Кіріспе

Халберштадт княздігі (link=no) – Бранденбург-Пруссия билеген Киелі Рим империясының мемлекеті. Ол 1648 жылы діни биліктен ажыратылғаннан кейін Халберштадт епископтығының орнына келді. Княздіктің астанасы Халберштадт қаласы болды. 1807 жылы княздік Батыс Вестфалия Корольдігінің аймақтық астанасы мәртебесін алды. 1813 жылы княздік қайтадан бақылауға алынып, оның тәуелсіздік құқықтары Пруссия Корольдігінің меншігі ретінде бекітілді.

Тарих

1648 жылғы Вестфалия бейбіт шартына сәйкес, бұрынғы князь-епископтық секуляризацияланып, Хальберштадт княздігі болып құрылды. Ол Магдебург, Минден және Каммин қалаларымен бірге Бранденбург сайлаушысы Фредерик Вильгельм I Гёгенцоллернге Батыс Померания үшін өтемақы ретінде берілді. Фредерик Вильгельм Бранденбург-Померания қақтығысынан кейін осы аймақты Швецияға өткізуге мәжбүр болған еді. Бұл келісімді Фридрих Вильгельмнің өкілі Йоахим Фридрих фон Блюменталь жүргізді, ол сыйлық ретінде Хальберштадттың алғашқы зайырлы губернаторы болып тағайындалды. Жаңа құрылған Хальберштадт княздігі тарихи Остервик және Хальберштадт қалаларының төңірегіндегі жерлерден, сондай-ақ Анхальт-Ашерслебен бұрынғы княздығынан, Хеймбург қамалын қоса алғанда Регенштейн бұрынғы графтығынан және Фалькенштейн графтығынан тұрды. 1701 жылы Деренбург иелігі қосылды, 1714 жылы Хассероде Столберг-Вернигеродеден сатып алынды, ал 1815 жылы Вена конгресінен кейін Хальберштадт княздігі Шауэн барониясын және Гессенроде иелігін алды. Княздықтан алынып кеткен жерлерге 1703 жылы король Фредерик I өзінің туысы Бранденбург-Байройт-Кульмбахтың Кристиан Генрихына өткізген Вейферлинген, сол шамадағы Хогенштейн графтығының бір бөлігі және 1727 жылы Столберг-Вернигеродеге берілген Степльбург кірді. Пруссияның 1807 жылғы Тильзит шарты бойынша Төртінші коалиция соғысында жеңіліске ұшырауынан кейін Хальберштадт княздігі таратылды. Оның аумағы Наполеонның кіші інісі Жером басқаратын, Францияның қарауындағы Вестфалия Корольдігінің құрамына енді. Ватерлоо шайқасында француздардың толық жеңіліске ұшырауынан кейін княздық 1813 жылы Пруссияға қайтарылып, 1817 жылы жаңа Саксония провинциясына қосылды. Пруссияның Хогенцоллерн әулеті монархтары 1918 жылға дейін өздерін «Хальберштадт князьдері» деп атауды жалғастырды.