Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланкадағы барлық Цейлон біріккен мотор жұмысшылары кәсіподағы – жолаушылар автобусы тасымалы саласындағы жұмысшыларды ұйымдастыратын кәсіподақ. Ол Цейлон еңбек федерациясына (CFL) мүше.
The All Ceylon United Motor Workers Union is a trade union which organises workers in the passenger bus sector in Sri Lanka. It is affiliated to the Ceylon Federation of Labour (CFL).
Тарих
Шри-Ланкада автобус тасымалы алғаш рет жеке меншік иелерімен жүзеге асырылатын қызмет ретінде басталды. Ережелер болмағандықтан, бір бағытта бірнеше автобус жүрген кезде жол жүкке талас туатын, тіпті төбелес немесе пышақтап жаралауға дейін баратын жағдайлар орын алатын. 1940 жылдары британдықтар шектеулі жауапкершілігі бар автобус компанияларын құрғаннан бастап, елде жолаушылар тасымалын реттеудің алғашқы мағыналы қадамы жасалды. Қызметкерлерге қарау өте жаман болды: бір иесі автобус кондукторын ағашқа байлап, күндік жинақталған ақшаны жеткізбегені үшін жазалап ұрған деген әңгіме бар. Кәсіби одақтарды құру қиын болды, Ланка Сама Самажа партиясы (LSSP) мүшелері компания қарақшыларынан жасыру үшін жасырын жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ж. Ванигатунга осындай одақ өкілдерінің бірі болды. 1936 жылдың ақпан айында LSSP моторшылардың бүкіл арал бойынша екі күндік спонтанды ереуіліне жетекшілік ете алды, бұл ереуіл тривиальды құқық бұзушылықтар үшін жүргізуші куәліктерін жоюды көздейтін мотор заңдарына қарсы бағытталған еді. А. Е. Гонесингхе басқаратын Цейлон еңбек партиясы да қарсылық көрсетті, тіпті Самасамаджистер ұйымдастырған ереуілдерді бұзу үшін жұмыс берушілерге «қара жұмысшылар» ұсынды. Дегенмен, автобус жұмыскерлерін ұйымдастыру жұмысы баяу ілгеріледі. 1941 жылдың мамырындағы ереуіл толқыны Форт-Маунт-Лавиния автобус бағытындағы жұмыскерлерге де әсер етті. 1945 жылдың 22 қарашасында Мотор жұмысшылары одағы бүкіл аралды қамтитын автобус ереуілін бастады. Н. М. Перера, Филипп Гунавардена, Сомавира Чандрасири, В. Дж. Перера, Джордж Перера және Лесли Гуневардена (Үндістанда тәуелсіздік қозғалысындағы жер астындағы жұмыстан оралғаннан кейін) маңызды қызметтегі ереуілді қолдағандары үшін тұтқындалып, сотталды. Алайда, ереуіл сәтті аяқталды және Шри-Ланка капиталистерінің ең консервативті бөлігі болған автобус иелері маңызды жеңілдіктер жасады. Жабна түбегінде автобус жұмыскерлерінің ұйымдары Мотор жұмысшылары одағына қосылды.
Omnibus transport first began in Sri Lanka as an owner operated service. There was no regulation, so when more than one bus operated on a single route there was a scramble for the load, which might end in fisticuffs or even stabbings. The setting up of the limited liability omnibus companies by the British around 1940 was the first meaningful step to regularise public passenger transport in this country. The employees were treated abominably: one owner allegedly tied a bus conductor to a tree and spanked the poor man for failing to bring in the targeted collection for the day. Trade union work was an uphill task and members of the Lanka Sama Samaja Party (LSSP) had to proceed in secret, disguising themselves to avoid company thugs. J. Wanigatunga was one of the union agents so deployed. In February 1936 the LSSP was able to take leadership in a spontaneous island wide 2 day strike of motor workers that took place against the motor laws which provided for the cancellation of driving licences for trivial offences. There was opposition from the Ceylon Labour Party of A. E. Goonesinghe, which went so far as to provide employers with blackleg labour to break strikes led by the Samasamajists. However, the organisation of the bus workers went forward slowly. A strike wave in May 1941 affected the workers on the Fort Mount Lavinia bus route. On 22 November 1945 the Motor Workers Union launched its island wide bus strike. N. M. Perera, Philip Gunawardena, Somaweera Chandrasiri, W. J. Perera, George Perera and Leslie Goonewardene (who had just returned from India after underground work in the independence movement there) were arrested and prosecuted for supporting a strike in an essential service. However, the strike was a success, and the bus owners, who were the most stubbornly anti union section of the capitalists in Sri Lanka had made important concessions. In the Jaffna peninsula, the organisations of the bus workers came over to the Motor Workers Union.
Хартал
"Хартал" (немесе "жалпы ереуіл") қарсаңында, 1953 жылғы 11 тамызда Оңтүстік-Батыс автобус компаниясының жұмысшылары ереуілге шығу туралы шешім қабылдады, ал оның иесі, Сирил де Зойса мырза, кәсіподақ өкілдеріне өзінің қызметкерлеріне қалай дұрыс көрінетін болса, солай әрекет етуге еркіндік бергенін мәлімдеді. Осылайша, 12 тамызда Шри-Ланкадағы ең ірі автобус операторы жұмыс істемейтіні анық болды. "SW Bus Co" компаниясы туралы жаңалық сол күні кешке LSSP жаңғылары арқылы басқа автобус желілеріне таратылды. Бірақ, кейбір автобус иелері жағдай қандай болса да, автобустарын іске қосатындарын жариялады. Бұл автобус иелері халық арасында аса танымал болған жоқ, сондықтан халықтың ашуы осы қарсылық білдірген иелерге қаратылды. Бұл әсіресе Гамини автобус компаниясы мен High Level Road автобус компаниясы үшін шындық болатын. Олардың автобустары ашулы халық тарапынан тоқтатылып, тасталды және қиратылды. Олардың негізгі бағыттары көптеген жерлерде құлатылған ағаштармен жабылды, тіпті әскери күзет те автобустарын өткізе алмады. Бұл компаниялардың көпшілігі бірнеше күнге дейін қалыпты жұмысын жаңартпады. Ал Оңтүстік-Батыс автобус компаниясы 12 тамыздан кейін көптеген бағыттары бойынша қызметін қайта бастады. Олардың бағыттарында ешқандай кедергі болған жоқ, көліктері де көп зақымдануға ұшырамады.
On the eve of the "Hartal" (or 'general strike'), on 11 August 1953, the South Western Bus Company workers came to a strike decision and its owner, Mr Cyril de Zoysa, stated to union representatives that he left his employees free to act as they thought best. It thereby became certain that the biggest bus operator in Sri Lanka would not function on 12 August. The news about the SW Bus Co had been sent to other bus lines by LSSP leaflets the same evening. However, certain bus owners announced of that they would run their buses, whatever the situation. The general public, among whom they were anyway not very popular, directed their anger against these defiant owners. This was especially true of the Gamini Bus Co Ltd and the High Level Road Bus Co Ltd. Their buses were stopped, stoned, and smashed by the angered people. Their principal routes were then blocked at numerous points with felled trees, so that even a military escort could not get their buses through. It was not for several that these companies could resume their normal services. On the other hand, the South Western Bus Company was able to resume most of its services promptly after 12 August. Their routes had not been unduly blocked; their vehicles had largely escaped damage.
Цейлон көлік басқармасы
Автобус компанияларының 1958 жылы ұлттықтандырылғаннан кейін, Автокөлік жұмысшыларының кәсіподағы Цейлон көлік басқармасымен көптеген талаптар бойынша сәтті келіссөздер жүргізді, олардың арасында қызметкерлерге мемлекеттік деңгейдегі тұрмысқа қажетті төлемдерді беру де болды. Дегенмен, 1961 және 1963 жылдары C.T.B. қызметкерлері үлкен ереуілдер арқылы ғана қосымша жемістерге қол жеткізді. Автобус жұмысшылары 1967 жылдың 8 қаңтарында өткен бірнеше жылда қол жеткізген жеңістерді қорғау мақсатында ереуілге қатысты. Нәтижесінде кәсіподақ ауыр қудалауға ұшырады, бұл кейіннен соттармен және 1970 жылғы Біріккен фронттың сайлаудағы жеңісінен кейін үкіметтің араласуымен түзетілді. 1980 жылғы жалпы ереуілде автобус жұмысшылары тағы да қудалауға ұшырады, оның ішінде "Жатхика Севака Сангамайя" (JSS) ұйымының адамдары, үкіметтің қолдауымен, басқа жұмысшыларға велосипед тізбектері мен темір құбырлармен шабуыл жасады.
Immediately after the nationalisation of the bus companies in 1958, the Motor Workers’ Union successfully concluded negotiations with the Ceylon Transport Board on many demands, amongst which was the payment of Government rates of cost of living allowances to the employees. However, both in 1961 and 1963 C. T. B. employees won further gains only through major strikes. The bus workers joined in a strike on 8 January 1967 aimed at protection of concessions won over the past several years. As a result, the union suffered heavy victimisation – which was later rectified by the law courts as well as by government intervention after the United Front election victory in 1970. Again in the General Strike of 1980, the bus workers faced victimisation, including assault by the goons of the Jathika Sevaka Sangamaya (JSS) who, with government backing attacked other workers with bicycle chains and iron bars.