Кіріспе

Италиялық суретші (шамамен 1480-1485 – 1548)

Джованни Жироламо Саволдо, сондай-ақ Жироламо да Брешиа деп аталған (шамамен 1480-1485 – 1548 жылдан кейін), негізінен Венецияда жұмыс істеген итальяндық Жоғары Ренессанс кеземіндегі суретші, бірақ ол Солтүстік Италияның басқа қалаларында да өнер табатын. Ол түстерді және кезбе теңдікті (кьяроскуро) нәзік қолдануымен, сондай-ақ көбінесе діни сюжеттерді бейнелейтін, бірнеше портреттері бар шығармаларының шынайы реализмімен танымал. Оның портреттері аксессуарлары немесе фондық ортасы арқылы қызығушылық тудырады; "кейбіреулері тіпті ірі повестемелерден алынған үзінділер сияқты көрінеді". Савольдоның барлығы шамамен 40 картинасы белгілі, оның ішінде алты портрет; оның тек бірнеше эскиздері ғана белгілі. Ол өмір бойында жоғары бағаланған; оған бірнеше картинаны қайта салу тапсырылған, ал оның туындыларының көшірмелері басқа суретшілермен жасалған. Дегенмен, ол көпшіліктің назарынан тыс қалды, ал оның көптеген туындылары өнер саудасы арқылы әйгілі суретшілерге, әсіресе Джорджонеге жатқызылды. Оның өнері туралы хабардарлық 19 ғасырда қайта жанданды, бірақ көптеген картиналардың мерзімі мамандар арасында әлі де даулы болып қала береді.

Өмірбаян

Савольдо Брешиада туған, бірақ оның ерте жылдары туралы көп мәлімет жоқ. Кейбір дереккөздерде оның есімі Жироламо Брешиано деп аталады. 1506 жылы Пармаға келсе, 1508 жылы флоренциялық суретшілер гильдиясына қосылған. Осы кезеңде ол «Мысырға қашу кезіндегі демалыс» (Аугсбург), «Қарғамен тамақтанған Илия» (Вашингтонның Ұлттық көркемсурет галереясы) және «Жақтау» туындыларын аяқтады. 1515 жылы ол «Қарулы сарбаздың портретін» салған, ол дәстүрлі түрде Фокс Гастон деп танылады. Сондай-ақ, осы кезеңнен «Ақсүйек Әулиенің азғырылуы» да бар. Бұл жұмысында, Тимкен өнер мұражайында сақталғанда, Савольдо әулиені дұғаға қолын жиып, тозақтық көріністен күннұрлы пейзажға қашатынын бейнелеген. Сол кездегі басқа солтүстік итальян суретшілері сияқты Савольдо фламанд суретіне, әсіресе фламанд суретшісі Иероним Босхтың қорқынышты жандарға қызығушылық танытқан, бұл оның осы жұмыстағы азаптаушыларды бейнелеуіне әсер еткен. Қашып бара жатқанда, әулие қолын монастырға бұрып, оның христиандық монахтығының негізін қалаушы екенін еске салады. Бұл туындыларды Венециядан келген тапсырыс берушілер бағалаған, Савольдо 1521 жылға дейін сол жерге көшіп кеткен. 15 маусымда 1524 жылы Савольдо Пезаро қаласындағы Сан-Доменико шіркеуі үшін (қазір Миланның Пинакотека ди Брерасында сақталған) алтарьдық суретке келісімшартқа қол қойды. 1527 жылы ол Брешиалық Аверолди отбасы үшін Сент-Жерромды салған, бұл сурет Лондонның Ұлттық галереясында орналасқан. 1530-шы жылдардан бастап Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясындағы туған күн, оның замандасы Корреджионың сол тақырыптағы жарқыраған суретінен әсер алғандай көрінеді. 1533 жылы Савольдо Веронадағы Санта-Мария шіркеуінде Төрт қасиетті Мадоннаны суретке түсірді, ал 1537-1538 жылдары Брешиядағы Санта-Кроче шіркеуінің бас алтары үшін (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қираған) сурет жасады. 1540 жылдан бастап Венециядағы Сан-Джоббе және Брешиядағы Сан-Барнаба шіркеулері үшін екі туған күн суреті, сондай-ақ әйгілі Магдалина суреті сақталған. Савольдоның Венециядағы шәкірттерінің арасында Паоло Пино болды. Савольдо өмірінің бірнеше жылын Миланда өткізген болуы мүмкін, және 1534 жылы Милан герцогы Франческо II Сфорца үшін суреттер салғандығы белгілі. Оның туындыларының саны көп емес, шамамен 40 картина мен он суреттен тұрады. Оның «Санкт-Мэттью және періште» (1534; Метрополитен өнер мұражайы), Андреа Байер «италиялық суреттегі ең әсерлі түнгі көріністердің бірі» деп атаған, Римдегі Контарелли шіркеуіндегі Караваджоның әйгілі суретіне ұқсас, қараңғы фонға қарама-қарсы тұрған жарқыраған көйлек. Оның Мария Магдалинасы (1535-1540; Лондон, Ұлттық галерея), Савольдоның осы тақырыпта салған бірнеше нұсқаларының бірі, жарық эффектілерінің шедеврі болып табылады. Магдалинаның беті көлеңкеде, басын жабатын ақ атлас шапанмен оралған, ал күміс түсті маталар қызыл жеңнің көрінуімен толықтырылған.