Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ORP Kujawiak – британдық II типті эсминец эскорт, бастапқыда HMS Oakley деп тапсырылған. Куджавиак "Викерс Армстронгс" компаниясының Тайн өзеніндегі Хай Уокер кеме жасаушылығында салынды. Оның қазығы 1939 жылдың 22 қарашасында салынды және ол 1940 жылдың 30 қазанында HMS Oakley деп суға түсірілді, бірақ 1941 жылдың маусымында аяқталып, Польша Әскери-теңіз күштеріне қайта аталды және қабылданып алынды. Куявиак 1942 жылдың 16 маусымында "Харпун" операциясына қатысқанда Мальта жанындағы неміс MT 14 мина даласына түсіп, батты. 13 поляк теңізшісі қаза болды, 20-сы жараланды.
ORP Kujawiak was a British Type II destroyer escort, originally ordered as HMS Oakley. Kujawiak was built by Vickers Armstrongs at the company's High Walker yard on the River Tyne. Her keel was laid down on 22 November 1939 and she was launched on 30 October 1940 as HMS Oakley but on completion in June 1941 she was renamed and commissioned into the Polish Navy. Kujawiak was sunk on 16 June 1942 after running into a German MT 14 minefield near Malta while participating in Operation Harpoon. 13 Polish sailors died and 20 were wounded.
Дизайн
Кеме 1939 жылғы 4 қыркүйекте Vickers Armstrongs High Walker Yard-дан (Тайн) HMS Oakley ретінде 1939 жылғы соғыс жағдайына байланысты бағдарлама бойынша тапсырыс берілді және 1939 жылғы 22 қарашада J4145 номерімен салынды. Оның қозғалтқыштарын Parsons құрастыруға тиіс болған. Кеме 1940 жылғы 30 қазанда британдық атауымен суға түсірілді, бірақ 1941 жылғы 3 сәуірде оны Польша Әскери-теңіз күштеріне беру туралы шешім қабылданды. 1941 жылғы 17 маусымда аяқталып, ORP Kujawiak ретінде қолданысқа енгізілді.
The ship was ordered under the 1939 War Emergency Programme as HMS Oakley on 4 September 1939 from Vickers Armstrongs High Walker Yard on the Tyne who laid her down on 22 November 1939 with the yard number of J4145. Her engines were to be constructed by Parsons. She was launched on 30 October 1940 under her British name but on 3 April 1941 it was decided to transfer her together with to the Polish Navy. On her completion on 17 June 1941 she was commissioned as ORP Kujawiak.
1941 жыл
18 маусымда Куявиак Тайннан Скапа-Флоуға бағытталғанда неміс әуе шабуылына ұшырады. Ұшақтан атылған оқтар 4 дюймдік дайын оқ-дәрі қоймасына тиіп, жарылыс болды, нәтижесінде бір адам қаза тапты. 25 шілдеде жаттығуларын аяқтағаннан кейін, Куявиак Плимуттегі 15-ші эсминецтер бригадасына қосылып, жергілікті конвойлерді сүйемелдеу және патрульдеу міндеттерін атқарды. Сол жылдың 23 қазанында Куявиак басқа поляк эсминецтерімен бірге Ирландия теңізіндегі Фритаундан Ливерпульге келе жатқан SL89 конвойын сүйемелдеуге жіберілді. 22 желтоқсанда Куявиак Скапа-Флоудан J күшінің құрамында операция Claymore аясында Лофотен аралдарына десант түсіру үшін шықты. Екі күннен кейін, 27 желтоқсанда эсминец әуе шабуылы кезінде жақыннан түскен оқтан жеңіл зақым алды.
On 18 June Kujawiak came under attack by German aircraft whilst on passage from Tyne to Scapa Flow to work up for operational service with ships of Home Fleet. Fire from the aircraft hit the 4 inch ready use ammunition which exploded causing one fatal casualty. After completing her work up on 25 July she joined the 15th Destroyer Flotilla based at Plymouth for local convoy escort and patrol duties. Later that year on 23 October Kujawiak deployed with fellow Polish destroyer for escort of inward Convoy SL89 during final stage of passage in Irish Sea from Freetown into Liverpool. On 22 December she sailed from Scapa Flow as part of Force J to carry out landings on the Lofoten Islands as part of Operation Claymore. Two days later on 27 December the destroyer sustained slight damage from a near miss during air attacks.
1942 жыл
1942 жылдың маусым айының басында Куявиак Мальтаға жоспарланған көмек конвойының (Harpoon операциясы) сүйемелдеуші тобының құрамында, Отандық флотқа қарыздық қызметке жіберілді. 6 маусымда ол Солтүстік-Батыс аймағында Гибралтарға бару үшін Океандық эскорттың бөлігі ретінде WS19S әскери конвойына қосылды. 12 маусымда ол Гибралтарда Х күшіне қосылды, оның міндеті – Харпун конвойын Сицилия бұғазы арқылы Мальтаға сүйемелдеу болды. 14 маусымда конвойға ауыр және үздіксіз әуе шабуылы жасалды, оның салдарынан крейсер зақымдалды. Келесі күні әуе шабуылы жалғасты, ал Куявиак конвойды тоқтатып, шабуылдауға тырысқан итальяндық соғыс кемелерімен қақтығысты. 16 маусымда, түнгі сағат 00:00-ге жуық, Гранд-Харборға кірген кезде, Куявиак минаға тиіп, одан кейін мина жарылғаннан соң, алдыңғы бөлігінде ауыр құрылымдық зақымдар алды. Сүйреу жұмыстары сәтті аяқталмас бұрын Куявиак батып кетті.
In early June 1942 Kujawiak was nominated for loan service with the Home Fleet as part of the escort for the planned relief convoy to Malta (Operation Harpoon). On 6 June she joined military Convoy WS19S in the Northwest Approaches as part of Ocean Escort for passage to Gibraltar. She joined Force X at Gibraltar on 12 June whose task was to escort the Harpoon convoy through the Sicilian Narrows to Malta. On 14 June the convoy came under heavy and sustained air attacks during which the cruiser was damaged. The following day the air attacks continued and Kujawiak was in action with Italian warships attempting to intercept and attack the convoy. Near midnight on 16 June, while entering Grand Harbor, Malta Kujawiak sustained major structural damage forward after detonating a mine while going to the aid of after she had struck a mine. Kujawiak sank before a successful tow could be achieved.
Ауадан табылған кеме
2014 жылдың 22 қыркүйегінде поляк экспедициясы «Куявиак» кемесінің құлау орнын анықтады. 2015 және 2017 жылдары қосымша су астына түсулер жасалды, соңғысы кеменің қоңырауын алып шықты, ол консервация және көрмеге Мальтаның Теңіз музейіне тапсырылды. Мальта үкіметі құлау орнын соғыс қабірі деп жариялап, рұқсатсыз суға түсуге тыйым салды.
On 22 September 2014 a Polish expedition discovered the location of the wreck of Kujawiak. Further dives were made in 2015 and 2017 with the latter recovering the ship's bell which has been passed to the Maritime Museum of Malta for conservation and display. The Maltese government has declared the wreck site a war grave and prohibited unauthorised diving