Кіріспе

Жюль Массененнің операсы «Hérodiade» – Гюстав Флобердің 1877 жылғы «Hérodias» повесі негізінде Пауль Миллие мен Анри Гремонттың француз либреттосына жазылған, Жюль Массененнің төрт актілі операсы. Ол алғаш рет 1881 жылғы 19 желтоқсанда Брюссельдегі Théâtre de la Monnaie театрында қойылды. Либретто – Жақсылықты қабылдаған Иоанн, Саломея, Ирод Антипа және Иродиада тарихының қайта айтылуы, бірақ Оскар Уайльдтың мәтініне негізделген Рихард Штраустың «Саломея» операсынан гөйі тілеуі аз психологиялық және қанды. Операның тұңғыш көрсетілісі Брюссельде өтті, себебі Париж опера театрының директоры Огюст Вокорбейль бұл туындыны сахналаудан бас тартты; «Маған сіздің музыкаңыз ұнайды, – деді ол Массенетке, – бірақ либреттоға келсек, сізге пьесаның негізін қалай құруды білетін автор қажет». Массенет операның мотивтерімен балеттік сюита да жазды.

Өнер тарихы

Опера 1884 жылғы 1 ақпанда Париж қаласына Théâtre des Nations театры арқылы жетті, ал 13 наурыздағы соңғы қойылымда үш де Решке – Жан (Жан), Эдуард (Фануэль) және Жозефина (Саломе) қатысты. 1903 жылы Théâtre Italien театрында 43 рет қойылды, содан кейін 1904, 1911 және 1912 жылдары Gaîté Lyrique театрында көрсетілді. Италиядағы тұңғыш көрсетілімі 1882 жылғы 23 ақпанда Ла Скала театрында болды.

1-ші акті

Иерусалимдегі Ирод сарайының ауласында. Ұқыпты кіріспеден кейін саудагерлердің дауласып жатқаны көрінеді; оларды Фануэль римдіктермен ынтымақтастыққа шақырып, тыныштандырады. Саломе анасы Иродиаданы іздеп кіреді, Иродиада оны патша Иродқа үйленген кезде қуған. Саломе қаладан кеткенде көңіл тыныштығы тапқан Жан пайғамбарды да іздеп жүр. Ирод Саломеге құмарлықпен қарайды және сарайдан шыға келеді. Оған әйелі Иродиада қосылады, ол оны қорлаған Жанға қарсы шара қолдануды талап етеді; Ирод Жанның көп жақтасы бар екенін білген соң бас тартады, ал Иродиада өзі кек алатынына ант етеді. Ол пайғамбарды қарғағанда, Жан өзі кіріп келеді, ал патша жұбы қорқып шегінеді. Саломе Жанға махаббатын білдіреді, бірақ ол үлкен махаббат пен жаңа сенім туралы ғана айтады.

Балеттік сюита

Массенет осы туындыдағы билер негізінде балеттік сюита (өзінің №1 сюитасы) жазды.

Жазбалар

1961 жылы: Jésus Etcheverry Париждің лирикалық оркестрін Мишель Ле Брис (Саломе), Дениз Шарли (Геродиада), Гай Шове (Жан), Роберт Масард (Герод) және Адриен Легрос (Фануэль) атты әншілермен бірге дирижерлік етті. (Accord Musidisc) (үзінділер)
1963 жылы: Жорж Претр Париж опера театрының оркестрін Режин Креспин (Саломе), Рита Горр (Геродиада), Альберт Ланс (Жан), Мишель Денс (Герод) және Жак Марс (Фануэль) атты әншілермен бірге дирижерлік етті. (La Voix de son Maître) (үзінділер)
1995 жылы: Мишель Плассон Тулуза капитолының хоры мен оркестрін Шерл Студер (Саломе), Надин Дениз (Геродиада), Бен Хеппнер (Жан), Томас Хэмпсон (Герод) және Хосе ван Дам (Фануэль) атты әншілермен бірге дирижерлік етті. (EMI)
1995 жылы: Валери Гергиев Сан-Франциско операсының оркестрі мен хорын Рене Флеминг (Саломе), Долора Заик (Геродиада), Пласидо Доминго (Жан), Хуан Понс (Герод), Кеннет Кокс (Фануэль) атты әншілермен бірге дирижерлік етті. (Sony Classical)

Балеттік сюита

1999: Жан Ив Оссонс, Жаңа Зеландия симфониялық оркестрін дирижерлік етті. (Naxos 8.553124)
2013(?): Патрик Галлоа Барселона симфониялық оркестріне дирижерлік етті. (Naxos 8.573123)