Эдвард Лукас Уайт: Американдық жазушы және ақын (1866-1934)

Кіріспе

Америкалық жазушы және ақын (1866–1934)

Эдвард Лукас Уайт (11 мамыр 1866 – 30 наурыз 1934) – американдық жазушы және ақын.

Өмір

Берген округі, Нью-Джерсиде дүниеге келген, Томас Харли Уайттың (1838-1902) және Кейт Батлер (Лукас) Уайттың ұлы, ол өмірінің қалған бөлігінде тұрған Балтимордағы Джонс Хопкинс университетінде білім алды. 1915 жылдан 1930 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Балтимордағы Университет мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді. Ол бірнеше тарихи романдар жариялады, олардың ішінде «El Supremo: Парагвайдың ұлы диктаторының романы» (1916), «Қалаусыз Весталь» (1918), «Андивиус Хедулио» (1921) және «Хелен» (1926) кіретін еді, бірақ ол ең көп еске алынатыны – өзінің түсінен туған «Қорқыныш үйі» және «Лукундуо» сияқты фантастикалық қорқыныш әңгімелері. Оның өмірінде екі әңгімелер жинағы жарық көрді: «Сиреналар әні» (1919) және «Лукундуо және басқа да әңгімелер» (1927). «Лукундуо» – Уайттың ең көп антологияға енген әңгімесі. Бұл Африканың шалғай аймағында саяхаттап жүрген американдық зерттеушінің басынан өткен оқиға. Зерттеушінің денесінде ондаған ісік пайда болады. Олар дами келе, әрбір ісіктің ішінде кішкентай африкалық адам – гомункулус пайда болатыны белгілі болады, ол зерттеушінің денесінен басы алға қарай шығады. Зерттеуші оларды дамығанда бас кесіп, жеке гомункулустердің өсуін тоқтатуға қабілетті, бірақ оларды жеңу үшін олардың саны тым көп. Басқа зерттеушілер көмектесуге тырысқанда, ол оларға өліміне рұқсат етуді өтінеді, тағдырына мойын бұрып, оның оң жақ төс бөлігінен мысқылдайтын гомункулус шығады. Оның «'El Supremo', Хосе Гаспар Родригес де Франсияның билігінде болған Парагвай тарихы бойынша таңдалған библиографиясы» және қысқаша Алғы сөзінде Уайт тарихи романы «El Supremo»-ны мүмкіндігінше шынайы және тарихи дәл жасауға тырысқанын атап көрсетеді. Ол Алғы сөзінде былай деп жазады: «Кішігірім кейіпкерлердің көпшілігі де тарихи тұлғалар. Тек Хоторн, Сесилия және Белтран, Майоргалар мен Велардтар ғана ойдан туған». Содан кейін ол «аты өздерінің тарихи есімдерімен бірдей» екі ондаған кейіпкерді тізімдейді, сондай-ақ тағы екі ондаған кейіпкердің есімдерін «бұл кейіпкерлердің есімдерін өзгерту қажет деп табылған», себебі «Хуан немесе Хосе деп крещение алғандар» тым көп болды, бірақ «романтикалық шығармада кез келген адам шатасып қалуы мүмкін». Ол ағылшын дәрігері Парлеттің атын әсер үшін Том деп өзгерткенін мойындайды және тарихтан жоғалып кеткен екі кейіпкерге есім берді: Эль Пеладо және Эль Запо. Оның өлімінен кейін Джон Пелан редакциялаған «Қорқыныш үйі» (12547ac) және Ли Вайнштейн редакциялаған «Басқа да ерекше әңгімелер» (2001) атты екі әңгімелер жинағы жарық көрді. Соңғысы көбінесе бұрын жарияланбаған және жинақталмаған материалдарды қамтиды. 1885 жылы Уайт утопиялық ғылыми-фантастикалық романын «Плюс Ультра» жаза бастады. Ол алғашқы нұсқасын жойып, 1901 жылы қайтадан бастады, содан кейін өмірінің көп бөлігін оған жұмсады. Нәтижесінде пайда болған монументалды туынды – бір сыншының пікірінше, 500 000 сөзден тұрады – жарияланбаған күйінде қалды, бірақ оның бір бөлігі 1920 жылы «Жұлдыздардың артынан» повесі ретінде жеке жарық көрді. 1934 жылдың 30 наурызында, әйелі Агнес Джерридің қайтыс болғаннан кейін жеті жыл өткен соң, ол Балтимордағы үйінің ванна бөлмесінде газды жұтып, өз-өзіне қол жұмсады. Оның соңғы кітабы «Неке» (1932) – оның оның бақытты некесі туралы естеліктері.

Born in Bergen County, New Jersey, the son of Thomas Hurley White (1838 1902) and Kate Butler (Lucas) White, he attended Johns Hopkins University in Baltimore, where he lived for the rest of his life. From 1915 until his retirement in 1930 he was a teacher at the University School for Boys in Baltimore. He published a number of historical novels, including El Supremo: A Romance of the Great Dictator of Paraguay (1916),The Unwilling Vestal (1918), Andivius Hedulio (1921) and Helen (1926), but he is best remembered for fantasy horror stories such as "The House of the Nightmare" and "Lukundoo" that were based on his own nightmares. Two collections of his short fiction were published in his lifetime, The Song of the Sirens (1919) and Lukundoo and Other Stories (1927). "Lukundoo", White's most frequently anthologized story, is the tale of an American explorer in a remote section of Africa who incurs the wrath of the local witch doctor, who casts a spell on him. Dozens of sore pustules erupt all over the explorer's body. As these develop, it becomes clear that each sore is actually a sort of homunculus: a tiny African man, emerging head first from within the explorer's flesh. He is able to terminate the development of individual homunculi by beheading them as they develop, but there are too many for him to defeat them all. When other explorers attempt to help, he pleads with them to let him die, accepting his fate as a taunting homunculus pulls itself from the flesh of his upper right chest. As his extensive "selected bibliography on the history of Paraguay during the days of 'El Supremo,' Jose Gaspar Rodriguez de Francia" and brief Preface point out, White took great pains to make his historical novel El Supremo quite realistic and historically accurate. As he writes in the Preface: "The minor characters are mostly also historical. Only Hawthorne, Cecelia and Beltran, the Mayorgas and the Velardes are fictitious." He then goes on to list by name about two dozen characters who "are as authentic as their names" along with another two dozen or so where he admits "The first names of these characters, however, it has been found advisable to alter", mainly because there were just too many "christened Juan or Jose", but "in a romance any one would become hopelessly confused." He admits to changing the English Dr. Parlett's name to Tom for effect and gave names to two characters whose names have been lost in the histories: El Pelado's and El Zapo's. Two posthumous collections of his fiction have been published by Midnight House: The House of the Nightmare (12547ac) edited by John Pelan and Sesta and Other Strange Stories (2001) edited by Lee Weinstein. The latter contains mostly previously unpublished and uncollected material. During 1885 White began a utopian science fiction novel, Plus Ultra. He destroyed the first draft and started over in 1901, then worked on it for most of the rest of his life. The resulting monumental work—estimated by one critic at 500,000 words—remains unpublished, although a portion of it was released separately in 1920 as the novella From Behind the Stars. On March 30, 1934, seven years to the day after the death of his wife, Agnes Gerry, he committed suicide by gas inhalation in the bathroom of his Baltimore home. His last book, Matrimony (1932) was a memoir of his happy marriage to her.