Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ньюарк қамалы – Шотландияның Инверклид аймағындағы Глазго портында Клайд өзенінің сағасының оңтүстік жағалауында орналасқан, жақсы сақталған қамал. Осы жерде Клайд шығанағы біртіндеп тарылып, ауыспалы құмдар кемелердің өзенге қарай жүзуін қиындатады. Ғасырлар бойы бұл орын теңіз кемелерін түсіруге пайдаланылып, қамалдың екі жағында және оңтүстігінде Глазго портының өсуіне себеп болды. Клайдты Глазгоға дейін кеме жүруге қолайлы еткеннен кейін, порт кеме жасау орталығына айналды және қамал кеме жасаушылықтармен қоршалды. Төменгі Клайдтағы соңғы кеме жасаушылық – Фергюсон кеме жасаушы компаниясы қамалдың батысына жақын орналасқан, ал шығыстағы кеме жасаушылықтар 1980 жылдары жойылды. Ньюарк қамалының шығысында жаңа ландшафты аймақтар құрылып, қамалдың әдемі көрінісі мен Клайд арқылы жаңа айналма жолдан тамашалауға мүмкіндік берді.
Newark Castle is a well preserved castle sited on the south shore of the estuary of the River Clyde in Port Glasgow, Inverclyde, Scotland, where the firth gradually narrows from the Firth of Clyde and navigation upriver is made difficult by shifting sandbanks. For centuries this location was used to offload seagoing ships, and led to the growth of Port Glasgow close to the castle on either side and to the south. When dredging techniques made the Clyde navigable as far as Glasgow the port became a shipbuilding centre, and the castle was surrounded by shipyards. Ferguson Shipbuilders, the last shipyard on the lower Clyde, stands close to the west of the castle, but the shipyards to the east were removed around the 1980s and new landscaped areas formed to the east of Newark Castle, opening up scenic views of the castle and across the Clyde from a new bypass road.
Тарих
Қала 1478 жылы Джордж Максвелл Килмаколм ауданындағы Финланстоун (Финлейстоун) барониясын мұраға алғанда салынған. Алғашқы қаланың қабырғамен қоршалған аумағында мұнаралы үй және үлкен қақпа ғимараты болған. Сыртқы қорғаныс қабырғасынан қазір бастапқы бұрыштардың бірінің қалдықтары ғана сақталған. Қабырғамен қоршалған аумақтың ішінде зал және нан пісіретін үй, сыра қайнататын үй сияқты қосымша ғимараттар болған деп есептеледі.
The castle was built in 1478 by George Maxwell when he inherited the Barony of Finlanstone (Finlaystone) in the parish of Kilmacolm. The original castle had a tower house within a walled enclosure or barmkin entered through a large gatehouse. All that remains of the outer defensive wall is from one of the original corner towers. It is thought that there would have been a hall and ancillary buildings such as a bakehouse and brew house inside the walled enclosure.
Қайта өрлеу дәуіріндегі сарай
XVI ғасырдың соңында қамал шотландия королі Джеймс VI-ның ықпалды досы, сэр Патрик Максвеллге мұра болып өтті. Ол қарсылас әулеттің екі мүшесін өлтіргенімен және 16 баласынан кейін оны тастап кеткен әйеліне зорлық көрсеткенімен әйгілі болды. 1597 жылы сэр Патрик ғимаратты кеңейтіп, үш қабатты Ренессанс стиліндегі жаңа солтүстік қанатты салды, ол бұрынғы залдың орнын басты. Осы кезде бармкин қабырғасының тек солтүстік-шығыс мұнарасы ғана сақталды, қалғаны бұзылды және ол үй құсы сақтауға арналған үйге айналдырылды. Осы жылдары Максвелл көршісі Роберт Монтгомеримен, Скельморлиден туған жанжалдың ішінде болды. Сарайдың орталық бөлігінде үлкен терезелері бар бас залдың астында кішкентай терезелері бар жертөлелер орналасқан, ал оның үстінде басқа да бөлмелер салынған. Негізгі блокқа жақын орналасқан шығыс қанатындағы басты кіреберіс есігі бастапқы мұнаралы үймен байланыстырылған, ол тиісінше қайта жаңартылған, ал қысқа батыс қанаты қақпа үйіне жалғасады. Сарай шотланд барондық стилінің ерекшеліктерін көрсетеді, оның ішінде қаңқабас шатырлар және бұрыштардағы әшекейленген мұнаралар бар. Солтүстік қабырғасының ортасындағы баспалдақ, кербелдемеге тіреліп, жоғарғы қабатқа жол ашады. 1668 жылы Глазго билігі Ньюарк қамалының айналасындағы 18 акр (7 гектар) жерді сол кездегі лард болған сэр Джордж Максвеллден сатып алып, оны "Порт Глазго" деп аталатын портотқа айналдырды. Соңғы Максвелл 1694 жылы қайтыс болды, ал қамалдың көптеген тұрғын емес иелері болды. Алғашқы жалға алушылардың бірі Джон Орр есімді арқан өруші болды, ол Клайдқа келген кемелерден алып келген инеліктер мен аюлар сияқты жабайы жануарлармен де сауда жасады және оларды көбінесе қамалдың жертөлелерінде сақтайтын. Кейіннен жертөлелер мен бақтарды Чарльз Уильямсон жалға алды, ол залдан жемістерді ұрлауға тырысқан Джон Гарднерге жол беру үшін залға кіруді жапты. Джон Смит 1895 жылы дула ағашының түбі қамал аумағында сақталғанын жазды.
In the late 16th century the castle was inherited by Sir Patrick Maxwell, a powerful friend of king James VI of Scotland and who was notorious for murdering two members of a rival family and beating his wife who left him after having 16 children. In 1597 Sir Patrick expanded the building, constructing a new north range replacing the earlier hall in the form of a three storey Renaissance mansion. At this time the barmkin wall was demolished except for the north east tower, which was converted into a doocot. During these years, Maxwell was a feud with a neighbour Robert Montgomerie of Skelmorlie. The central part of the mansion has cellars with tiny windows under a main hall with large windows, and other accommodation above that. An east wing with the main entrance door close to the main block links it to the original tower house which was suitably modified, and a short west wing connects to the gatehouse. The mansion has features of the Scottish baronial style including crow stepped gables and north corners embellished with corbelled turrets. At the centre of its north wall a stairwell supported out on corbelling gives access to the upper floor. In 1668 the Glasgow authorities purchased 18 acres (7 hectares) of land around Newark Castle from Sir George Maxwell who was then the laird, and developed the harbour into what they called "Port Glasgow". The last Maxwell died in 1694 and the castle had a series of non resident owners. An early tenant was a ropemaker called John Orr who also dealt in wild animals such as big cats and bears which he obtained from ships visiting the Clyde and often housed in the castle cellars. The cellars and gardens were later rented by Charles Williamson who blocked access from the hall to stop the joiner John Gardner who rented the hall from stealing fruit stored in the cellars. John Smith in 1895 records that the stump of the dule tree were carefully preserved in the castle grounds.
Келушілер үшін
Неварк қамалы 1909 жылы мемлекеттік қамқорлыққа алынып, қазірде Historic Environment Scotland тарихи ортасын қорғау ұйымының меншігінде және саяхатшылар үшін жақсы жабдықталған.
Newark Castle came into state care in 1909 and is now a property of Historic Environment Scotland with excellent visitor facilities.