Станислав Марусарз: Польшаның шаңғы спортының күміс жүлдегері және ерлігі

Кіріспе

Станислав Марусарж; 18 маусым 1913 жыл - 29 қазан 1993 жыл) - 1930 жылдары солтүстік шаңғы спортымен айналысқан поляк спортшысы.

Өмір

Станислав Марусарц 1938 жылы Лахтиде өткен FIS Скандинавиялық шаңғы чемпионатында шаңғымен секіруден күміс медаль жеңіп алды — чемпионатта медаль жеңіп алған алғашқы поляк. Ол сонымен қатар Инсбрукте өткен 1933 жылғы FIS Скандинавиялық шаңғы чемпионатында жеке скандинавиялық комбинацияда алтыншы орын алды. Марусарз 1920 жылдардың соңында шаңғымен секірудегі ең жас таланттардың бірі деп танылды және 1931 жылы алғашқы ұлттық титулын жеңіп алды. ХХ ғасырдың басында классикалық шаңғы спортын дамытқан скандинавиялық елдерден (Финляндия, Норвегия және Швеция) тыс көптеген шаңғышылар Марусаржаны «норвегиялықтардан кейін әлемдегі ең жақсы скандинавиялық комбинатор» деп санайды. 1935 жылдың 15 наурызында Югославия Корольдігінің Планика қаласындағы Блудкова великанка төбесінде шаңғымен секіруде 95 метрден әлем рекордын орнатып, халықаралық жетістік пен танымалдыққа ие болды. Осы жетістіктен кейін, оның норвегиялықтардан озатынын күте бастады. Оның ең жақсы мүмкіндігі 1938 жылы Лахтиде өткен FIS Скандинавиялық шаңғы чемпионатында болды, онда ол атақты Рууд ағайындыларынан (Биргер, Зигмунд және Асбьёрн) жеңіске жеткісі келді. Марусарз жарыста ең жақсы екі секіруді жасады – 66 және 67 метрден, барлығы 226,2 ұпай жинады, бірақ төрешілер оған бәсекелесінен (және досынан) әлдеқайда төмен стильдік баға берді. Руд медаль табын беру кезінде Марусарзға алтынды беруге ниеттенді, бірақ оны «Моральдық әлем чемпионы» деп атауға шешім қабылдады. Марусарз 1939 жылы Закопанеде өткен FIS Скандинавиялық шаңғы чемпионатында шаңғымен секіруде жеңіске жетеді деп күтілгенімен, жарысқа дейін қол жарақаттануынан кейін көңіл көштірді және бесінші орынды иеленді. Марусарз бес рет қысқы Олимпиада ойындарына қатысты. Ол 18 км кросс-кантри жарысында 27-ші, скандинавиялық комбинацияда 22-ші және 1932 жылғы Лейк-Плэсидтегі (Нью-Йорк штаты) қысқы Олимпиадада шаңғымен секіруде 17-ші орын алды. Төрт жылдан кейін Гармиш-Партенкирхенде шаңғымен секіруде 5-ші, ал скандинавиялық комбинацияда 7-ші орын алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Марусарз 1948 және 1952 жылғы қысқы Олимпиадаларда шаңғымен секіруде 27-ші орынды иеленді. Оның соңғы қысқы Олимпиадаға қатысуы (бірақ бәсекелестік емес) 1956 жылы Кортина-д'Ампеццода болды, онда ол 43 жасында алдыңғы секіруші ретінде шаңғымен секірді. 1939 жылы Польшаға неміс шабуыл жасағаннан кейін, ол АК-ға қосылып, 1940 жылға дейін Польшаның тәуелсіздігі үшін күресті, сол кезде тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Алайда, Марусарз неміс түрмесінен қашып, Венгрияға қашып кетті, сонда соғыс аяқталғанға дейін болды. 1966 жылы ол поляк жанкүйерлері үшін есте қаларлық сәт жасады, төрт дөңгелек турнирінің ұйымдастырушылары одан көрсету секірісін жасауын сұрады. 53 жасында Марусарз 66 метр секірді.

Stanisław Marusarz won a silver medal in ski jumping at the 1938 FIS Nordic World Ski Championships in Lahti — the first Pole ever to earn a medal in the championships. He also finished sixth in the individual nordic combined event at the 1933 FIS Nordic World Ski Championships in Innsbruck. Marusarz was named one of the best young talents in ski jumping in the late 1920s and earned his first national title in 1931. Many skiers outside of the Nordic countries (Finland, Norway, and Sweden), who dominated classical skiing in the early 20th century, considered Marusarz "the best Nordic combiner in the world after [the] Norwegians." On 15 March 1935, he set a ski jumping world record at 95 metres (312 ft) on Bloudkova velikanka hill in Planica, Kingdom of Yugoslavia and gained international success and recognition. After that success, people waited for the moment when he would finish ahead of the Norwegians. His best chance came at the 1938 FIS Nordic World Ski Championships in Lahti where he struggled to win over the famous Ruud brothers: (Birger, Sigmund, and Asbjørn). Marusarz made the two best jumps in competition of 66 and 67 meters, earning him a total of 226.2 points, but the judges gave him much lower style scores than his rival (and friend) Asbjørn Ruud, the youngest of the three Ruud brothers – who jumped 63.5 and 64 m. Asbjørn Ruud won the competition with 226.4 points. Ruud thought about handing the gold over to Marusarz during the medal ceremony, but he settled on naming him the "Moral World Champion". Marusarz was favored to win the ski jumping competition at the 1939 FIS Nordic World Ski Championships in Zakopane, but finished a disappointing fifth because of an arm injury suffered prior to the competition. Marusarz took part in five Winter Olympics. He finished 27th in the 18 km cross country event, 22nd in the nordic combined and 17th in ski jumping at the 1932 Winter Olympics in Lake Placid, New York. Four years later in Garmisch Partenkirchen, he finished 5th in the ski jump and 7th in the Nordic combined. After World War II, Marusarz finished 27th in the ski jump event both at the 1948 Winter Olympics and the 1952 Winter Olympics. His last Winter Olympic participation (but not competition) was at Cortina d'Ampezzo in 1956, where at age 43 he ski jumped as a forejumper. After the German attack on Poland in 1939, he joined the AK and fought for Poland's independence until 1940, when he was captured and sentenced to death. However, Marusarz successfully escaped from a German prison and fled to Hungary, where he stayed until war's end. In 1966 he created a memorable moment for Polish supporters, when organizers of the Four Hills Tournament asked him to make a show jump. At age 53, Marusarz jumped 66 meters.

Аға

Станиславтың ағасы Ян Марусарц соғысқа дейінгі Польшаның Олимпиадалық шаңғышы болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ян танымал поляк тыңшысы Крыстина Скарбекті Мажарстаннан Польшаға шаңғымен Татра таулары арқылы өткізіп алып келді. Соғыстан кейін Ян Англияның Лондонына көшіп, Польшаның Ақ Бүркіт клубында көпті қамтитын қызметкер болып жұмыс істеді.