Кіріспе

Фолли көпірі – Англияның Оксфорд қаласының орталығынан оңтүстікке қарай Абингдон жолын алып өтетін Темза өзенінің үстіндегі тас көпір. Ол 1825–1827 жылдары Лондонда жұмыс істеген, аса танымал емес сәулетші Эбенезер Перридің (1850 жылы қайтыс болды) жобасы бойынша салынған. Көпір аралмен бөлінген екі бөліктен тұрады. Атаудың шығу тегі нақты белгісіз, бірақ ол шамамен 1650 жылы Бэконның кабинетін жалға алған адамнан бастау алған болуы мүмкін деп есептеледі.

Тарих

Көпір, көрінетін болса, Оксфорд аймағындағы Темза өзенінің ежелгі атауы – Изис өзенінің үстінен өгіздер айдап өтетін арнаның орнында тұр. Бұл жердегі алғашқы тас көпірді шамамен 1085 жылы Роберт д’Ойли салған, бірақ Вессекс Этельред заманында ағаштан жасалған көпір болған деген сенім бар. 13 ғасырда алхимик Роджер Бэкон 1779 жылға дейін көпірдің солтүстік жағында орналасқан «Бэконның зертханасында» өмір сүрді және жұмыс істеді. Сэмюэл Пеппс 1669 жылы Бэконның зертханасына барып, былай деп жазды: «Бэконның зертханасына: Мен көтеріліп қарадым және ол кісіге 1 шиллинг бердім». 1369 жылы «Граунтпойнтта» төлем жасалған кезде, құрылыстың «өте қауіпті, жүріп өтуге қиын» екені айтылды. Абингдоннан Банбериге дейінгі жолдың көпірге жақын жеріндегі бағаналы қақпа мұнарасы жол ақысын алу үшін пайдаланылған. Бұрынғы көпір мен «Бэкон мұнарасы» көптеген суретшілер, соның ішінде он екі жасар Дж.М.У. Тернердің суреттерінде бейнеленген. Көпірдің астында су деңгейін реттегіш бөгет болған, кейіннен «қоршау» бөгеті салынған. 19 ғасырдың басында бұл және көпірдің нашар жағдайы кеме жүруге кедерілген. Салдарынан, негіздердің өте нашар күйде екені анықталды және 1815 жылы парламент актісі арқылы көпірді қайта жаңарту және астындағы «құрал-жабдықтарды» алып тастауға рұқсат берілді. Жаңа көпірдің құрылысы 1824 жылы басталып, 1827 жылы аяқталды. 1832 жылы жақын жерде су деңгейін реттегіш құлып орнатылды, ол 1884 жылы алынып тасталды. Көпір бірінші санаттағы мүліктер тізіміне енген. 1844 жылы қайта салынған жол ақысы жиналатын үй де, қазір көпірмен бірге екінші санаттағы мүліктер тізіміне енген; көпірден жол ақысы алу 1850 жылы тоқтатылды. Николас Гримшоу және серіктестері көпірдің жанындағы жаяу өткелдің жобасын жасады, бірақ ол салынбады.

Қоршаған орта

1911 жылы ғылым тарихшысы Роберт Гунтер 5 Фолли көпірін, көпірдің жанында орналасқан ерекше қамал сияқты үйді сатып алды. Үйдің сырты мүсіндермен және құйма темір балкондармен әшекейленген. Ол Темза өзенінің ортасындағы шағын аралда орналасқан. Сальтерс бу кемелері көпірге жақын жерде. Пунттар көпірдің жанында қолжетімді, ал Крайст Черч Медоу өзен бойымен төмен қарай орналасқан. Head of the River пабы көпірдің солтүстік-шығысында орналасқан, ондан көпір мен өзеннің әдемі көрінісі ашылады.