Кіріспе

Лен Дейтонның тоғыз романының басты кейіпкері. Бернард Самсон – Лен Дейтонның құрастырған ойдан туған кейіпкері. Самсон – орта жастағы, біраз шаршаған барлау офицері, Құпия барлау қызметінде (SIS) жұмыс істейді – романдарда көбінесе «Департамент» деп аталады. Ол Дейтон жазған үш трилогияның орталық кейіпкері, оқиғалар 1983–1988 жылдар аралығында өрбітеді, 1984 және 1987 жылдар арасында үлкен үзіліс бар. Бірінші трилогияға «Берлин ойыны», «Мексика жиынтығы» және «Лондон матчы» кітаптары кіреді, екінші трилогияға «Шпиондық ілмек», «Шпиондық сызық» және «Шпиондық құлау» кіреді, ал үшінші және соңғы трилогияға «Иман, үміт және қайырымдылық» кіреді. Трилогиялардың барлық трилогиясының сюжеті Самсонның әйелі Фиона, ол да барлау офицері, және ол кім үшін жұмыс істейді деген мәселеге орайласады, өйткені ол бірінші трилогияда Шығыс немiсдерге өткеннен кейін, екі баласымен қалған Бернардты күйреуге ұшыратады. Оның дезертирлігі кейбір басшыларына оның адалдығына күмән тудырады. Самсон қызмет барысында құрбандыққа барады және көбінесе басшылары тарапынан назарсыз қалады, оны жоғарылаудан шеттетіп немесе Рождествода Берлинге жібереді. Бұл әсіресе бірінші трилогияда жиі кездеседі. Дейтонның бұрын аты-жөні айтылмаған тыңшы кейіпкері («Гарри Палмер» фильмдегі бейімделулерде) сияқты, Самсон да циник және басшыларына және амбициялы әріптестеріне деген құрметсіздік танытады. Бернардтың сипаттамасы «Берлин ойынында» келтірілген:

Менің суретім күміс жақтаудан маған қарап тұрды. Бернард Самсон, нәзік жүзі, толқынды шашы және мүйіздік көзілдірігі бар жас жігіт, мен әр таңда қырқып алатын қарт ақымаққа ешқандай ұқсамайтын еді. | Лен Дейтон, «Берлин ойыны».

Бернард Самсон – 1516 жылы Цвингли тарапынан жазаланған швейцариялық францискан тәртібіндегі кешірім сатушысының да есімі.

Ерте өмір

Бернард Самсон – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда жасырын жұмыс істеген, соғыс аяқталғаннан кейін Берлиндегі жедел әрекеттер тобының басшысы болған британдық SIS оператившісі Брайан Самсонның ұлы. Брайан Самсон 1987 жылғы Дитонның "Қыс" романында шағын рөлде көрінеді. Бернард қабырға тұрғызылмас бұрын соғыстан кейінгі Берлинде өсті, ерекше ағылшын білімі алмады және университетте оқыған жоқ. Неміс тілін мүдіргеніне қарамастан, немістер оны ағылшын, ал британдықтар неміс санайды, сондықтан ол қай елге жататынына көзі жетпейді. Бернард жас кезінен бастап әкесімен және ең жақын досы Вернер Волкманмен бірге жұмыс істеді. Олар агенттерге ақша төлеу және тыңшылыққа қатысты түрлі жұмыстарды атқару үшін курьерлер болып қызмет етті. Бұл Бернардқа болашақ жұмысында көмектесетін байланыстар мен достар табуға мүмкіндік берді.

Лондондағы мансабы

Бернард досы қаза тапқаннан кейін Берлиндегі жедел қызметкерліктен бас тартты. Ол бастан өткерген зорлық-зомбылық пен өзі салған зияннан мазасыздық көріп, қайта-қайта кошмар көреді және көп ішеді. Бернард неміс бюросына басшылық етуді үміттенген, бірақ тәжірибесі жоқ Оксфорд түлегі Дикки Крюер оған жеңіліс тапсырды. Бернард қазір Диккидің шаруаларын істейді, оны тиімсіз және қауіпті деп санайды. Фрэнк Харрингтон зейнетке шықса, Бернардқа Берлиндегі жедел бөлімді басқару мүмкіндігі туралы үнемі ақпарат келіп тұрады. Бернардтың ескі досы Вернер, ол жеткізіп бара жатқан хабар КГБ-ның қолына тигеннен кейін қызметтен босатылды. Романның басында Бернардтың әйелі Фиона, Диккимен бірге Оксфордқа оқып, Бернардтың арқасында жұмысқа орналасқан, жоғарғы қабатта жұмыс істейді және департаментте үлкен үміттерге ие. Бернардқа жасалған көптеген қиындықтар оның әйелінің нақты миссиясын жасыру үшін жасалды, және ол оның КГБ агенті екеніне, оны пайдаланып, қауіпсіздігі үшін барлық тапсырмаларын сатқанын, содан кейін Шығысқа қашқанын сендірді. Бұл оның департаментке деген ашуын күшейтіп, оны өте күмәнді етіп қалдырды. Бернард өте жартас адам, ол өзінің жоғары лауазымды, тек кеңседе отыратын басшыларынан жақсы біледі деп есептейді. Ол тек ескі досы Вернерге ғана сенейді. Оның құпиялылығы мен күдіктілігі Бернардты көбінесе сақтап қалады, бірақ оны жиі қиын жағдайға түсіреді және айналасындағыларға зиян келтіреді.

Талдау

Лен Дейтон Бернардтың кітаптардағы куәліктеріне сенуге болмайтынын айтты. Самсон, әсіресе жоғары лауазымды адамдарға жақын, және өзін артық бағалауға бейім. Оның нағыз мінезін жолдар арасынан оқып табуға болады, немесе алтыншы роман, «Шпионды батыру», бұрынғы кітаптардағы оқиғаларды үшінші тұлғадан баяндайды және Бернардтың баяндаушы ретіндегі сенімділігіне күмән тудырады, әсіресе ол әріптестерінің қабілеттерін және ниеттерін бағалауда. Сыншы Уэсли Бритон Бернард Самсон кітаптарын Киелі кітаптағы Самсон туралы әңгімеге ұқсас деп санайды: Самсон сияқты Бернардтың да өз Далиласы бар, оның әйелі сатқын болып шығады.

Басқа медиада

Бернард Самсонды Иан Холм, ал Фиона Самсонды Мел Мартин 1988 жылы Granada Television телеарнасының алғашқы трилогияны бейімдеуінде ойнады, ол "Ойын, жиын және матч" деп аталды және 60 минуттық он екі эпизодтан тұратын сериал ретінде көрсетілді. Берлин мен Мексикада түсірілген бұл жобада 3000-нан астам көмекші актерлер жұмыс істеді және 8 миллион долларлық бюджет бөлінді. Бұл ең амбициялық шпиондық мини-сериал деп саналады. Критиктер жоғары бағалағанмен, сериалдың рейтингісі төмен болды.