Кіріспе

Ювипи – лакота тайпасының дәстүрлі емдеу рәсімі. Рәсім барысында емші арнайы көрпе және арқанмен байланады, ал емші мен оның жақтастары рәсім өткізуді сұраған адамның жазылуы үшін дұға етеді және ән айтады. Рәсім бір адамға немесе кішкентай топқа бірге жүргізілуі мүмкін, бұл жағдайдың ауырлығына және рәсімді өткізетін емшінің күші мен қабілетіне байланысты.

Тарих

Лакота мәдениетінде ювипи (ю́ Уи́пи деп айтылады) рәсімі дене және рухани ем үшін өткізіледі. Ювипи сөзі "олар оны орайды" немесе "олар оны байлайды" деген мағынаны білдіреді. Емдеу қажет болған кезде, жылдың кез келген уақытында осы рәсімді орындауға болады.

Спирттер

Дәрігерлер шақыратын рухтар әр дәрігерге және рәсімнің мақсатына қарай өзгереді. Рухтар адамның ата-бабаларының рухтары немесе жануарлардың рухтары болуы мүмкін. Жануарлардың рухтары құстар немесе төрт аяқты жануарлар болуы мүмкін.

Ювипи еркектері

Ювипи – емші, оны байлап, рәсімді басқаратын адам. Рәсім кезінде ол адамдарға көмектесетін рухтарды шақырады. Дәстүрлер мен қағидалар емшілердің буыннан буынға беріліп келе жатқанмен, әрбір емші рәсімді өзінің әдісімен өткізеді.

Салтанатты рәсім

Қатысушылар үшін нақты ережелерді сақтау маңызды. Дәрігердің шанупасы (салтанатты құбылы) рәсім барысында болады, онда дұға, дабыл және дәстүрлі әндер орындалады. Кейбір әндер рухтарды шақырады, ал басқалары рухтарға кетіп, рәсімді аяқтау уақыты келгенін хабарлайды. Бұл рәсім ювипи үшін көбінесе өте шаршатушы болады, себебі рухтармен байланысуға қажетті шоғырлану және рухтардың қатысушыларды емдеу үшін оның өмірлік энергиясын пайдалануы мүмкін. Осы себепті, табиғат элементтерінен энергия алмаған ювипилер көбінесе қысқа және ауыр өмір сүреді.