Майкл Бейгент: Жаңазеландия жазушысы және тарих жұмбақтары

Кіріспе

Жаңа Зеландия жазушысы (1948–2013)

Майкл Байгент (шын аты Майкл Барри Михан, 27 ақпан 1948 – 17 маусым 2013) – Жаңа Зеландия жазушысы. Ол тарихты және Исаның өмірін дәстүрлі түрде қабылдауды күмәндандыратын көптеген танымал еңбектер жариялаған. Ол "The Holy Blood and the Holy Grail" кітабының бір авторы ретінде ең жақсы танымал.

Өмірбаян

Бейгент 1948 жылдың 27 ақпанында Жаңа Зеландияның Нельсон қаласында дүниеге келді және балалық шағын жақын орналасқан Мотуэка мен Уэйкфилд аймақтарында өткізді. Оның әкесі шын ниетті католик болғандықтан, ол бес жасынан бастап католик дінтануын оқыды. Оның арғы атасы Генри Бейгент Нельсон қаласының мэрі болған және H. Бейгент және Ұлдары атты орман шаруашылығы бизнесін құрған. Орта білімін Нельсон колледжінде алды, содан кейін Крайстчерчтегі Кентербери университетіне түсті. Бастапқыда ғылымды оқып, отбасылық орман шаруашылығымен айналысуды жоспарлаған, бірақ салыстырмалы дін және философияны таңдады. Ли оның кәсіби өмірінің барлық кезеңінде жиі серігі болды. Екеуі Генри Линкольнмен бірге Францияның Ренн-ле-Шато қаласындағы аңызға толы құпияны зерттеді, оның толық мәліметтері "The Holy Blood and the Holy Grail" кітабында жарияланды. Бұл кітап Дэн Браунның "Да Винчи коды" жарық көргеннен кейін үлкен танымаллыққа ие болды және алты миллионнан астам данасы сатылды. Бірақ, көп ұзамай авторлар Би-Би-Си телеарнасында тікелей эфирде онымен және Бирмингем епископымен пікір келіспеушілікке ұшырады. "The Observer" газетінде бұл кітапты сынға алған Энтони Берджесс: "Менің өзгерер емес жанымнан қарағанда, бұл тек керемет роман үшін тақырыпқа айналуы мүмкін", - деп жазды. Колин Хендерсон Робертс, "London Review of Books" журналындағы шолуында, бұл жұмыстың негізсіз гипотезаны алға жылжытқанын және күрделі мәселелерге қарапайым жауаптар іздеу кезінде көптеген қателіктер жібергенін атап өтті. "Да Винчи коды" жарық көргеннен кейін "The New York Times Book Review" журналы "Киелі қан және киелі грааль" кітабын танымал псевдотарихи әдебиеттердің ең ұлы туындыларының бірі деп мойындады. Солтүстік Аризона университетінің әдебиет кітапханашысы Джон Доэрти "Халық мәдениетіндегі Артур" еңбегінде бұл жұмыстың "ғалымдар мен сыншылар тарапынан толығымен жоққа шығарылғанын" мәлімдеді. Артурий ғалымы Ричард Барбер бұл жұмысты "жақсы білінген жалған тарих" деп сипаттап, оның аргументтерінің ымдаулар мен қияли болжамдарға негізделгенін, ал оны толыққанды талдап жоққа шығару үшін бірдей көлемдегі кітап қажет екенін айтты. 2005 жылы Тони Робинсон жүргізген Channel 4 бағдарламасында Браун, Бейгент және Лидің негізгі аргументтері тексеріліп, бүкіл оқиға алдау деп танылды. Арно де Седе, Жерар де Седе ұлы, оның әкесі мен Плантардтың 1000 жылдық Сион Приоратының бар екенін ойлап тапқанын және бұл оқиғаны "мағынасыз әңгіме" деп сипаттады. Байгенттің еңбектеріне қатысты кітаптардың, веб-сайттардың және фильмдердің көбейіп, танымал болуына байланысты көптеген сыншылар бұл жұмысты конспирациялық теориялар мен псевдотарихи әдебиеттің таралуына ықпал еткен деп санайды. "Да Винчи кодінде" Дэн Браун басты қарсыласын, британдық корольдік тарихшы, орден иесі және Грааль зерттеушісі сэр Ли Тибингті, КБЕ, сондай-ақ "Мұғалім" деп атады, бұл "Киелі қан және киелі грааль" кітабының авторларына құрмет көрсету үшін жасалған. Атауы Ричард Лидің тегін және Бейгенттің анаграммасы болып табылатын "Тибинг" сөзін біріктіреді. 2006 жылдың наурыз айында Бейгент пен Ли Браунның баспасы Рэндом Хаусқа қарсы авторлық құқықты бұзу туралы шағыммен Ұлыбритания сотына жүгінді. Плагиаттық сот процесі кезінде Байгент "Исаның құжаттары" атты жаңа кітап шығарды, ол "Киелі қан және киелі грааль" кітабының тақырыптарын қайта өңдеу болды деген сынға ұшырады, сонымен қатар "Да Винчи коді" фильмінің шығаруына байланысты маркетингтік шу мен сот процесінің қоздырған назарды пайдалану мақсатында жарық көрді. Кітаптың постскриптумында (355 бет) Байгент басылым күнінің Harper Collins компаниясымен бұрыннан белгіленгенін мәлімдеді. 2006 жылдың 7 сәуірінде Жоғарғы Сот судьясы Питер Смит Майкл Бейгент пен Ричард Лидің авторлық құқықты бұзу туралы талабын қабылдамады. 2007 жылдың 28 наурызында Бейгент пен Ли бұл шешімге қарсы шағымдарын жоғалтып, шамамен 3 миллион фунт стерлингтік сот шығындарына ие болды.

Baigent was born on 27 February 1948 in Nelson, New Zealand and spent his childhood in the nearby communities of Motueka and Wakefield. His father was a devout Roman Catholic, and he was tutored in Catholic theology from the age of five. His great grandfather, Henry Baigent served as a Nelson city mayor and had founded a forestry business, H. Baigent and Sons. His secondary schooling was at Nelson College, and then he attended the University of Canterbury, Christchurch, initially intending to study science and continue in the family career of forestry, but switched to studying comparative religion and philosophy. Leigh was to be his frequent co author during his entire professional life. The two joined Henry Lincoln in researching the alleged mystery of Rennes le Château in France, the details of which were revealed in the book The Holy Blood and the Holy Grail. It regained popularity after the publication of Dan Brown's The Da Vinci Code and sold more than six million copies. Soon enough, the authors had a public dispute on a BBC broadcast with her and the Bishop of Birmingham. In a scathing review of the book for The Observer, critic Anthony Burgess wrote: "It is typical of my unregenerable soul that I can only see this as a marvelous theme for a novel." Colin Henderson Roberts, reviewing for London Review of Books, noted that the work advanced a preposterous hypothesis and made major blunders in its quest to get simple reductive answers from complex questions. In the immediate aftermath of the publication of The Da Vinci Code, The New York Times Book Review deemed The Holy Blood and the Holy Grail to be among the all time great works of popular pseudo history. John J. Doherty, literature librarian at Northern Arizona University, writing in King Arthur in Popular Culture, describes of the work as being "thoroughly debunked by scholars and critics alike". Arthurian scholar Richard Barber commented the work to be a "notorious pseudo history", which advanced its arguments on innuendo and fertile speculations, and would take a book of equal length to dissect and refute it in entirety. In 2005, a Channel 4 programme hosted by Tony Robinson interrogated the main arguments of Brown, Baigent and Leigh, and termed the entire episode to be a hoax. Arnaud de Sède, son of Gérard de Sède, stated categorically that his father and Plantard had made up the existence of a 1,000 year old Priory of Sion, and described the story as "piffle". With increasing proliferation and popularity of books, websites and movies concerning Baigent's works, many critics regard the work to have been influential in popularizing conspiracy theories and pseudohistory. In The Da Vinci Code, Dan Brown named the primary antagonist, a British Royal Historian, Knight of the Realm and Grail scholar, Sir Leigh Teabing, KBE, also known as the Teacher, in homage to the authors of The Holy Blood and the Holy Grail. The name combines Richard Leigh's surname with 'Teabing', an anagram of Baigent. In March 2006, Baigent and Leigh filed a lawsuit in a United Kingdom court against Brown's publisher, Random House, claiming copyright infringement. Concurrent with the plagiarism trial, Baigent released a new book, The Jesus Papers, amid criticism that it was just a reworking of themes from The Holy Blood and the Holy Grail, and timed to capitalize on the marketing hype concerning the release of the movie The Da Vinci Code, as well as the attention brought by the trial. In the postscript to the book (p. 355), Baigent asserts that the release date had been set by Harper Collins long before. On 7 April 2006, High Court judge Peter Smith rejected the copyright infringement claim by Michael Baigent and Richard Leigh. On 28 March 2007, Baigent and Leigh lost their appeal against this decision and had legal bills of about £3 million.

Басқа

1989 жылдан бастап Байгент пен Ли бірнеше кітаптың авторы болды, ең бастысы – «Өлі теңіздің шиыршықтарын жасыру» (1991) кітабы, онда олар негізінен Роберт Эйзенманның Өлі теңіздің шиыршықтарын түсіндіруге қатысты даулы теорияларын пайдаланды. Отто Бетц пен Райнер Ризнер бұл пікірді «Иисус, Кумран және Ватикан: Түсіндірмелер» (1994) атты кітабында жоққа шығарды. 1999 жылы Байгент пен Ли «Инквизиция» кітабын жариялады. Бернард Гамильтон «Англия тарихи шолуы» журналында жазған мақаласында бұл кітапты «өтте ескірген және жаңылыстыратын мақала» деп сипаттады, ол Инквизицияны зерттеудегі барлық қазіргі үлкен жетістіктерді елемеді, оның күші мен ықпалын шамадан тыс үлкейтіп көрсетті және тіпті пікір таласына себеп болды. Пирс Пол Рид «Спектатор» журналында жазған мақаласында авторлардың католицизмге қарсы бұрмаланған шабуыл жазғанын, «Инквизиция тарихындағы күрделіліктер мен парадокстарды түсінуге» мүдделі еместігін айтты. «The Independent» газетіндегі шолуда кітаптың көбінесе ондаған жылдар бойы белгілі болған фактілерді қайталаумен және ежелгі институтты қазіргі католик шіркеуінің билігін теріс пайдаланумен салыстыруға тырысумен байланысты, осы арқылы истерияға ұшырағаны атап өтілді. «Constellations» журналында жазған Донгву Ким бұл кітаптың маңызды үлес емес екенін, өйткені ол өтті-көткенді жақсылық пен жамандыққа бөліп қарастыратын виг тарихнамасының көрінісі екенін, ал католик шіркеуін «заманауилық пен либерализмге қарсы» деп есептегенін айтты. Байгент өзінің ешқандай теориясы нәтиже бермегенін мойындады: «Бұл материалдың көп бөлігі уақыт өте келе дәлелденетінін үміттенемін, – деді ол, – бірақ бұл тек менің үмітім ғана».