8-9 ғасырлардағы Кентербері архиепископы Этельхард
Æthelhard
Англияның ортағасырлық архиепископы Этельхард (805 ж. ө.б.) – Кентербери архиепископы, Мерсия патшасы Оффаның тағайындамасы. Өмірі, қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
8 және 9 ғасырлардағы Кентерберий архиепискобы
8th and 9th century Archbishop of Canterbury
Этельхард (12 мамыр 805 жылы қайтыс болды) – ортағасырлық Англияда Уинчестер епискобы, кейін Кентерберий архиепискобы болған. Мерсия королі Оффа тағайындаған Этельхард Кент монархтарымен де, Оңтүстік Англиядағы қарсы архиепископтықпен де қиындықтарға тап болды және 796 жылы Кент королі Эдберт III Прен оны қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. 803 жылға қарай Этельхард, Мерсия королі Коенвульфпен бірге қарсы архиепископтықтың мәртебесін төмендетуге қол жеткізді, соның арқасында Кентербери Британиядағы Хамбер өзенінен оңтүстікке қарайғы жалғыз архиепископтық болып қайта орнатылды. Этельхард 805 жылы қайтыс болды және 1066 жылы Нормандтардың басып алуынан кейін оның қадір-қасиеті жойылғанға дейін қасиетті кісі саналды.
Æthelhard (died 12 May 805) was a Bishop of Winchester then an Archbishop of Canterbury in medieval England. Appointed by King Offa of Mercia, Æthelhard had difficulties with both the Kentish monarchs and with a rival archiepiscopate in southern England, and was deposed around 796 by King Eadberht III Præn of Kent. By 803, Æthelhard, along with the Mercian King Coenwulf, had secured the demotion of the rival archbishopric, once more making Canterbury the only archbishopric south of the Humber in Britain. Æthelhard died in 805, and was considered a saint until his cult was suppressed after the Norman Conquest in 1066.
Ерте өмір
Этельхардтың отбасылық тарихы мен ерте өмірінен ештеңе белгілі емес, алайда ол Мерсияда туған деп есептеледі. Ол алғаш рет тарихи деректерде Линкольнширдегі Лоут қаласындағы монастырьдың аббаты ретінде кездеседі, содан кейін Винчестер епархиясына тағайындалды. 759 жылдан кейін және 778 жылға дейін Винчестер епископы болып киеленді.
Nothing is known of Æthelhard's family background or early life, however it is assumed that he was a native of Mercia. He first appears in the historical record as abbot of a monastery at Louth, Lincolnshire before being named to the diocese of Winchester. He was consecrated Bishop of Winchester sometime after 759 and before 778.
Кентербери
792 жылы Этельхард Винчестер епархиясынан Кентербери епархиясына ауыстырылды және 793 жылдың 21 шілдесінде архиепископ болып тағайындалды. Этельхард өзінің тағайындалуымен Мерсия королі Оффаға қарызды болды, ал таққа отырғызу рәсімін сол кездегі елдің ең жоғары дәрежелі епископы, Личфилд архиепископы Гигберт басқарды. Король Оффа дұрыс тәртіп туралы кеңес алу үшін Йорктан Алкуинге жүгінді, себебі Личфилд архиепископтығы жаңа құрылым болатын. 796 жылы Кент королі Эдберт III Прен Этельхардты қызметтен шеттетуге мәжбүр етті, өйткені Этельхардты Оффа тағайындаған еді. Оффа 796 жылы қайтыс болды, ал Эдберт Кентті басып алып, Этельхардты Оффаның ұлы, Мерсияның Эгфрит сарайына қашуға мәжбүр етті. Эгфрит 796 жылға дейін қайтыс болды, ал таққа оның алыс туысы Коенвульф отырды. Алкуин Этельхардты Кентербериге қайта оралуға ынталандырды және Оффаның Кентерберимен бәсекелесіп құрған Личфилдтің мәртебесі бойынша компромисс ұсынды. Алкуиннің жоспары Гигбертке өмір бойы архиепископтық мәртебен сақтауға мүмкіндік беретін еді, бірақ бұл тек рәсімдік лауазым болар еді. Бұл ұсыныс бойынша Кентербери Хамберден оңтүстікке қарайғы жалғыз архиепископтық мәртебесін қайта алатын болды және Этельхард Кентербериге оралуы керек еді. Дегенмен, Этельхард Эдберт билікте болғанда мұны істей алмады. Алкуин бұрын Личфилдтің "билікке құмарлық" үшін көтерілгенін, мүмкін Оффаның ықпалымен, және жоспардың артықшылықтары ескерілмегенін айтқан болатын. Алкуин Кентербериден қашқаны үшін Этельхардты сынағанмен, Папалық бұл мәселені басқаша қарады. Рим Папасы Лев III Этельхардты қашқаны және Эдбертке бағынбағаны үшін мақтады, сонымен қатар Эдбертті кейінірек Рим императоры Юлиан Апостатқа теңеді. Бірақ Кент қауымы Этельхард елден қуылғанда басқа архиепископ сайлауды қарастырғанына қатысты белгілер бар.
Æthelhard was translated from the see of Winchester to the see of Canterbury in 792 and was enthroned as archbishop on 21 July 793. Æthelhard owed his appointment to King Offa of Mercia, and the enthronement was presided over by the then senior bishop of the land: Hygberht, the Archbishop of Lichfield. King Offa consulted Alcuin of York over proper procedure, as the archbishopric of Lichfield was a new creation. Around 796, Æthelhard was deposed by King Eadberht III Præn of Kent because Æthelhard had been appointed by Offa. Offa had died in 796, and Eadberht seized control of Kent, forcing Æthelhard to flee to the court of Offa's son Ecgfrith of Mercia. Ecgfrith himself died before 796, and a distant relative Coenwulf took the throne. Alcuin encouraged Æthelhard to return to Canterbury, and suggested a compromise over the status of Lichfield, which had been established by Offa in rivalry to Canterbury. Alcuin's plan would have allowed Hygberht to retain archiepiscopal status during his lifetime, but it would be a purely ceremonial rank. In this proposal, Canterbury would regain its status as the only archbishopric south of the Humber and Æthelhard would return to Canterbury. However, Æthelhard was unable to do this while Eadberht was still in power. Alcuin had previously stated that Lichfield had been elevated because of a "lust for power", presumably by Offa, and not through any consideration of the merits of the plan. Although Alcuin had scorn for Æthelhard for fleeing Canterbury, the papacy saw it differently. Pope Leo III praised Æthelhard for fleeing and refusing to submit to Eadberht, whom Leo compared to the later Roman emperor Julian the Apostate. There are indications, though, that the Kentish community considered electing another archbishop while Æthelhard was in exile.
Личфилдпен қиындықтар
Личфилдті папалық құрғандықтан, оның мәртебесін өзгерту үшін папаның келісімі қажет болды. 797 жылы Личфилдтің мәртебесін төмендету туралы Лео III-ке Коенвульфтің бірінші елшілігі сәтті аяқталмады, себебі Лео Личфилдтің мәртебесін көтергеніне келіскен бұрынғы папасы Адриан I-ге жасалған сыни ескертулерге ренжіді. Коенвульфтің елшілігі Личфилд және Кентербериді қоршаған мәселелерді шешу үшін пападан кеңес сұраған хатты жеткізді. Хатта папа Григорийдің Ұлыбританияда екі митрополит болуы жөніндегі ескі жоспары еске салынды, біреуі солтүстікте, екіншісі оңтүстікте болып, оңтүстік митрополиясы Лондон қаласында орналасқан. Хатта Коенвульф Этельхардтың митрополиясын Лондонға көшіруді сұрағаны білдірілді. Сол елшілікпен Этельхардтан да хат жіберілді, бірақ ол бізге жеткен жоқ. Дегенмен, папа елшіліктің ұсынысына келіспеді. Папа Коенвульфке берген жауабында оңтүстік архиепископтығы Кентербериде қалуы керектігін, сондай-ақ Эдбертті қауымнан шығарып, ол Этельхардты Кентербериден ұстап тұруын жалғастырса, Кенттен қууға рұқсат бергенін мәлімдеді. 798 жылы Коенвульф Кентке шапқыны жасап, Эдбертті тұтқынға алды, оны соқыр етіп, түрмеге қамады. Этельхард Кентербериге қайта келді, онда ол кафедраның мүлкін қалпына келтіруге кірісті. Ол сондай-ақ Линдсейдің Эадвульфы және Дюмоктың Тидферті сияқты бірқатар оңтүстік епископтарынан адалдық серттерін алуға қол жеткізді. Бірақ 799 жылы Хайгберт әлі де архиепископ деп аталды. Рим папасы Лео 799 және 800 жылдары Римдегі дауларға қатысқандықтан және ағылшын мәселелеріне назар аудара алмағандықтан, дау бойынша папалық шешім қабылдау мүмкін болмады. Этельхард Римге барып, Кентербери архиепископтығының құдіретінің төмендеуі туралы папамен кеңесуге шешті. Архиепископ Винчестер епискобы Цинебертпен бірге Римге барды және Коенвульфтің папаға жазған екі хатын алып келді. Біраз талқылардан кейін Лео Кентерберидің жағына шығып, Личфилдтің мәртебесін епископтық деңгейіне төмендетті. Бұл папалық шаралардан басқа, Кентербери соборының дін қызметкерлері Личфилдтің мәртебесін ешқашан мойындамағаны туралы мәліметтер бар.
Because Lichfield had been established by the papacy, any change in its status required papal assent. Coenwulf's first embassy to Leo III in 797 about demoting Lichfield did not succeed, mainly because Leo seems to have resented the implied criticism of his predecessor Hadrian I, who had approved the elevation of Lichfield. Coenwulf's embassy bore a letter to the pope that asked for papal advice on how to resolve the problems surrounding Lichfield and Canterbury. The letter reminded the papacy of Pope Gregory the Great's old scheme to have two metropolitans in Britain, one in the north and one in the south, with the southern one being based in London. The letter implied that Coenwulf was asking for Æthelhard's metropolitan see to be moved to London. The same embassy carried a letter from Æthelhard also, which has not survived. The pope, however, did not agree with the embassy. The papal reply to Coenwulf stated that the southern archbishopric must remain at Canterbury, as well as excommunicated Eadberht and authorised his expulsion from Kent if he persisted in keeping Æthelhard from Canterbury. In 798 Coenwulf invaded Kent and captured Eadberht, whom he blinded and imprisoned. Æthelhard was restored to Canterbury, where he set about restoring the see's possessions. He also managed to secure professions of obedience from a number of southern bishops, including Eadwulf of Lindsey and Tidferth of Dummoc. But, Hygberht was still being called archbishop in 799. Because Pope Leo was involved in disputes in Rome during 799 and 800, and was unable to spare attention for English affairs, no papal decisions could be made on the dispute. Æthelhard resolved to go to Rome and consult with the pope about the decline in power of the see of Canterbury. The archbishop went to Rome along with Bishop Cyneberht of Winchester, and carried two letters from Coenwulf to the pope. After some discussions, Leo sided with Canterbury and demoted Lichfield back down to a bishopric. Besides these papal actions, there are indications that the cathedral clergy of Canterbury never recognised the elevation of Lichfield.
Қуып-тұрмаудан оралу
803 жылы Этельхард Англияға оралып, Кловешо кеңесін шақырып, онда Британияның оңтүстік бөлігінде Кентербериден басқа ешқандай архиепископтық орын құрылмауы керек деген қаулы қабылданды. Гигберт кеңеске қатысты, бірақ абат ретінде, бұл оның кеңеске дейін лауазымынан бас тартқанын көрсетеді. Сол кеңесте Этельхард шіркеулердің діни биліктен тәуелсіздігін бекітетін папалық шешімді де ұсынды. Кеңесте Этельхард папаның Личфилдті көтеруге алданып, осы әрекеттің артында "қатыгездік билік" тұрғанын қайта жариялады. Этельхард кем дегенде он бір синодқа, және мүмкін тағы бір синодқа төрағалық етті. Этельхард 805 жылдың 12 мамырында қайтыс болып, Кентербериде жерленді. Кейіннен ол 12 мамыр күні тойланатын қасиетті әулие ретінде құрметке ие болды, бірақ оның құлшыны 11 ғасырдың соңында Рим католик архиепискобы Ланфранкпен тоқтатылды және қайта жаңғыртылған жоқ. Дегенмен, Англиядағы Шығыс православие шіркеуі оның мерекесін әлі де тойлайды және Киелі Этельхардты қамқоршысы еткен приходтары бар.
Æthelhard returned to England in 803, and convened the Council of Clovesho, which decreed that no archiepiscopal see besides Canterbury should ever been established in the southern part of Britain. Hygberht attended the council, but as an abbot, which makes it apparent that he had resigned his see before the council met. At that same council, Æthelhard also presented a papal decision that asserted the freedom of churches from secular authority. While at the council, Æthelhard once more proclaimed that the papacy had been deceived into elevating Lichfield, and that it was a "tyranical power" that had been behind the effort. Æthelhard presided over at least eleven synods, and possibly one more. Æthelhard died on 12 May 805 and was buried in Canterbury. He was later revered as a saint, with a feast day of 12 May, but his cult was suppressed by the Roman Catholic Archbishop Lanfranc in the late 11th century and never was revived. The Eastern Orthodox Church in England, however, still celebrates his feast and has parishes that have taken Saint Æthelhard as their patron.