Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гюстав Юст (16 маусым 1921 – 23 ақпан 2011) – неміс журналисі және саясаткер. Ол неміс жазушылары қауымдастығының (DSV) (Deutscher Schriftstellerverband) алғашқы хатшысы және 1957 жылға дейін Шығыс Германияның «Sonntag» апталық басылымының бас редакторы болды.
German journalist and politician (1921–2011)
Gustav Just (16 June 1921 – 23 February 2011) was the first Secretary of the German Writers' Association (DSV) (Deutscher Schriftstellerverband) and editor in chief of the East German weekly Sonntag until 1957.
Ерте өмір және әскери қызмет
Солтүстік Богемияда дүниеге келген. Әкесі Чехословакия Коммунистік партиясының мүшесі болған. 1940 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Джаст өз еркімен Вермахтқа қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Кеңес Одағына басып кіруге қатысты. Ол екі рет жарақаттанды және лейтенант шеніне жетті. 1941 жылдың 15 шілдесінде 20 жастағы Джаст Холм қаласының жанындағы ауылдан ұсталған алты еврейді атуға қатысты, бұл оқиғаны ол күнделігіне жазды. Күнделікке сәйкес, Джастқа украин шаруалары "еврей террористері" деп сипаттаған ер адамдар украин отбасына шабуыл жасап, оның күйеуін өлтірген қылмыскерлер екені айтылды. Ол жазбасында: "Алғаш рет адамды ату – ерекше сезім. Әсіресе, ол қылмыскер болса..." деп жазды. Ол кісі өлтіргеннен кейін шені жоғарылатылды. Соғыс жылдарында ол І дәрежелі Темір кресті, жаяу әскер шабуылының белгісін, Шығыс медалін және Қара жара белгісін алды.
Just was born in Northern Bohemia. His father was a member of the Communist Party of Czechoslovakia. After graduating from high school in 1940, Just volunteered to join the Wehrmacht. During World War II, he participated in the invasion of the Soviet Union. He was wounded twice in combat, and reached the rank of lieutenant. On 15 July 1941, Just, then 20, participated in the firing squad of six Jews rounded up from a village near Kholm, an incident which he recorded in his diary. According to the entry, Just had been told that the men, whom Ukrainian villagers described as "Jewish terrorists", were criminals who'd attacked a Ukrainian family and killed her husband. In his entry, he wrote: "It's a strange feeling to shoot a person for the first time. And if it's a criminal." He was promoted after the killings. Over the course of the war, he received the Iron Cross First Class, Infantry Assault Badge, Eastern Medal, and the Black Wound Badge.
Соғыстан кейінгі өмір
Соғыстан кейін Жюст Германияның Социалистік бірлік партиясына қосылды. Сауалнамада ол соғыстағы өміріне қатысты көбінесе ақпаратты жасырған. 1957 жылы оппозициялық қызметі үшін тұтқындалды. 1957 жылға дейін Шығыс Германияның «Сонтаг» апталық басылымының бас редакторы қызметін атқарды. Сол жылы ол режимді сынаған мақалалар жазуға қатысқандығы үшін, конституцияға қарсы қызмет («бойкотқа шақыру») көрсеткені үшін тұтқындалды. Сотта прокурор Эрнст Мелсхаймер Штази тапқан оның күнделігінің мазмұнын оқып берді. Жюсттің бөлімінің капитаны оған және оның взводындағы 20-ға жуық сарбазға атқышуды тапсырған. Ешкім ерікті болмаған соң, капитан өзі атысшыларды таңдайтынын мәлімдеді. Жюст пен тағы бес сарбаз дереу ерікті болып келісті. Янкамен бірге Уолтер Янка, Хайнц Цёгер және Рихард Вольф та кінәлі деп танылып, төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Ол Баутцен түрмесінде барлығы 45 ай, оның ішінде екі жыл жеке камерада отырды. Дегенмен, осы оқиға үшін оған ешқандай айып тағылмады. Кейін Жюст, егер ол тағы да проблема тудырса, соғыс қылмыскері ретінде сотталатынымен қорқытқанын айтты. Бостандыққа шыққаннан кейін Жюст негізінен чех, сондай-ақ словак авторларының шығармаларын неміс тіліне аударды және 1990 жылы «қайта құлпытасты». Біріккен Германияда ол Бранденбург штатының парламентінде (қарт төраға, яғни «ең үлкені» ретінде) қызмет етті, бірақ 1992 жылы Штази мұрағаттарындағы айыптауларды растағаннан кейін отставкаға кетіруге мәжбүр болды, ол соғыс кезінде Шығыс майданындағы әрекеттеріне қатысқандығын көрсетті. Жюст өлім жазасын орындауға мәжбүр болғанын, өлім жазасынан қорқытып ұстағанын мәлімдеді. Алайда, оның ісіндегі куәліктер мен құжаттар оның және басқа сарбаздардың атқышуды өз еріктерімен орындағанын растады. Германиядағы еврейлердің орталық кеңесінің төрағасы Хайнц Галински Жюстқа қатысты тергеуді күшейтуді және оған қарсы қылмыстық іс қозғауды талап етті. Бірақ ешқандай айыптау қойылған жоқ. Сол кезде Бранденбургтегі Манфред Столпе басқаратын социал-демократтық үкімет Жюстің өткені туралы бірнеше жылдан бері білген, бірақ үнсіз қалғаны туралы пікірлер болды. Оның бірнеше әріптестері оны отставкаға кетпеуге шақырды, түрмеде өткен уақыты оның өткені үшін өтемақы ретінде саналды деп мәлімдеді. 1998 жылы ол Иоганн Генрих Восс аудармасы үшін сыйлығын алды.
After the war, Just joined the Socialist Unity Party of Germany. On a questionnaire, he omitted almost all information regarding his time in the war. In 1957 he was arrested for opposition activities. Just served as the editor in chief of the East German weekly Sonntag until 1957. That year, he was arrested for anti constitutional activities ("inciting to boycott") for his involvement with the writing of articles critical of the regime. At the trial, prosecutor Ernst Melsheimer read out the contents of his diary, which had been uncovered by the Stasi, to the court. The captain of Just's unit had asked him and the nearly 20 other soldiers in his platoon to carry out the executions. When nobody came forward, the captain threatened to choose the shooters himself. Just and five other soldiers promptly volunteered. Janka was found guilty, along with Walter Janka, Heinz Zöger, and Richard Wolf, and sentenced to four years in prison. He served a total of 45 months at Bautzen Prison, including two years in solitary confinement. However, he was never prosecuted for the incident specifically. Afterwards, Just said he was threatened that if he ever caused trouble again, he would be put on trial as a war criminal. After his release, Just became a prolific translator of primarily Czech but also Slovak works into German and was "rehabilitated" in 1990. Just served in the Brandenburg State Parliament (as its Alterspräsident, or "chairman by seniority") in the newly unified Germany until he was forced to resign in 1992, after confirming allegations from Stasi archives that he'd participated in wartime atrocities on the Eastern Front during the war. Just claimed that he'd been forced to participate in the executions under the threat of death. However, testimony and documents in his files confirmed he and the other soldiers had volunteered to carry out the executions. Heinz Galinski, the chairman of the Central Council of Jews in Germany, demanded further investigation and a criminal prosecution against Just. However, no charges were filed. At the time, there was controversy over allegations that the Social Democrat government of Manfred Stolpe in Brandenburg had known about Just's past for several years, but remained silent. Several of his colleagues had urged him not to resign, claiming the time that he spent in prison atoned for his past. In 1998 he received the Johann Heinrich Voß Preis für Übersetzung.
Жарияланымдар
Өз ісінің куәсі: ГДР-дегі 1950-ші жылдар, Берлин: Лухтерханд, Моргенбух, 1990. Өз ісі үшін куә: Германия Демократиялық Республикасындағы 1950-ші жылдар, Ланхам, МД: Америка университетінің баспасы, 1995. Deutsch, 1921 жылғы: Өмірбаяны, Потсдам: Берлин және Бранденбург баспасы, 2001.
Zeuge in eigener Sache: Die fünfziger Jahre in der DDR, Berlin: Luchterhand, Morgenbuch, 1990. Witness in His Own Cause: The Fifties in the German Democratic Republic, Lanham, MD: University Press of America, 1995. Deutsch, Jahrgang 1921: Ein Lebensbericht, Potsdam: Verlag für Berlin und Brandenburg, 2001.