Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Мазама қалталы тышқан (Thomomys mazama) – Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында таралған, тегіс тісті қалталы тышқан. Шөппен қоректетін бұл түр Вашингтон штатының жағалауынан Орегон арқылы Калифорнияның солтүстік-орталық бөлігіне дейін қоныстанған. 1973 жылғы Қауіпті түрлер туралы заң бойынша Мазама қалталы тышқанының төрт түршесі қорғауға алынған: Т. м. пугетенсис (Олимпия қалталы тышқаны), Т. м. тумле (Тенино қалталы тышқаны), Т. м. глациалис (Рой Прери қалталы тышқаны) және Т. м. йелменсис (Йелм қалталы тышқаны). Мазама қалталы тышқаны – қалталы тышқандар тұқымдасының 35 түрінің арасындағы ең кішкентайларының бірі.

Сипаттама

Мазама қалталы гоферлерінің түсі ашық қоңырдан қараға дейін болады, ересектерінің ұзындығы әртүрлі шамада болады. Мазама қалталы гоферінің ерекше белгілері – сүйір тырнақтары, ұзын мұрттары және араша тістеріне ұқсас шығыңқы алдыңғы тістері. Бұл гофер түрлері көптеген жыртқыш жануарлардың азығы болып табылады. Олардың көру қабілеті нашар, бірақ ұзын тырнақтары мен күшті денелерінің арқасында жер қазуда өте шебер. Олардың қазған қуыстары басқа да көптеген түрлерге пайдалы. Гоферлер азық-түлік пен ұя салуға арналған материалдарды денелеріндегі жүн қалталарымен және жақтарындағы қуыстармен тасымалдайды. Гоферлер жүктілік және көбейту маусымынан басқа уақытта әлеуметтік байланысқа түспейді. Көбейту полигамды болып саналады. Жүктілік шамамен 18 күнге созылады, әр жолдамада орташа есеппен 3-4 бала болады. Әйелдер әдетте наурыз және маусым айлары аралығында жылына бір жолдама береді. Қалталы гоферлер тамырларды жеу үшін жерді бұрышты дөңгелек түтіктей қазады. Осы процесте топырақты жұмсақ және ұнтақталған күйге келтіріп, ерекше, бейкез пішіндес үйінділер жасайды, олардың ортасынан тесік шығады. Олимпиада ұлттық паркі де осы түрдің көптеп таралған жері болуы мүмкін деп айтылады.

Қорғау мәртебесі

Қазіргі уақытта бұл түр Вашингтон штатында қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізілген. Осы түрді көшіру жобасы іске асырылды, бірақ 90% өлім-жітім тіркелді. Түрді сақтау жөніндегі шаралар баспасөзde жарияланды. 2013 жылдың шілде айында Fox News телеарнасы Форт-Льюиске Вашингтон штатынан жұмыскерлер еңбек демалысында болған кезде жер сатып алуға 3,5 миллион долларлық грант берілгені туралы хабарлады. Бұл хабарға дейін АҚШ Ішкі істер министрі Салли Жюэлл бұл грантты "Америкадағы жануарлар әлеміне төнген ең үлкен қауіптің бірі – тіршілік ортасының жойылуымен күресудегі маңызды қадам, сонымен қатар жұмыс істейтін жерлерді сақтауға және әскери дайындыққа көмектесу" деп сипаттаған еді.

Бақылау

Бұл тышқандар көктайғақ қазып немесе өсімдіктерді жеп, шаруашылықтарға және инфрақұрылымға зиян келтіреді. Зақымды азайту үшін кемінде жер бетінен жоғары және 2 футтан (1 метрден) аса тереңдікке дейін, немесе тау жынысына немесе қатты топыраққа жеткенге дейін орнатылатын тышқандардан қоршау керек. Бұл қоршау тышқандарға қарсы уақытша, емес, тұрақты қорғаныс саналады. Тышқандар дірілдейтін қазықтар, жел жалғыздары және басқа да дыбыс шығаратын құрылғылар сияқты қорқыту құралдарынан ықпалсыз болады. Басқа да бақылау әдістері болғанымен, Вашингтон штатының түрді қорғауға алуы бақылау әдістерін тек қана зиянсыз әрекеттермен шектейді. Қапшақты тышқандар қылқан жапырақты ағаштардың көшеттерін жейді, сондықтан олар Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы орманды қалпына келтіруге қауіп төндіреді. Атына қарамастан, ол Вашингтон штатындағы Мазама қаласында кездеспейді.