Кіріспе

Беккердің невусы ("Беккердің меланозы", "Беккердің пигменттік хамартомасы", "невоидты меланоз" және "пигментті түкті эпидермалық невус") – көбінесе еркектерге әсер ететін қаусыз тері ауруы. Невус туған кезде болуы мүмкін, бірақ көбінесе жасөспірім шақта пайда болады. Әдетте ол алғаш рет денеде немесе жоғарғы қолда (бірақ дененің басқа да аймақтарына әсер етуі мүмкін) тегіс емес пигментация (меланоз немесе гиперпигментация) түрінде көрінеді және біртіндеп, біркелкісіз үлкейіп, қалыңдайды және көбінесе түкті болады (гипертрихоз). Невус – эпидермис, пигмент жасушалары (меланоциттер) және шаш фолликулаларының артық өсуінен туындайды. Осы невус түрін алғаш 1948 жылы американдық дерматолог Сэмюэл Уильям Беккер (1894–1964) сипаттаған.

Клиникалық ақпарат

Бұл ауру туралы медициналық білім мен құжаттама жетімсіз, себебі оның жақында ғана ашылуы, сирек кездесуі және тері зақымдануының көрінісінің эстетикалық сипатта болуы сияқты бірнеше факторлардың салдары болуы мүмкін. Осылайша, Беккердің невусының патофизиологиясы әлі толық анықталған жоқ. Әдетте, бұл ауру туа біткен емес, кейін пайда болатын жағдай деп есептелсе де, генетикалық байланысы бар туа біткен Беккердің невусы деп саналатын бір жағдайды зерттеушілер тіркеген: оң иығында гиперпигменттелген зақымдануы бар 16 айлық баланың әкесінде де осыған ұқсас зақымдану бар.

Ауру таралуы

1981 жылы 17-26 жас аралығындағы 20 000-ға жуық француз еркектері арасында жүргізілген ең ауқымды зерттеу осы ауру туралы көпке тараған көптеген қағидаларды жоққа шығарды. Француз зерттеуінде 100 адамда Беккердің невусі болғаны анықталды, бұл көрсеткіш 0,52% құрады. Невустердің жартысында 10 жасқа дейін, ал қалған жартысында 10 мен 20 жас аралығында пайда болған. Көрсетілген деректер зерттеушілердің күтілгенінен төмен болды. Зерттеушілерді таң қалдырған нәрсе – Беккердің невусінің еміздік сызығының үстінде сирек кездесуі (32%), себебі бұл аймақта, яғни кеуде және иық аймағында олардың жиі кездесетіні күтілген. 75% жағдайда пигментация ақшыл қоңыр түсті болды (ескерту: қатысушылар еуропалық нәсілді), ал невустің орташа мөлшері 125 см² (19 дюйм²) құрады.

Қатерлі ісік

1991 жылғы есепте Беккердің невусы және қатерлі меланомасы бар тоғыз науқастың жағдайлары тіркелді. Тоғыз меланоманың бесеуі Беккердің невусы орналасқан дене бөлігінде, ал тек біреуі невустың ішінде пайда болды. Бұл екі аурудың бірдей кездесуінің тұңғыш рет құжатталған жағдайы болғандықтан, қазірге дейін Беккердің невусіндегі қатерлі ісіктердің қалыпты теріге қарағанда жоғары деңгейде болатынына дәлел жоқ. Дегенмен, кез келген қалыптан тыс тері өсімі сияқты, невусті үнемі қадағалау керек және оның сыртқы түріндегі кез келген күрт өзгерістерді дәрігерге хабарлау қажет.

Емдеу

Беккердің невусы қаусыз жарақат саналатындықтан, көбінесе емдеу қажет емес, тек эстетикалық мақсатта ғана қолданылады. Қыру немесе шашты қысқалау артық түктерді жоюға көмектесе алады, ал электрология немесе лазерлік эпиляция ұзақ сақталатын шешім ұсынуы мүмкін. Гиперпигментацияны жою немесе азайту үшін әртүрлі лазерлік емдеу түрлері де тиімді болуы мүмкін, алайда шаш және пигментті азайтудағы лазерлік емдеу нәтижелерінің өте әртүрлі екені байқалады.