Кіріспе

Ирланд қолжазбасы, 1390/1391

Баллимоте кітабы (Leabhar Bhaile an Mhóta, RIA MS 23 P 12, 275 foll.) 1390 немесе 1391 жылы қазіргі Слиго графтығындағы Баллимоте қаласында немесе оның жанында жазылған, бірақ сол кезде ол Коранн аймағына қарасты. Шотландияның Лорд-Лиондық қарулы патшасы Дэвид Селлардың сөзіне сәйкес, Баллимоте кітабы 1384 және 1405 жылдар аралығында жазылған.

Өндірісі мен тарихы

Бұл кітап 14 ғасырдың соңында Баллимоте қамалында, сол кезде қамалды басып алған Тоннальта Макдонаг үшін жинақталған. Бас құрастырушы – Манус О’Дүйньян, ол Макдонаг және Макдермоттардың олавы және жазушылары болған әулеттердің бірінен шыққан. Кітаптың басқа жазушылары – әйгілі Ферманаг графтығының өкілі Соломон О’Дрома және Роберт МакШиди. Кітап – көбінесе еркін қолжазбалар мен ежелгі заманнан бері келе жатқан құнды құжаттар, Макдонагтың иелігіне өткен ескі еңбектердің жинағы. Шығарманың бірінші бетінде жазушының Нұхтың кемесін қалай елестететіні бейнеленген. Бірінші жазылған бет жоғалып кеткен, ал екіншісі әлемнің дәуірлерін сипаттаумен басталады. Патрик пен оның үйі; Кормак патшаға берген нұсқаулары; Ирландияның физикалық және геологиялық сипаттамасы. Жұмыстың бір бөлігі Финн мен Брайан Борудың жырларына, сондай-ақ «Құқықтар кітабы» (Lebor na Cert) кітабына арналған. Сондай-ақ, онда өлең өнері мен ақынның кәсібі, оgham жазуы мен тілі туралы трактаттар бар. Кітап грек тілінен жасалған бірнеше аудармамен аяқталады: Трояның құлауы және Улисс саяхаты, содан кейін Вергилийдің «Энеидасының» мазмұны, Нестордың гректерге арналған сөзімен басталады. Балимот кітабы, осы сияқты көптеген кітаптар секілді, тарихқа өзінің саяхаттары арқылы енген. Жүз жылдан астам уақыт бойы ол Корранның Макдонагтарының бағалы мүлігі болды. 16 ғасырдың басында ол О’Доннеллдердің иелігіне өтті, олар 1603 жылғы графтардың қашуына дейін оны сақтап қалды. 1620 жылдан 1767 жылға дейін ол Дублиндегі Тринити колледжінің кітапханасында сақталды. Кітапханадан жоғалып кеткен, кейін Францияның Бургундия аймағында табылған. 1785 жылы ол Корольдік Ирланд академиясына қайтарылды, онда ол академияның ең бағалы мүліктерінің бірі болды. 1887 жылы академия кітапты фотоға түсірді және оның екі жүз данасы жасалды. Бір данасы діни архивте, ал қалғандары кітапханаларда сақталады.

Басылымдар

О'Донован, «Құқықтар кітабы», ред. және ауд., 1847 ж. Баллимоте кітабы: Р. Аткинсонның кіріспесімен фототөс көшірмесі, (Дублин 1887).