Эйстейн Асгримссон: Исландиялық ақын және «Лилья» поэмасы
Eysteinn Ásgrímsson
Эйстейн Асгримссон – изв. исланд. поэт, монах, автор христ. поэмы «Лилья». Биография полна скандалов: тюрьма, отлучение от церкви. Исландская литература.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исландиялық ақын Эйстейн Асгримссон (шамамен 1310 – 14 наурыз 1361) – исландиялық монах, шіркеу инспекторы және скальд (ақын); оған «Лилья» («Драпа») поэмасы жатқызылады, ол ортағасырлық исландиялық христиан поэзиясының ең танымал және, мүмкін, ең жақсы туындысы болып саналады.
Icelandic poet
Eysteinn Ásgrímsson (c. 1310 – March 14, 1361) was an Icelandic monk, ecclesiastical inspector, and skald (poet); Lilja (Drápa), the best known and possibly the best medieval Icelandic Christian poem, is attributed to him.
Өмір
Эйстейн Агримссон 1343 жылға дейін Тікквабэйярклаустурде болды, содан кейін ол абатты ұрып-соққаны үшін және, мүмкін, тұрмыстық парызды бұзғаны үшін түрмеге қамалды. Осы кезде ол "Лиля" атты шығармасын жазған болуы мүмкін, ол күнәлілік туралы терең ойлармен сипатталады. Түрмеден босатылғаннан кейін ол Хельгафеллдегі монастырға жіберілді, содан кейін Скалхолт епископтығының кеңсесінде қызметкер болды. 1355 жылы ол епископпен бірге Норвегияға барып, 1357 жылы Скалхолт епископтығының инспекторы ретінде оралды; епископ бұл тағайындауға соншалықты ашуланып, оны қауымнан шеттетуге мәжбүр болды. 1360 жылы Норвегияға қайта оралғаннан кейін, Эйстейн келесі наурыз айында Нидарос (Тронхейм) қаласындағы Хельгисетр монастырында қайтыс болды.
Eysteinn Ásgrímsson was at the Þykkvabæjarklaustur until 1343, when he was sent to prison for beating up the abbot and possibly also for breaking his vow of chastity. This may have been when he composed Lilja, which is marked by a deep concern with sinfulness. After his release he was sent to the monastery at Helgafell and then became an official at the see of Skálholt. He went to Norway in 1355 with the bishop and returned in 1357 as an inspector of the Skálholt see; the bishop was so angry at this appointment that he excommunicated him. After returning to Norway in 1360, Eysteinn died the following March at the Helgisetr monastery in Niðarós (Trondheim).
Лилия
Лилья ("лилия", ортағасырлық христиандық бейнелемеде тазалықты, сонымен қатар Құдай ананы бейнелейді), көбінесе Эйстейнге жатады және ол ортағасырлық исландтық өлеңдердің ең белгілісі және мүмкін ең жақсысы, ол скальдиялық поэзияның күрделі құрылымын және тілдік ерекшеліктерін христиандық тақырыптарға бейімдеген. Ол адамзаттың діни тарихын баяндайтын 100 шумақтан тұрады, ал оның орталық бөлігі – Тәураттағы азап шегу мен айқышқа қадалу оқиғалары. Эйстейн мүмкіндігі шегінде күрделі кенингтерден және шет тіл сөздерден аулақ болды, христиандық "айқындық" идеалына негізделген классикалық үлгілерде скальдиялық дәстүрді өзгертті, бұл идеалды Әулие Фома Аквинский айқындаған. Сонымен қатар, ол дәстүрлі "дроттквэт" ұйқас түрінен ауытқып, латын шіркеу әндеріне жақын "хрюнхент" ұйқас түрінде поэманы жазды, кейіннен поэманың атымен "лильюлаг" деп аталды. Поэманың сандық символизміне "Аве Мария" тілегіндегі әріптер санына сәйкес келетін жүз шумақ кіреді, сондықтан поэма дәстүрлі түрде Құдай анаға арналған деп есептеледі.
Lilja ("the lily", in medieval Christian imagery symbolizing purity and thus also the Virgin Mary), is generally attributed to Eysteinn and is the best known and possibly the best of the medieval Icelandic poems that adapted the complex structure and diction of skaldic poetry to Christian subjects. It consists of 100 verses surveying the religious history of man, with the Passion and Crucifixion in the center. Eysteinn avoided both complicated kennings and loan words as far he could, modifying the skaldic tradition on classical models based on the Christian ideal of claritas as enunciated by St. Thomas Aquinas, and rather than dróttkvætt, composed the poem in the hrynhent meter, which was closer to Latin hymnody and was subsequently nicknamed liljulag after the poem. The poem's numerology includes the hundred verses corresponding to the number of letters in Ave Maria, and so the poem has traditionally been interpreted as dedicated to the Virgin Mary.
Басылымдар
(АҚШ-та Hathi Trust сайтында онлайн көруге болатын дания тіліндегі аудармасы бар том).
(Volume with Danish translation viewable online in the US at the Hathi Trust).