетінің императоры Гао) қайтысынан кейін император Лю билікке қалай қол жеткізгенін сұрады. Бірақ, ол өзі де Сунь Куанға үнемі көңіл көрсетудің күшін басып, ауырып қалды. Соңында, терең ұйқыда жатқанда өлтірілді. У мемлекетінің шенеуніктері оның қызметшілері оны ұйықтағанда тұншықтырып өлтіргенін және өлімінің табиғи себептерден болғанын мәлімдеді; оның неге өлтірілгені әлі де даулы мәселе болып қала береді, себебі «Сангуожи» кітабында бұл өлтірудің себебі көрсетілмеген. «Джианканг Шилу» кітабында айтылғандай, қызметшілер ауыр науқас император мен императрицаға бірдей күтім жасауға ынтақтанбағандықтан, императрицаны өлтіріп, жүктемеден арылған. Сонымен қатар, «Зицзи Тунцзянь» кітабында император Пан қызметшілерді ұрыс-керіспен қарағанын, сондықтан оның өлтірілгені айтылады. Алайда, Сима Гуанның «Зицзи Тунцзянь» еңбегінің түсіндірушісі Ху Сансин сияқты көптеген тарихшылар бұл мәлімдеменің негізсіз екенін және бастапқы мәтіннің дұрыс түсіндірілмегенін көрсетті. Ол сондай-ақ, Сунь Куан қайтыс болғаннан кейін император жесір ретінде билікті басып алады деп қорқып, Ву мемлекетінің жоғары лауазымды шенеуніктері де бұл іске қатысқан болуы мүмкін деп санайды. Оның өліміне қатысты жүргізілген тергеу нәтижесінде 67 адам жазаланды. Император Пан қайтыс болғаннан кейін, оның қол астындағылар қайғырып, оған арналған дұға рәсімін өткізді. Сол жылы Сунь Куан да қайтыс болды. Император Пан Сунь Куанмен бірге Цзян мавзолейінде (蔣陵; Нанкин, Цзянсу провинциясындағы Қызғылт тауда) жерленді.
When Sun Quan became seriously ill in 252, Empress Pan asked Sun Hong (孫弘), the Prefect of the Palace Writers (中書令), about how Empress Lü achieved power after the death of her husband (Emperor Gao of the Han dynasty). However, she herself also fell sick due to the stress of continuously attending to Sun Quan. She was ultimately murdered when she was in deep sleep. Wu officials claimed that her servants strangled her while she was asleep and claimed her death was of natural causes; why she was murdered remains a controversy as the Sanguozhi did not mention the reason of murder. The Jiankang Shilu states that it was because the servants was unwilling to take care of both the seriously ill emperor and the empress, so they murdered the empress to alleviate the burden. Additionally, the Zizhi Tongjian states that Empress Pan abused the servants, so the empress was murdered. However, a number of historians, including Hu Sanxing, a commentator on Sima Guang's Zizhi Tongjian, pointed out that this claim is unfounded and it is a misinterpretation of the original text. He also believed that top Wu officials were complicit, as they feared that she would seize power as empress dowager after Sun Quan's death. Investigations into her death resulted in the execution of 6 7 people. After Empress Pan's death, subjects felt sad and arranged a prayer ceremony for her. Sun Quan died soon after in the same year. Empress Pan was buried together with Sun Quan at the Jiang Mausoleum (蔣陵; at the Purple Mountain, Nanjing, Jiangsu).
Отбасы
Әкесі төменгі дәрежелі шенеунік болғаннан бөлек, Императрица Паньдің үлкен әпкесі де болды, олар екеуі бірге тоқыма фабрикасына жіберілді. 250 жылы Пань ханым Сунь Куаннан өтініш жасап, үлкен әпкесін құлдықтан босатып, оған үйленуге мүмкіндік беруін сұрады, және ол келісті. Пань ханшайымның әпкесі кейін Тан Шаоға (譚紹) үйленді. Сунь Лян жаңа император болған кезде, ол өзінің қарындасының күйеуін кавалерия командирі (騎都尉) қызметіне тағайындады. Сунь Лян Сунь Ченнің қудалауынан кейін ханзада дәрежесіне төмендетілген соң, Тан Шао лауазымынан айырылып, отбасымен бірге туған жері Лулингке қайтарылды.
In addition to her father who served as a low level official, Empress Pan also had an elder sister, who was sent to the textile factory together. In 250, Lady Pan requested Sun Quan to emancipate her elder sister from slavery and arrange a marriage for her sister and he agreed. Lady Pan's sister later married Tan Shao (譚紹). When Sun Liang became the new emperor, he commissioned his uncle as a Cavalry Commandant (騎都尉). After Sun Liang was demoted to a prince under Sun Chen's persecution, Tan Shao lost his official position and was sent back to his home town of Luling with his family.