Гальберштадт діоцезінің тарихы және князь-епископтығы
Roman Catholic Diocese of Halberstadt
Гальберштадт диоцезі: 804-1648 жылдары Рим-католик шіркеуі, содан кейін Священная Римская империяның князь-епископтығы. Тарихы, құрылуы және маңызды тұлғалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халберштадт епархиясы 804 жылдан 1648 жылға дейін Рим католик епархиясы (Бистум Халберштадт) болды. 1180 жылдан бастап Халберштадт епископтары немесе әкімшілері Киелі Рим империясы ішіндегі мемлекетті басқарды, Халберштадт князь-епископтығы (неміс тілінде Hochstift Halberstadt). Епархиялық орын және дүниеуи астана қазіргі Саксония-Анхальт жеріндегі Халберштадт қаласы болды.
The Diocese of Halberstadt was a Roman Catholic diocese (Bistum Halberstadt) from 804 until 1648. From 1180, the bishops or administrators of Halberstadt ruled a state within the Holy Roman Empire, the prince bishopric of Halberstadt (German Hochstift Halberstadt). The diocesan seat and secular capital was Halberstadt in present day Saxony Anhalt.
Ерте тарих
Саксон соғыстарынан кейін император Карл I 804 жылы Естфалиядағы Остервик (кейін Селигенштадт деп аталды) қаласында миссионерлік епархия құрды. Бұл, язычник саксон және полаб славяндарын христиан дініне өткізу барысында жасалды. Епископ Хильдегримнің (болжамды) басшылығымен астана Халберштадтқа көшірілді, және Карлдың ұлы Луи Исақұл 814 жылы бұл шешімді бекітті. Епископтықтың шекаралары бастапқыда шығыста Эльба және Саале өзендеріне дейін созылды, бірақ 968 жылы император Оттон I Магдебург архиепископтығын құрғанда, Халберштадт өзінің аумақтың жартысын жоғалтты. Халберштадт епархиясы Майнц архиепархиясының қарауында болды. Оттон және Салиан әулеттері тұсында Халберштадт епископтары Магдебургпен саяси ықпал үшін күресті. Император Генрих III билігінде оларға қосымша аумақтық құқықтар берілді, ал 1062 жылы епископ Бурхард II Папа Александр II мен Антипапа Хонорий II арасындағы шиеленістің шешілуі үшін Римге императорлық делдал ретінде жіберілді. Алайда, Поитудың жесір император қызы Агнес және оның ұлы Генрих IV 1073 жылы Папа Григорий VII-мен бірігіп, инвеституралық дауға қатысты және Ұлы Саксон көтерілісінің маңызды тұлғаларының біріне айналды. Епархияның 1208 жылға дейінгі тарихы Gesta episcoporum Halberstadensium еңбегінде сипатталған.
In the aftermath of the Saxon Wars, Emperor Charlemagne in 804 established a missionary diocese at Osterwieck (then called Seligenstadt) in Eastphalia, in the course of the Christianisation of the pagan Saxons and Polabian Slavs. Under its (supposed) first bishop Hildegrim of Châlons the capital was moved to Halberstadt, confirmed by Charles' son Louis the Pious in an 814 deed. The bishopric's boundaries originally reached the Elbe and Saale rivers in the east, nevertheless, when Emperor Otto I founded the Archbishopric of Magdeburg in 968, Halberstadt lost the eastern half of its district to it. Halberstadt diocese was a suffragan of the Archdiocese of Mainz. The Halberstadt bishops rivalled with Magdeburg to gain political influence in the days of the Ottonian and Salian dynasty. Under the rule of Emperor Henry III they were vested with further territorial rights and in 1062 Bishop Burchard II was sent to Rome as an Imperial mediator in the conflict between Pope Alexander II and Antipope Honorius II. However the former favourite of Dowager Empress Agnes of Poitou and her son Henry IV in 1073 allied with Pope Gregory VII in the Investiture Controversy and became one of the leading figures of the Great Saxon Revolt. The history of the diocese down to 1208 is found in the Gesta episcoporum Halberstadensium.
Епископтық әмір
Саксон герцогы Генрих Арыстанның биліктен тайдырылуынан кейін Халберштадт стифін құрайтын епископтық және капитулярлық жерлер Императорлық мемлекетке, князь-епископтыққа айналды. Князь-епископтықтың саяси құрылымы тек епархияның рухани құрылымының бір бөлігін ғана қамтыды, сонымен қатар басқа билеушілердің жанындағы саяси құрылымдар да кірді. 1197 жылы Генрих VI қайтыс болғаннан кейін, князь-епископтық Швабиялық Филипптің Браншвейгтік Оттоға қарсы Киелі Рим императоры болуға талпынысын қолдады. Рим папасы Иннокентий III оған келіспегенде, Халберштадттың князь-епископы Конрад (қызметке тағайындалғанға дейін Кросигк графы) айыпталып, шіркеуден қуылды. Конрад, айыпталудың салдарынан құтылу үшін, апатты Төртінші крест жорығына қатысты. Крест жорығының мақсатынан ауытқуына және Константинопольдің қорқынышты тонауына толыққанды қатысқан Конрад, князь-епископтықты Рим империясының астанасының шіркеулерінен, монастырьларынан және қасиетті орындарынан жеке тонаған көптеген қасиетті заттармен және олжамен байытты. 1315 жылы князь-епископ князь-епископтық үшін бұрынғы Ашерслебен княздығын иеленді.
After the deposition of the Saxon duke Henry the Lion the episcopal and capitular temporalities forming the Stift of Halberstadt evolved to an Imperial State, the prince bishopric. The political entity of the prince bishopric only comprised parts of the ecclesiastical entity of the diocese, which also included neighbouring political entities of other rulers. On the death of Henry VI in 1197, the prince bishopric supported the unsuccessful claim of Philip of Swabia against Otto of Brunswick to be Holy Roman Emperor. When Pope Innocent III disagreed, Prince Bishop Conrad of Halberstadt (Conrad of Krosigk before his elevation) was excommunicated. To evade the penalties of excommunication, Conrad joined the catastrophic Fourth Crusade. Taking full part in the diversion of the Crusade from its mission and the atrocious subsequent sack of Constantinople, Conrad enriched the Prince Bishopric with many relics and other booty personally looted from the churches, convents, and monasteries of the Roman Imperial capital. In 1315 the prince bishop acquired the former Principality of Aschersleben for the prince bishopric.
Бос тұрған орын
1479 жылы саксондық принц-электор Эрнест Веттин өзінің 13 жасар ұлы Эрнест II-ді, 1476 жылдан бері Магдебург архиепископы, қызметтен кеткен князь-епископ Гебхард фон Хоймның орнына әкімшілікке сайлады. 1513 жылы Бранденбург электоры Иоахим I Нестордың кіші інісі Альберт Гогенцоллерн оның орнын басып, Гогенцоллерн әулетінен шыққан Магдебург архиепископтары әкімшілік қызметін атқарды, ал 1540 жылы Халберштадт аймақтары Реформация кезінде лютерандыққа көшті. 1566 жылы екі жасар Генрих Юлий Брансвик-Вольфенбюттель алғашқы лютерандық әкімші болды, содан кейін Халберштадт кафедрасын Вольфенбюттель княздарының ұлдары, Вельф Брансвик және Люненбург герцогтық әулетінің тармағы басқарды, 1623 жылы Генрих Юлийдің ұлы Кристиан, «Ақымақ Халберштадтық», Отыз жылдық соғыс кезінде қызметтен кетті. Оның орнын Бранденбург электоры Иоахим III Фридрихтің ұлы Кристиан Вильгельм иеленді. Саяси жағынан князь-епископтық 1648 жылғы Вестфалия бейбіт шарты бойынша Халберштадт княздығы ретінде секуляризацияланды және ақырында Бранденбург-Пруссияның Гогенцоллерн билеушілеріне берілді. 1815 жылғы Вена конгресінен кейін оның аумағы Пруссияның Саксония провинциясына қосылды. Діни тұрғыдан 1480 жылдан бері бос тұрған епархия, 1552 мен 1628 жылдар аралығында тіпті протестанттар болған әкімшілермен ғана ұсынылған, 1648 жылы да таратылды. Сондықтан 1669 жылы Халберштадт епархиясының аумағында қалған шағын католик диаспорасы Солтүстік миссиялық викариатының жаңа юрисдикциясына берілді. 1709 және 1780 жылдар аралығында бұрынғы Халберштадт епархиясының аумағы Жоғарғы және Төменгі Саксонияның апостольдық викариатының құрамына кірді, бірақ кейін Солтүстік миссияларға қайта оралды. 1821 жылы бұрынғы Халберштадт епархиясының аумағы Падерборн епархиясына біріктірілді және 1994 жылдан бері қазіргі Магдебург епархиясының құрамына кіреді.
In 1479 the Saxon prince elector Ernest of Wettin pushed the election of his 13 year old son Ernest II, Archbishop of Magdeburg since 1476, as administrator in place of the resigned Prince Bishop Gebhard von Hoym. In 1513 Albert of Hohenzollern, younger brother of Elector Joachim I Nestor of Brandenburg, succeeded him and the Magdeburg archbishops from the House of Hohenzollern remained administrators, while in 1540 the Halberstadt territories became Lutheran during the Reformation. In 1566 two year old Henry Julius of Brunswick Wolfenbüttel became the first Lutheran administrator, after which Halberstadt's see was held by sons of the Princes of Wolfenbüttel, a line of the Welf Brunswick and Lunenburg ducal family, until in 1623 Henry Julius' son Christian, the "Mad Halberstadter", resigned during the Thirty Years' War. He was succeeded by Christian William of Brandenburg, son of Elector Joachim III Frederick of Brandenburg. In political respect the prince bishopric was secularised as the Principality of Halberstadt by the Peace of Westphalia of 1648, and finally given to the Hohenzollern rulers of Brandenburg Prussia. After the 1815 Congress of Vienna, its territory was incorporated into the Prussian Province of Saxony. In ecclesiastic respect the diocese, sede vacante since 1480, since represented by administrators only, who were even Protestants between 1552 and 1628, became defunct in 1648 too. So in 1669 the tiny remaining Catholic diaspora in the diocesan area of Halberstadt was put under the new jurisdiction of the Vicariate Apostolic of the Northern Missions. Between 1709 and 1780 the area of the former diocese of Halberstadt formed part of the Vicariate Apostolic of Upper and Lower Saxony, but afterwards returning to the Northern Missions. In 1821 the area of the former diocese of Halberstadt was merged into the Diocese of Paderborn, and forms part of the modern Diocese of Magdeburg since 1994.
География
Магдебургтің ежелгі архиепископтығы құрылғаннан кейін, Халберштадт епархиясы келесі саксондық Гау округтерін қамтыды: Балсамгау, Дерлингау, Нордтюринггаудың батыс бөлігі, Харзгау, Швабенгау және Хассегау. Осылайша, ол батыста Хорнбургқа жақын Окер өзенінен басталып, Хилдесхайм епископтығымен шектесіп, шығыста Саале өзеніне дейін созылды. Окердің екі жағасында орналасқан Брансвик қаласы бастапқыда Халберштадт пен Хилдесхайм арасында бөліскен, бірақ 1142 жылы Генрих Арыстан герцогына өтті және ол оны өз резиденциясы етті.
After the foundation of the ancient Archbishopric of Magdeburg, the Diocese of Halberstadt covered the following Saxon Gau counties: Balsamgau, Derlingau, the western part of the Nordthüringgau, Harzgau, Schwabengau, and Hassegau. Thus, it stretched from the Oker river near Hornburg in the west, where it bordered on the Bishopric of Hildesheim, to the Saale in the east. The city of Brunswick, located on both sides of the Oker, was originally split between Halberstadt and Hildesheim until it passed to Duke Henry the Lion in 1142, who made it his residence.
Johann Schedemeker, O. S. A. (1438–1452)
Johannes Sartoris, O. F. M. (1459–1466)
Hermann Molitoris, O. P. (1471–1483)
Levinus Brunstorp, O. P. (1478–1487)
Matthias Kanuti, O. S. B. (1492–1506)
Heinrich Lenchker, O. P. (1514–1538)
Michael Vehe, O. P. (1539)
Johannes Mensing, O. P. (1539–1547)
Johannes Alberti (bishop), O. P. (1550)