Генри Джеймстің «Трагическая муза» романы: суретші болуға тырысқан Ник Дормер мен актриса Мириам Руттың өмірі. Англия өмірі, өнер, саясат және махаббат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трагикалық муза - Генри Джеймстің 1889–1890 жылдары «The Atlantic Monthly» журналында бөлім-бөлім жарияланып, кейін 1890 жылы кітап түрінде жарық көрген романы. Бұл ағылшын өмірінің кең, көтеріңкі панорамасы екі болашақ суретшінің тағдырын баяндайды: суретші болу үшін саяси карьерасын қоршаған Ник Дормер және өнер мен коммерциялық жетістікке ұмтылған актриса Мириам Рут. Көмектесуші және кедергі келтіретін көптеген қосалқы кейіпкерлер олардың жолына түседі.
The Tragic Muse is a novel by Henry James, first published as a serial in The Atlantic Monthly in 1889–1890 and then as a book in 1890. This wide, cheerful panorama of English life follows the fortunes of two would be artists: Nick Dormer, who throws over a political career in his efforts to become a painter, and Miriam Rooth, an actress striving for artistic and commercial success. A cast of supporting characters help and hinder their pursuits.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Ник Дормер отбасының дәстүрлі британ саясатындағы рөлінен гөрі суретші болуды қалайды. Бұл оның отбасын, әсіресе оның сүйіктісі Джулия Даллоуды, саяси науқандарға терең араласатын, әдемі бірақ талапшыл әйелді ренжітеді. Бірақ Никтің бұрынғы Оксфордтағы досы Габриэль Нэш оны суретші болу арманынан бас тартпауға ынталандырады. Ник күмәндануына қарамастан, Джулияның қолдауымен сайлау науқанына қатысып, Парламентте мандат алады. Ол Джулияға үйлену ұсынады, бірақ олар асығуға келмейтіндей келіседі. Осы уақытта Никтің туысы Питер Шеррингхэм, британдық дипломатиялық қызметте жоғалып келе жатқан жас жігіт, Парижде жас актриса Мириам Рутпен танысады. Ол Мириамға ғашық болады, ол зор қуатқа ие, бірақ өкінішке орай, дамымаған талант иесі. Питер Мириамды француздық актерлік шебері Мадам Карреге таныстырады, және Мириам актерлік шеберлігін жетілдіре бастайды. Ник суретші болу үшін Парламенттен кетеді. Осылайша ол саяси демеушісі Карререт мырзадан алатын үлкен мүліктің қалдырылуына себеп болады. Ник толық уақытты суретші болады, ал Мириам театрлық жетістік іздеп Лондонға келгенде, ол Никке портреті үшін "трагикалық муза" ретінде поза береді. Джулия оларды студияда кездестіреді. Ештеңе болмаса да, Джулия кенеттен және ащы сезіммен Никтің өнерге берілгенін және ол ешқашан саясатқа оралмайтынын түсінеді. Питер Мириамға үйлену ұсынады, бірақ ол бас тартады. Питер Орталық Америкада дипломатиялық қызметке жіберіледі. Мириам актриса ретінде жеңіске жетеді, әсіресе Джульетта рөлінде. Питер оның осы рөлдегі тұңғыш өнерін көру үшін Лондонға оралады, сондай-ақ оған тағы бір рет үйлену ұсынады; бірақ ол өзінің әріптесі, актер және бизнес-менеджері Базил Дэшвудқа үйленген болады. Питер Никтің қарындасы Биддиге үйленеді, ал роман Ник пен Джулияның соңында үйленуі мүмкін деген үмітпен аяқталады.
Nick Dormer wants to pursue a career in painting instead of his family's traditional role in British politics. This upsets his family and particularly his lady friend, Julia Dallow, a beautiful but demanding woman deeply involved in political campaigns. But Nick's old Oxford friend Gabriel Nash encourages him to follow his desire to become an artist. Despite his misgivings Nick goes through an election campaign, supported by Julia, and wins a seat in Parliament. He proposes marriage to Julia but they agree to wait. Meanwhile, Nick's cousin Peter Sherringham, a rising young man in the British diplomatic service, encounters a young actress, Miriam Rooth, in Paris. He falls in love with Miriam, who shows great energy but is a woefully raw talent. Peter introduces Miriam to French acting coach Madame Carre, and Miriam begins to improve her acting technique greatly. Nick seeks to become an artist and resigns from Parliament. He thus loses a large bequest from his political patron, Mr. Carteret. Nick becomes a full time painter, and when Miriam comes to London in search of theatrical success, she sits to Nick for her portrait as "the tragic muse." Julia finds the two together in the studio. Although nothing improper is going on, Julia suddenly and bitterly realizes that Nick is dedicated to art and will never return to politics. Peter proposes marriage to Miriam, but she refuses. Peter accepts a diplomatic assignment in Central America. Miriam eventually triumphs as an actress, especially as Juliet. Peter returns to London to see her debut in this role, and to propose to her again; but she is already married to Basil Dashwood, her fellow actor and business manager. Peter marries Nick's sister Biddie instead, and the novel ends with a suggestion that Nick and Julia may eventually marry, after all.
Негізгі тақырыптар
Театрға ден қойғандықтан, "Трагикалық муза" романы театрлық көркемөнер ретінде талқыланған, оны Грэм Вулф "театрды көркемдік практика және индустрия ретінде нақты және тұрақты түрде бейнелейтін романдар мен әңгімелер" деп түсіндіреді. Джеймс осы романды сахнаны бағындыруға жасаған, ақырындағы нәтижесі сәтсіз аяқталған әрекетіне кіріскен кезде аяқтады. Кітапта оның өмір бойына созылған театрға деген құштарлығы және театр өнерінің шеберлеріне деген қарама-қайшы көзқарасы бейнеленген. Мириам Рут – керемет туынды, оқырман оның талантын шыңдап, зор жетістікке жеткендегі шаршылық еңбегіне таңғалады. Бірақ Джеймс оны әулиедей бейнелемейді, себебі ол оның кемшіліктерін ешқашан азайта қоймайды. Романның Нью-Йорк басылымының алғы сөзінде Джеймс Ник Дормерді толыққанды сомдай алмағанына өкінеді. Суретшіге айналған екіұшты саясаткер жарқын Мириаммен салыстырғанда көңілі төмендейді, бірақ оның қиын жағдайы әлі де қызықты және өткір сипатталған. Бұл роман таңғажайып түрде "Джеймс романына ұқсамайды", себебі ол үлкен актерлік құрамымен, Генри Джеймс энциклопедиясы елуден астам есімді кейіпкерді тіркеседі, бірақ олардың он шақты ғанасы белсенді рөл атқарады, – ағысып жатқан, кейде дәйбессіз оқиғалармен толы. Джеймс әдетте өзінің материалдарына жүктейтін берік және тұтас құрылым мұнда жоқ сияқты. Екі параллель желілі сюжет кітапты Джеймстің басқа романдарынан ерекшелендіріп, Диккенс пен Такерейдің Виктория дәуіріндегі эпостарына ұқсас, кең көлемді туындыға айналдырады.
Because of its focus on theatre, The Tragic Muse has been discussed as theatre fiction, which Graham Wolfe explains as "referring to novels and stories that engage in concrete and sustained ways with theatre as artistic practice and industry". James completed this novel just as he embarked on his ultimately disastrous attempt to conquer the stage. The book reflects his lifelong fascination with the theater—and his ambivalent attitude towards theatrical people. Miriam Rooth is a magnificent creation, and the reader can't help but admire her tireless energy as she perfects her talent and earns great success. But James hardly portrays her as a saint, as he never minimizes her faults. In the preface to the New York Edition text of the novel, James regretted that he hadn't succeeded completely with Nick Dormer. The ambivalent politician turned painter does suffer in comparison with the radiant Miriam, but his dilemma is still interesting and sharply drawn. This novel seems strangely "un Jamesian" in that it wanders amiably along, with a large cast—the Henry James Encyclopedia counts more than fifty named characters, although only a dozen or so play an active role—and a lot of things happening in a sometimes disjointed way. The overarching and solidly constructed form that James usually imposes on his material appears absent here. The double plot makes for a rather sprawling book, less reminiscent of James' other novels and more like the great Victorian epics by Dickens and Thackeray.
Санаткерлік бағалау
"Трагикалық муза" алғашқы басылымында сыншылар мен оқырмандар тарапынан сәтсіздікке ұшырады. Бүгінгі күнге дейін бұл роман сыншылардың көп назарын аударған жоқ. Бұл салқын қабылдаудың себебі жоғарыда айтылғандай, кітаптың "Джеймс ерекшелігінен" айырылуы болуы мүмкін. Театр мен өнерге деген ықыласынан басқа, "Трагикалық муза" Джеймстің көптеген сүйікті тақырыптарына тоқталмайды. Сыншылар Мириам Рутты Джеймстің ең жарқын туындыларының бірі деп бағалаған. Габриэль Нэш кейде Оскар Уайльдті еске түсіретін болғандықтан, оның прототипі туралы әртүрлі пікірлер айтылған. Алайда, Джеймс бұл кейіпкерді Уильям Джеймстің Кембридждегі досы, бай, гитара тартып, саяхаттап жүретін Герберт Пратт есімді танысынан шығарған көрінеді. Праттың қызықты әңгімелерін тыңдағаннан кейін, Джеймс 1881 жылғы 25 қарашадағы жазбаларында былай деп жазды: "[Прат] өте ерекше, қызықты тұлға еді, мен оны әлдебір романға енгіземін. Мен тіпті оның портретін шынайы жасаймын, ол да келіседі. Герберт Праттпен көп нәрсе жасауға болады". Көптеген зерттеушілер Джеймстің Нью-Йорк басылымының кіріспесіндегі романның жағымды "үн-талғамды", немесе сүйкімділігін, немесе атмосферасын сақтайтыны туралы пікірімен келіседі.
The Tragic Muse largely failed with critics and public when it was originally published. To this day the novel has attracted relatively little critical attention. This lukewarm attitude may stem from the "un Jamesian" nature of the book mentioned above. Aside from its preoccupation with the theater and art in general, The Tragic Muse does not address many of James' more characteristic themes. Critics have generally applauded Miriam Rooth as one of James' liveliest creations. There has been some speculation about the model for Gabriel Nash, who sounds at times like Oscar Wilde. However, James actually seems to have based the character on an acquaintance named Herbert Pratt, a well heeled, guitar playing American wanderer, who was a Cambridge friend of William James. Having listened to Pratt's colourful stories, James jotted down in his Notebooks on November 25, 1881: "[Pratt] was a most singular, most interesting type, and I shall certainly put him in a novel. I shall even make the portrait close and he won't mind A good deal might be done with Herbert Pratt". Many commentators are willing to grant James' assertion in the New York Edition preface that the novel maintains a pleasant "tone" or charm or ambiance.
Кезеңнен кезеңге бейімдеу
Романның сахналық қойылымы 2014 жылдың қаңтар айында Нью-Йорктегі Метрополитен театрында өткен Gilded Stage Festival фестивалі аясында көрсетілді. Адаптацияны Марк Дундас Вуд жазды, ал режиссерлігін Джесси Джоу жүзеге асырды.
A dramatization of the novel was presented as part of the Gilded Stage Festival at The Metropolitan Playhouse in New York City in January 2014. The adaptation was written by Mark Dundas Wood and was directed by Jesse Jou.