Кіріспе

1944 жылғы әскери апат Стаффордширде, Англия

RAF Fauld жарылысы – 1944 жылғы 27 қарашада, дүйсенбі күні сағат 11:11-де Англияның Стаффордширдегі RAF Fauld жер асты оқ-дәрі қоймасында болған әскери апат. Бұл тарихтағы ең ірі ядролық емес жарылыстардың бірі және Ұлыбритания аумағындағы ең үлкені болды. Көбінесе жоғары қуатты жарылғыш заттар болған, шамамен көптеген қару-жарақ жарылды. Жарылыс кратерінің тереңдігі 30 метр, ал максималды ені 307 метрді құрайды, дегенмен әртүрлі дереккөздер бұл өлшемді асыра көрсеткен. Оқиға кезінде жақын жердегі су қоймасы, сондай-ақ бірнеше ғимарат, оның ішінде толыққанды ферма да жойылды. Су қоймасының қирауынан болған су тасқыны жарылыстан туған зиянды күшейтті. Нақты қаза болғандардың саны белгісіз; жарылыс пен одан кейінгі су тасқынынан шамамен 70 адам қаза тапқан деп есептеледі. 1974 жылы жарылыстың себебі, ең болмаса, бір жұмысшының жанды бомбадан ағаш тіреуіш емес, мыс кескішпен детонаторды алып тастауынан туған ұшқын болған деген болжам айтылды. Көзі куәгер болған адам жұмысшының мыс кескіштерді қолданып жүргенін, бұл қолданыстағы қағидаларға тікелей қайшы екенін куәландырды.

Әсерлер

21-ші жөндеу бөлімі RAF бомба сақтау алаңында әр түрлі қару-жарақ сақтауға айналған ескі гипс кеніші болды; снарядтар мен бомбалардан басқа, спецификацияға бірнеше қару түрі және 500 миллионға дейін кіші қару оқ-дәрісі кірді. Жарылысқа дейін, жарылған бомбалардың ішінде жоғары қуатты жарылғыш заттармен толтырылғандары да болды. Upper Castle Hayes фермасына дейінгі радиустағы барлық мүліктер қирады және зақымданды, ферма толықтай жойылды, ал солтүстіктегі Петер Фордтың әк және гипс зауыты мен Purse коттедждері қиратылды. Су тасқынынан кейін, бөгет бұзылғаннан кейін әк зауыты да қирады. Hanbury Fields фермасы, Hare Holes фермасы, сондай-ақ Croft фермасы мен оған іргелес коттедждер де ауыр зақымдарға ұшырады. Үйінділерден Hanbury ауылына да зиян келді. Кратердің ұзындығы 100 фут (30 м) және тереңдігі 100 фут (30 м) болды, оның ішінде: RAF қоймасында 26 адам қаза тапты немесе жоғалды – RAF қызметкерлері, азаматтық жұмыскерлер және онда жұмыс істеген итальяндық әскери тұтқындар арасында бөлінді, олардың бесеуі уытты газдардан зардап шекті; тағы он адам ауыр жарақат алды. Алтысы әскери бейіттерге жерленді. 1967-1973 жылдар аралығында бұл алаңды АҚШ әскері Францияда бұрын сақталған АҚШ оқ-дәрілерін сақтау үшін пайдаланды. 1990 жылдың 13 қыркүйегінде, оқиғадан кейін 46 жыл өткен соң, Hanbury еншілес кеңесінде жеткілікті қаражат болмағандықтан, қаза тапқандарды еске алу үшін ескерткіш тас орнатылатыны жарияланды, шығындарды халық төлейтін болады. Ескерткіш тасты Италия үкіметі сыйға берді және ол RAF ұшағымен Ұлыбританияға жеткізілді. Ол 1990 жылдың 25 қарашасында ашылды. Жарылыстың 70 жылдығына арналған екінші мемориал 2014 жылдың 27 қарашасында ашылды. Ханберидегі Cock Inn пабынан кратерге дейін туристік жол салынған, паб жарылыстан қалған қалдықтардан зақымданған. Жөндеу бөлімі Дэвид Бомбергтің 1943 жылы Соғыс министрлігінде қысқа мерзімге соғыс суретшісі ретінде жұмыс істеген кезде салған "Бомба дүкені" атты бірнеше картиналардың тақырыбы болды.