Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жак Жозеф Хаус (5 қаңтар 1796 – 23 ақпан 1881) – бельгиялық заңгер. Ол Вюрцбургте Эрнест Август Хаус пен Мари Барбе Стэнгтің отбасында дүниеге келген. Бельгияның Гент қаласында қайтыс болды. Хаус Вюрцбургте университетке дейін білім алған. 1814 жылдың 3 қаңтарында, он сегіз жасқа толуға екі күн қалғанда философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Үш жылдан кейін, 1817 жылдың 26 сәуірінде ол азаматтық және канондық құқық бойынша summa cum laude докторы атағын иеленді. 1817 жыл шамасында Нидерланд королі Вильгельм I Нидерланд Корольдігінің оңтүстік провинцияларында үш университет құру туралы жарлық шығарды: Гент, Льеж және Лувенде (бұрынғы Католик университеті). Француз революциясының салдарынан осы провинциялардағы оқытуда университеттердің тиісті жұмыс істеуі үшін қажетті мамандар жетіспеді. Үкімет шетелде, әсіресе Германияда қызметкерлер іздеуге мәжбүр болды. Бұл оңайлатылды, себебі сабақтар латын тілінде өтетін болды, сондықтан ұлттық тілдерді білу қажеттілік туғызбады. Вюрцбург университетінің ректоры голландиялық дипломатпен кеңесіп, бірнеше үміткерді, соның ішінде Жак Жозеф Хаусты ұсынды. 1817 жылдың 26 тамыздағы патша жарлығымен ол Гент университетінде қылмыстық құқық және табиғи құқықтар профессоры болып тағайындалды.
Jacques Joseph Haus (5 January 1796 – 23 February 1881) was a Belgian lawyer. He was born in Würzburg to Ernest Augustus Haus and Marie Barbe Stang. He died in Ghent, Belgium. Haus attended school through to university in Würzburg. He achieved a doctor's rank in philosophy on 3 January 1814, two days before turning eighteen. Three years later, on 26 April 1817, he was proclaimed summa cum laude doctor in civil law and in canonical law. Around 1817, King William I of the Netherlands enacted the creation of three universities in the southern provinces of the United Kingdom of the Netherlands: in Ghent, in Liège and in Louvain (former Catholic University). As a consequence of the disturbances brought by the French Revolution to teaching in these provinces, the personnel necessary for correct operation of these universities was missing. The government was obliged to search for staffing abroad and mainly in Germany. The thing was facilitated because lessons were to be given in Latin, so knowledge of the national languages was not required. The rector of the University of Würzburg, consulted by a Dutch diplomat, designated several candidates, including Jacques Joseph Haus. A royal decree of 26 August 1817 named him professor in criminal law and in natural rights to the Ghent University.
Профессор Жак-Жозеф Хаус
Жакус Жозеф Хаус 1835 жылға дейін қылмыстық құқық және табиғи құқықтан сабақ берді. 1835 жылдан 1850 жылға дейін ол рим құқығын оқытты. 1850 жылдан бастап пандективтерді және қылмыстық құқықты оқытты. Осыдан бөлек, ол "Құқық энциклопедиясы", "Мемлекеттік құқық" және "Еуропаның саяси тарихы" пәндерін де оқытты. Ол 1827–1828, 1833–1834, 1835–1838 және 1864–1867 жылдары Гент университетінің ректоры қызметін атқарды. 1880 жылдың соңында жүрек ауруына шалдыққанға дейін оқытумен айналысып тұрды. 1833 жылдан бастап Гент апелляциялық сотының адвокатурасына тіркелгенімен, ешқашан заңгерлік практикамен айналыспады.
Jacques Joseph Haus taught criminal law and natural right until 1835. From 1835 to 1850 he taught Roman law. From 1850 onwards he taught Pandects as well as criminal law. Meanwhile, he also taught the Encyclopaedia of right, the Public law and political history of Europe. He was rector of the Ghent University in 1827–1828, 1833–1834, 1835–1838 and 1864–1867. He continued teaching until a heart disease at the end of 1880. Since 1833 he was registered with the Bar of the Court of Appeal of Ghent, but never practised as a lawyer.
Бельгияның қылмыстық заңдары
Жак Жозеф Хаус ең алдымен Бельгияның қылмыстық құқығының теоретигі және жаңартушысы ретінде танымал. Ол 1835 жылы жарық көрген үш томдық еңбегімен – «Observations sur le projet de révision du Code pénal» (Қылмыстық кодексті қайта қарау жобасы туралы ескертулер) арқылы осы есімді иеленді. Бұл зор еңбек, сонымен қатар, 1834 жылдың 1 тамызында Бельгия үкіметі ұсынған қайта қарау жобасын сынап, 516 баптан тұратын қарсы жоба ретінде де танылды. Бұл туынды авторға зор назар аударуға мүмкіндік берді. Үкімет жобасы кері тартылып, 1848 жылы жаңа жобаны ұсыну мақсатымен жаңа комиссия құрылды. Осы комиссия құрамына кірген Жак Жозеф Хаус баяндамашы болып тағайындалды. Комиссия осы қызметінде алдын ала жобаны дайындап, үкімет үшін талқылауға арналған барлық есептер мен негіздемелерді жазды. Оның жұмысына минимал өзгерістер енгізілді, сондықтан Жак Жозеф Хаус – Бельгияның қылмыстық заңдарының нағыз авторы деуге болады. Бұл заң тек 1867 жылы жарияланды, ал Гент университеті өз мерейтойының 50 жылдығын тойлады. Хаус, ректор болғандықтан, профессорлардың алғашқы құрамынан тірі қалған жалғыз адам еді. Осы оқиғаға орай, әріптестері мен түлектері оған Пол де Винье жасаған мрамордан жасалған бюстін сыйға тартты. Бельгия королі Леопольд II оны Леопольд орденінің үлкен офицері етіп тағайындап, бриллианттармен әшекейленген сапфир сақинасын сыйлады. Үкімет ұсынысы бойынша 1870 жылдың 12-13 мамырында ол бір ауыздан үлкен натурализация алды. Бұл сол кезде өте сирек кездесетін және құрметті ерекшелік еді. 1840 жылы ол қарапайым натурализация алған болатын. Альберик Ролин Гент университетінің «Liber memorialis» (303-бет) кітабында Жак Жозеф Хаус қылмыстық құқық саласындағы сөзсіз авторитет екенін жазды. Ол жаңа қылмыстық заңды дайындаған комиссия құрамына кірді және жаңа әскери қылмыстық заңның құрылуына қатысты. Португалия үкіметі оған жаңа қылмыстық заңды әзірлеуді тапсырды. 1866 жылы Англияда құрылған әлеуметтік ғылымдарды дамытуға бағытталған ұлттық қауымдастық одан халықаралық құқық жобасын жасауды сұрады. 1847 жылдың 11 қаңтарынан бастап ол Бельгия Корольдік академиясының мүшесі болып, оның жұмысына белсенді қатысты. Ол Леопольд орденінің үлкен офицері, Люксембургтың Эш тажының үлкен офицері, Нидерланд арыстанының кавалері және Португалияның Сент-Жак және Қылыш ордендерінің кавалері болды.
Jacques Joseph Haus is particularly known as theorist and renovator of Belgian penal law. He appeared as such by his work in three volumes, published in 1835 with the title: Observations sur le projet de révision du Code pénal. This great work is at the same time a critic of the project of revision deposited on 1 August 1834 by the Belgian government and was a counterpart project explained in 516 articles. This work could not miss drawing the attention to its author. The project of the government was withdrawn and in 1848 a new commission was established with as mission presenting a new project. Jacques Joseph Haus, who was part of this commission, was appointed as reporter. As such the commission prepared a preliminary draft and wrote all the reports and exposed reasons for discussion for the government. His work underwent only very light modifications, so that one can say that Jacques Joseph Haus is the true author of the Belgian Penal law. This law was published only in 1867, whereas the Ghent University celebrated its fiftieth anniversary. Haus, who was rector, was the only survivor of the first team of professors. With this occasion, colleagues and alumni offered his marble bust by Paul de Vigne. King Leopold II of Belgium appointed him grand officier de l’Ordre de Léopold and offered to him a sapphire ring, the royal figure surrounded of brilliances. On proposal of the government he was granted unanimously great naturalization on 12 and 13 May 1870. At the time a distinction extremely rare and very flattering. In 1840, he had obtained ordinary naturalization. Alberic Rolin wrote in the Liber memorialis of the Ghent University (p. 303), Jacques Joseph Haus was an unquestioned authority in criminal right. He was part of the commission who prepared a new criminal law and took part in setting up a new military Penal law. The Portuguese government charged him with working out a new Penal law. A national association made up in 1866 in England, for advancing social sciences, asked him to set up a project for an international law. Since 11 January 1847 he was member of the royal Academy of Belgium and had an active role in its work. He was grand officier de l’Ordre de Léopold, grand officier de la Couronne de chêne du Luxembourg, chevalier du Lion néerlandais and chevalier de l’Ordre de St Jacques et de l’Épée du Portugal.