Сомали валютасы: Тарих және айналымы

Кіріспе

Сомалилендтің қамқорлық аймағының валютасы – сомали (көпше түрі: сомалилер, صومالي). 1950 және 1960 жылдар аралығында Италия басқарған Сомалиленд қамқорлық аймағының валютасы осы болған. "Сомали" жаңадан құрылған Сомали Республикасында 1962 жылға дейін ресми түрде қолданылып келді. Ол 100 центесимиге (жекеше түрі: центесимо) бөлінген.

Тарих

1950 жылғы 27 қаңтарда Италияға Аумақтың (бұрынғы Италиялық Сомалидің) қаржылық басқаруы берілді. Әлде 1948 жылдан бастап Италия Сомалидегі валюта мүмкіндіктерін қарастырып, аумақтың өзінің бақылауына қайтарылатынын күткен. Италия лирасын немесе лираға байланысты валютаны қайта енгізу туралы идеяны қабылдамағаннан кейін, жаңа валюта енгізу туралы шешім қабылданды. Жаңа валюта «Сомало» деп аталды және ол 1950 жылғы 16 мамырдағы №14 Қамқоршылық әкімшілігінің жарлығымен бекітілді. Сомалоның құны 0,124414 грамм таза алтынға тең болды және маңыздысы, Шығыс Африка шиллингінің құнымен бірдей болды. Сомалоны Шығыс Африка шиллингіне теңестіру арқылы, жаңа валютаға көшу мүмкіндігінше жеңіл болады деп күтілді. Шығыс Африка шиллингінің құнын қабылдаумен бірге, Шығыс Африка шиллингтері шығарылған бірдей номиналдарды пайдалану туралы шешім қабылданды, бірақ Шығыс Африка валюталық кеңесі шығарған барлық номиналдар жаңа валюта үшін қабылданбады. 1, 5, 10, 20 және 100 Сомали номиналында банкноттар дайындалды. («Сомали» – «Сомало» сөзінің көпше түрі.) 1 Сомало, 50, 10, 5 және 1 «чентезими» номиналында монеталар дайындалды. Банкноттар мен монеталардың дизайны 1950 жылғы 18 мамырдағы №15 және 1950 жылғы 22 шілдедегі №44 жарлықтарда егжей-тегжейлі сипатталған. Питер Саймс. «Сомало» 1950 жылғы 16 мамырдағы №14 Қамқоршылық әкімшілігінің жарлығымен бекітілді. Валюта айырбастау 16 мамырдан 22 шілдеге дейін жүргізілуі жоспарланған, бірақ ақырында 22 тамызға дейін ұзартылды. Сомало шығыс африкалық шиллингтің орнын алып, оған тең болды. Ол айналыстағы итальян лирасын 1 Сомало = 87,49 лира бағасымен алмастырды. Оған ХВҚ-ның 124,414 мг таза алтынға теңдігі берілді, бұл бір шиллинг стерлингке тең. Халықаралық жайында бұл валюта Сомали 1960 жылғы 1 шілдеде тәуелсіздік алған кезде Сомали шиллингі деп танылды. Сомало/шиллинг 1962 жылғы 15 желтоқсанда (Британдық Сомалилендте айналыста болған Шығыс Африка шиллингімен бірге) сселлино (Сомали шиллингі)мен тең құнмен алмастырылды. 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін, итальяндық Сомалиленд сомалосы мен Шығыс Африка шиллингі (құны бірдей болған) 1962 жылы Сомали шиллингімен алмастырылды. Номиналдарды атау үшін цент (бірлік: чентезимо; көпше түрі: чентезими) және سنت (көпше түрі: سنتімат және سنتіма) сонымен қатар шиллинг (бірлік: сселлино; көпше түрі: сселлини) және شلن қолданылды.

On 27 January 1950, Italy was given financial administration of the Territory (of former Italian Somalia). As early as 1948 Italy had been considering the options for currencies in Somalia, in anticipation that the territory would be returned to its control. After rejecting the idea of re introducing the Italian lira, or a currency linked to the lira, it was decided to introduce a new currency. The new currency was denominated the ‘Somalo’ and it was authorized by the Trusteeship Administration's Ordinance No.14 of 16 May 1950. The Somalo was valued at 0.124414 grammes of fine gold and was, significantly, the same value as the East African shilling. By making the Somalo equivalent to the East African shilling, it was anticipated that the transition to the new currency would be as painless as possible. In adopting the value of the East African shilling, it was also decided to utilize the same denominations in which the East African shillings were issued, although not all denominations issued by the East African Currency Board were adopted for the new currency. Notes were prepared in the denominations of 1, 5, 10, 20 and 100 Somali. (‘Somali’ being the plural of ‘Somalo’.) Coins were prepared in denominations of 1 Somalo, 50, 10, 5 and 1 "Centesimi". The designs for the notes and coins were detailed in Ordinances No.15 of 18 May 1950 and No.44 of 22 July 1950. Peter Symes. The "Somalo" was authorized by Trusteeship Administration Ordinance No. 14 of 16 May 1950. A currency exchange was scheduled to last from 16 May until 22 July, but was eventually extended until 22 August. The somalo replaced the East African shilling at par and remained equal to it. It replaced the small amount of Italian lire in circulation at 1 Somalo = L. 87.49. It was given an IMF parity of 124.414 mg fine gold, equal to one shilling sterling. Internationally, this currency became known as the Somali shilling when Somalia became independent on 1 July 1960. The Somalo/shilling was replaced at par on 15 December 1962 (along with the East African shilling circulating in British Somaliland) by the scellino (Somali shilling). Following independence in 1960, the somalo of Italian Somaliland and the East African shilling (which were equal in value) were replaced at par in 1962 by the Somali shilling. Names used for the denominations were cent (singular: centesimo; plural: centesimi) and سنت (plural: سنتيمات and سنتيما) together with shilling (singular: scellino; plural: scellini) and شلن.

Монеталар

1950 жылы 1, 5, 10 және 50 центезимо және 1 сомало номиналында монеталар айналымға енгізілді. Ең төменгі үш номинал мыстан, ал жоғарырақ екі номинал күмістен соғылды.

Банкноттар

Сомалидің ақша айналымы жөніндегі касса, Римде орналасқан бас кеңсесімен, 1950 жылдың 18 сәуірінде жұмысын бастады және 55 миллион шиллинг көлемінде қағаз ақша шығаруға уәкілеттік алды. 1950 жылдың 22 мамырында 1, 5, 10, 20 және 100 сомалилік номиналдағы банкноттар айналысқа шығарылды. Банкноттар итальян және араб тілдерінде жазылған. 5 сомалилік банкноттың кіші нұсқасы 1951 жылдың мамырында айналысқа енгізілді. Бұл банкноттар 1962 жылдың 15 желтоқсанынан бастап қолдан алынып, 1963 жылдың 31 желтоқсанында заңды төлем құралы мәртебесінен айырылды.