Кіріспе

Қытайлық үстел теннисіші Чжуан Цзедун (Chuang Tse tung; 25 тамыз 1940 – 10 ақпан 2013) – қытайлық үстел теннисіші, үш мәрте әлем чемпионаттарының ерлер арасындағы жекелей сайыстардың чемпионы және көптеген басқа үстел теннисі турнирлерінде жеңімпаз болған, сондай-ақ Мәдени революцияның қайнаған кезеңінде танымал саяси тұлға. 31-ші әлем чемпионаттарында американдық үстел теннисіші Глен Кованмен кездейсоқ кездесуі, кейін «пинг-понг дипломатиясы» деп аталған, 1949 жылдан бері Қытай-Америка қарым-қатынастарындағы жағдайдың жақсаруына ықпал етті. Чжуан бір кезде пианист Бао Хуэйцзяоға үйленген, ал оның екінші әйелі – Қытайда туған жапон Ацуко Сасаки (佐々木敦子) болған.

Пинг-понгтық дипломатия

1969 жылдың соңында Премьер Чжоу Энлайдың араласуының нәтижесінде Ұлттық үстел теннисі құрамасының жаттығуы қайта басталды, ал 1971 жылы Чжуан Цзедун және қытай командасы 31-ші Дүниежүзілік үстел теннисі чемпионатына қатысты. Жапонияның Нагоя қаласында өткен чемпионат кезінде америкалық команда мүшесі Глен Коуэн өз автобусын жіберіп алып, асығысқанда қытай командасының автобусына мінді. Коуэнге назар бөлмеген командаластарынан өзгеше, Чжуан Цзедун оны құттықтап, Хуаншань тауларының суреті салынған жібек кенеп сыйлады, осылайша «пинг-понг дипломатиясы» басталды. Чжуанның Коуэнмен кездейсоқ кездесуінен он ай өткен соң, 1972 жылдың ақпанында АҚШ президенті Ричард Никсон Қытайға сапар жасады. Екі айдан кейін Чжуан қытай үстел теннисі делегациясын 18 сәуірден 30 сәуірге дейін АҚШ-қа, сондай-ақ Канада, Мексика және Перуға 18 күндік сапарға жетектеді. Американдық БАҚ Чжуанның сапары барысында қытай және американ ойыншылары арасындағы достық кездесулерді кеңінен жариялады. Олар ажырасқанға дейін бір қыз бен бір ұлдары болды. Осы шамада Чжуан Цзедун «Чуан Ю Чуан» (闯与创, «Қимыл және жаңару») атты кітабын жариялады. Чжуан мен Сасаки 26 жыл бірге өмір сүрді. Чжуан олардың тарихы туралы «Дэн Сяопин біздің некемізге рұқсат берді» атты кітап жазды. Чжуан Пекинде халықаралық үстел теннисі клубын ашты. 2007 жылы ол АҚШ-қа сапар шегіп, USC және басқа да университеттерде Қытай мен АҚШ арасындағы қарым-қатынасты жақсартудағы рөлі туралы лекция оқыды. 2013 жылдың 10 ақпанында, Қытай Жылнамасы бойынша Жаңа жылдың бірінші күні, Чжуан Пекиндегі Юань ауруханасында қайтыс болды. Оның қазасына байланысты бір тәулік ішінде қытайлық микроблогтарда 300 000-нан астам хабарлама жарияланды.