Кіріспе

Француз сарбазы граф Луи Александр Андраль де Ланжерон (Алекса́ндр Фёдорович Ланжеро́н, Александр Федорович Ланжерон; 24 қаңтар 1763 – 16 шілде 1831), Парижде дүниеге келген, бастапқыда Франция Корольдігіне, кейін Ресей империясына қызмет еткен француз сарбазы.

Ерте өмір

Нивернейдегі ақсүйек француз отбасының мүшесі Лангерон граф де Лангерон, маркиз де ла Кост, барон де Куни, де ла Ферте және де Сасси, сондай-ақ дю Мон, де Базоль дель Марс аралы мен Альлиньи титулдарына ие болды. Ол 1779 жылы 15 жасында полковник М. ле Марешал Дю де Биронның қол астындағы Gardes Françaises полкіне Enseigne surnumeraire ретінде француз армиясына қабылданды және 1780 жылы өзінің ағасы, Mestre de Camp Commandant, M. le Comte de Damas de Cruz-дың қол астындағы Limosin полкінде Sous Lieutenant supernumerary болып тағайындалды. Бұл оның генерал-лейтенант М. ле Маркиз де Лангеронмен байланысты, Англияға шабуыл жоспарымен. Аталған жоба тоқтатылған соң, 1781 жылы өзінің өтінішімен Бурбонноя полкіне Sous Lieutenant ретінде ауыстырылып, 1782-1783 жылдары Каракасқа, содан кейін Сен-Домингге жіберілді. Конде драгундық полкінде капитан болып тағайындалған ол Америка Тәуелсіздік соғысына қатысты. Лангерон Цинциннати қоғамының алғашқы мүшесі болды және Джордж Доу салған портретінде осы орденнің белгісін медальдар қатарының соңғы орнында тағуға болатын. 1786 жылы Лангерон Медок полкінің подполковнигі, ал 1788 жылы Арманьяк полкінің полковнигі болды.

Француз революциялық соғыстары

Роялист Лангерон Франция революциясы басталғанда Францияны тастап, 1790 жылы Сибирлік гранадер полкінің полковнигі ретінде Ресей қызметіне кірді. Ол Швецияға қарсы шайқаста және содан кейін орыс-түрік соғысында (1787–1792) өзін ерекше көзге түсірді. Герцог де Фронсак және әйгілі австриялық дипломат Карл Жозефтің ұлы, Линн принці Чарльз де Линьмен бірге, ол Александр Суворовтың Измаилды жаулап алуында болды, онда ол жараланды. Ол революциялық Францияға қарсы эмигрант армиясында қызмет ету үшін уақытша рұқсат алды, ал Ресейге оралғаннан кейін Нидерландыдағы Австрия армиясына бақылаушы ретінде жіберілді. 1796 жылы бригада командиріне дейін жоғарылатылып, 1797 жылы генерал-майор, ал 1798 жылы генерал-лейтенант болды.

Наполеон соғыстары

Ол Аустерлиц шайқасында австро-орыс армиясының екінші колоннасына қолбасшылық етті және жеңілген шайқастан кейін беделсіздікке ұшырап, Одессаға жіберілді. 1815 жылы Жаңа Ресейдің губернаторы болды. 1806-1811 жылдары Лангерон орыс-түрік соғысына (1806-1812) қатысып, Молдавия армиясында османдықтарға қарсы қызмет етті. Ол Гиургиу, Силистра, Фрасин, Дерекой және Русе қалаларында шайқасты, осының нәтижесінде пехота генералы атағын алды. 1812 жылы Лангеронға Дунай армиясының корпусына басшылық тапсырылды, ол Брест-Литовск және Березинада шайқасты. 1813 жылы Лангерон Торн қаласын блокадалауға тағайындалды, ал сол жылы Коенигсварте, Баутцен, Сибенейхен, Ловенберг, Кацбах және Лейпциг шайқастарында корпусқа қолбасшылық етті. Келесі жылы ол француз жорығына қатысып, Сойсон, Кран, Лаон, Реймс, Ла-Фер Шампенуа және Париж шайқастарында соғысып, Монмартр биіктігін басып алды. 1814 жылдың соңында Лангерон Волыньдегі 4-ші және 6-шы корпустардың басшылығына тағайындалды. Жүз күндік соғыс кезінде ол әскерлерімен Францияға қарай жол тартты, бірақ Наполеон Ватерлоо шайқасында жеңілгенге дейін Германияның ортасына ғана жетті.