Кіріспе

Страбонның географиялық білім энциклопедиясы

География (, Geōgraphiká; Geographica немесе Strabonis Rerum Geographicarum Libri XVII, "Страбонның географиялық тақырыптар бойынша 17 кітабы") немесе География – грек тілінде біздің заманымыздың б.з.б. I ғасырының соңында немесе б.з. I ғасырының басында жазылған, 17 "кітаптан" тұратын географиялық білімнің энциклопедиясы. Ол грек тегін жатқан, Рим империясының білімді азаматы Страбонға жатқызылады. V ғасырға жататын фрагментті палимпсест сақталған. 1–9 кітаптардың ең көне қолжазбалары X ғасырға дейін, ал толық мәтінді қамтитын қолжазба XIII ғасырға жатады.

Тағайындалған күні

География еңбегінің жарық көрген мерзімі – кең тақырып, мүмкін, себебі Страбон өмірінің көп бөлігінде осы еңбек пен тарихын бірге жазған. Ол көп саяхат жасап, әлбетте, жазбалар жинаған, сондай-ақ Рим мен Александрия қалаларына ұзаққа барып, ондағы әйгілі кітапханада көздерінен материалдар теріп алғанға сенімді. Страбон б.з.д. 44 жылы 19 немесе 20 жасында білім алу мақсатымен Римге барған. Ол Тираннион сияқты түрлі адамдардан сабақ алған, ол тұтқынға түскен, білімді грек және жеке репетитор болған, сонымен қатар Цицеронның екі ұлына да нұсқау берген. Цицерон былай дейді: «Мен жоспарлаған географиялық жұмыс, егер Тираннионның пікірін ескерсем, үлкен кәсіп болады». Егер Страбон география жазуға ынтасын білім алғанда тудырған болса, онда ол б.з.д. 35 жылы 29 жасында Римге келесі сапарында оқуын аяқтаған болуы керек. Ол жазбалар жинаған болуы мүмкін, бірақ оларды дайындағанын көрсететін алғашқы белгі – б.з.д. 25–20 жылдары Александрияға жасаған ұзақ сапары. 20 жылы ол 44 жаста болған. Оның «алдыңғы буын еңбектерінен» алған «көптеген үзінділері» сол жердегі кітапханада жазылған болуы мүмкін. Бұл гипотетикалық жазбалар алдымен оның тарихында, содан кейін географиясында пайда болды ма, әлде жай ғана жазба ретінде сақталды ма, белгісіз. Страбон айтқан Август өмірінің көптеген оқиғалары б.з.д. 31–7 жылдары болған, ал б.з. 6–14 жылдары үзіліс болған, оны алғашқы басылым 7 жылы шыққаннан кейінгі уақыт ретінде түсіндіруге болады. Содан кейін 19 жылы нақты сілтеме берілген бір үзіндіде ол Карни және Норик тайпалары 33 жыл бұрын Друсус оларды «қырсық шабуылдарынан тоқтатқаннан бері» бейбітшілікте екенін айтқан, бұл 15 жылға сай келеді, ал үзінді 19 жылы жазылған. Аталған соңғы оқиға – Джубаның б.з. 23 жылы, Страбон 80 жасқа толғанда қайтыс болғаны. Бұл оқиғаларды екінші басылым деп қарастыруға болады, егер ол барлық жазбаларын сақтап, 80 жастан кейін кітапты толығымен жазбаса.

Қазіргі кездегі ең көне қолжазбалар

Бүгінде отыздай қолжазба сақталған, олардың ең көнесі – V ғасырдағы фрагментті палимпсест (Vaticanus gr. 2306 + 2061 А). Париждегі екі қолжазбада қазіргі кездегі ең жақсы мәтін бар: Parisinus gr. 1397, 10 ғасырға жатады, 1-9 кітаптар үшін, және Parisinus gr. 1393, 13 ғасырға жатады, толық мәтін үшін. 7-кітаптың соңы кейінгі Византия кезеңінде жоғалып кеткен. 1469 жылы Рим папасы Николай V тапсырысымен латын тіліне аударма жасалды: бұл нұсқаны Колумб және басқа ерте Ренессанс саяхатшылары қолданған болуы мүмкін. Грек тіліндегі алғашқы басылым 1516 жылы "Альдин" баспасында жарық көрді, ал алғашқы түсіндірмелі мәтінді 1587 жылы Женевада Исаак Казоубон жариялады. "Тюбнер" басылымы 1852-1853 жылдары Август Майнеке редакторылығымен шықты. (Роллер 51–52)

Құрамы

Страбон өзінің композиция принциптерін ең жақсы түсіндіруші – өзі: Қысқасы, менің бұл кітабым мемлекеттік қайраткерге де, жалпы халыққа да пайдалы болуы тиіс – менің Тарих жөніндегі еңбегімдей. Сондықтан мен "Тарихи очерктерімді" жазғаннан кейін, осы трактатты да жазуға шешім қабылдадым, себебі бұл жұмыс сол жоспарға негізделген, сол оқырмандар тобына, әсіресе жоғары мәртебелі адамдарға арналған. Осы еңбекте де маңызсыз және көзге түспейтін нәрселерді назардан тыс қалдырып, мәртебелі және ұлы нәрселерге, сондай-ақ пайдалы, есте қалған немесе қызықты нәрселерге көңіл бөлуім керек. Өйткені бұл да зор жұмыс, себебі ол тек ірі нәрселер мен толық картиналарды қамтиды.

Мазмұны

Энциклопедияның мазмұны төменде келтірілген, тиісті Уикипедия беттеріне сілтемелер қоса берілген.

І кітап географияның анықтамасы мен тарихы

C1-ден C67-ге дейінгі беттер, Лоебтің 1-томы, 3–249 беттер.

1-тарау география мен осы энциклопедияның сипаттамасы

Кітап бөлімі Сипаттама I.1 1 География – философияның бір саласы. 2 Гомер география ғылымының негізін қалаушы. 3 Мұхит. 4 Элисей жазығы. 5 Бақытты аралдар. 6 Эфиопиялықтар, Солтүстік поляр шеңберінің анықтамасы. 7–9 Мұхиттың толқындары. Жер – арал. 10 Жерорта теңізі, киммериялықтар елі, Истр. 11 Анаксимандр және Гекатаев. 12 Гиппарх және климаттар. 13 Антиподтар. 14–19 Экумена. География аспан, жер және теңіз ерекшеліктері, сондай-ақ табиғат тарихы және математика туралы энциклопедиялық білімді талап етеді және стратегиялық маңызға ие. 20 Жер – гравитация заңымен қисайған беті бар шар, ал денелер орталыққа қарай тартылады. 21 Географияны түсіну үшін геометрия білімі қажет. 22–23 Энциклопедияның мақсаты мен жоспары.

2-тарау географияға үлес қосқандар

Кітап бөлімі. I.2 1 Римдіктер мен парфтардың географияға қосқан үлесі 2–3 Эратостенді сынау 4–40 Гомердің және басқа ақындардың географиясын, сондай-ақ түрлі авторлардың оған қатысты пікірлерін сынау, әсіресе Эратостеннің көзқарасын.

3-тарау физикалық география

Кітап бөлімі. Сипаттама I.3 1–2 Эратостеннің дереккөздерін сынау: Дамаст, Эухемер. 3 Эратостеннің геологиясы, Жердің пішінін сынау. 4–7 Қазбалар, теңіздердің қалыптасуы. 8–9 Төбелеу. 10 Жанартау қызметі. 11–12 Токтар. 13–15 Теңіздердің қалыптасуы туралы толық мәліметтер. 16–20 Аралдардың құрылысы, жер сілкіністері. 21 Адамдардың қоныс аударуы. 22–23 Гиперборейлер, Гипернотиялықтар.

4-тарау саяси география

Кітап бөлімі. Сипаттама I.4. 1 Аспан Жердің шар тәрізді болуына сәйкес шар тәрізді. 2–6 Әр түрлі халықтар мен орын-жайларға ендік және бойлық бойынша қашықтықтар. 7–8 Үш құрлық: Еуропа, Азия, Ливия. 9 Ұлы Александрдың адамдарды гректер мен "варварлар" деп бөлудің дәстүрлі тәсілінен гөрі, жақсы және жаман адамдарға бөлуін ұсынады.

ІІ кітап география математикасы

C67-ден C136-ға дейінгі беттер, Лоеб I томның 252–521 беттері.

1-тарау параллельдер мен меридиандар арасындағы қашықтықтар

Кітаптың сипаттамасы II.1 1–3 бөлімдерінде Патроклға негізделген Эратостеннің Рақ тропигін сипаттауы келтіріледі. 4–5 бөлімдерінде Демах пен Мегастенге негізделген Гиппархтың Патроклға деген сын-пікіріне қарсы пікір айтылады. Эратостен Александрия кітапханасын пайдаланғаны көрсетіледі. 6–8 бөлімдерінде Патроклға сын. 9 бөлімінде географтардың Үндістан туралы жасаған қате мағлұматтары. 10–41 бөлімдерінде Гиппарх, Эратостен, Питея, Демах сияқты түрлі географтардың мәліметтері бойынша, өмір сүруге жарамды әлемнің әртүрлі жерлерінен өтетін параллельдер мен меридиандар арасындағы қашықтықтарды есептеулер.

2-тарау бес аймақ

Кітаптың сипаттамасы II.2 бөлім 1 Посейдонийдің "Океандар" еңбегімен таныстырады. 2–3 Посейдонийді сынап қарастырады, ол Парменид пен Аристотельді бес аймақтың ені және орналасқан жері жөніндегі пікірлері үшін сынаған.

3-тарау өсімдіктердің, жануарлардың таралуы, өркениеттер

Кітаптың сипаттамасы II.3 1–3 Полибийдің алты аймағын сынап бағалайды. 4 Африка сапарлары: Нехо II жіберген экспедицияның, Магтың айналып өтуі және Эвдокс Кизиктің Үндістанға сапары сипатталады. 5 Эвдокс басынан өткен оқиғалар мен жағдайлар. Пифей, Эухемер, Антифаннің сенімділігіне күдік тудырады. 6 Посейдонийдің Атлантида туралы теориясы; кимврлердің қоныс аударуын су тасқынымен байланыстырады. 7 Өсімдіктердің, жануарлардың және өркениеттердің таралуын аймақтарға емес, кездейсоқтыққа (suntuchia) байланыстырады (бұл Посейдонийдің теориясы еді). 8 Кездейсоқ нәсілдік таралудың мысалы: эфиопиялықтар Азияда (Үндістанда) және Ливияда (Африкада) кездесетін. Страбонның сөзіне қарағанда, оның мектебі мұндай себеп-салдар байланыстарынан сақтануға тырысады.

4-тарау Полибий мен Эратостен карталарының сын-пікірлері

Кітап бөлімі. Сипаттама II.4 1–2 Полибийдің Пифейге жасаған сын-ескертпесі. 3 Страбонның Полибийдің Еуропа қашықтықтарына жасаған сын-ескертпесі. 4 Страбонның Эратостен қашықтықтарын сынға алған Полибийдің сын-пікіріне жасаған сын-ескертпесі. 5–6 Страбонның Танай, Тирас, Бористен және Гипанис өзендерінің орналасқан жерін сипаттаған түрлі географтардың сипаттамаларына енгізген түзетулер. 7 Страбон Полибийдің мекендеген әлемнің ұзындығы туралы пікірін сынға алады. 8 Страбон Полибий мен Эратостеннің Еуропаны физикалық тұрғыдан бөлуін сынға алады.

5-тарау Страбонның экумен туралы пікірі

Кітап бөлімі II.5 Сипаттама 1 Сфералық бетті жазықтық ретінде көрсету үшін географияшы математик болуы керек. 2 Аспан сферасы, гравитация, Жер осі мен полюстері, жұлдыздық жолдар, экватор, тропиктер, арктикалық шеңберлер, эклиптика, зодиак. 3 Бес аймақ, жер және аспан, жарты шарлар, мұхит. 4 Гномон, ендік, бойлық, Жердің шеңбері. 5–6 Адамдар қоныстанған әлем – экватор, арктикалық шеңбер және полюстер арқылы өтетін үлкен шеңбер арасындағы шар тәрізді төртбұрыштың қиылған конусы тәрізді арал. Аралдың ұзындығы 70 000 стадий, ені 30 000 стадий. 7 Гиппарх экватордың ұзындығы 252 000 стадий дейді; экватор мен полюс арасындағы үлкен шеңбердің қашықтығы 63 000 стадий. 8 Страбон Пифейдің Тюле Солтүстік поляр шеңберінің ең солтүстік нүктесі екеніне сенбейді. Ол Ирненің солтүстігінде ешкім жоқ деп есептейді. Ол римдіктердің Британияны басып алуға құлшынбағанын, оны пайдасыз деп санағанын айтады. 9 Адамдар қоныстанған жердің ұзындығы 70 000 стадий, ені 30 000 стадий. 10 Страбон Жерді диаметрі кемінде 10 фут болатын шар немесе кем дегенде 7 фут болатын жазық картада көрсетуді ұсынады. 11–12 Страбон өзінің Армениядан Тирренияға дейін және Эуксин теңізінен Эфиопия шекарасына дейін саяхаттағанын айтады. Ол және басқа географияшылар ақпаратты көбінесе естігендерінен алады. Ол досы Элий Галлмен бірге, Египет префектісі болып, Нил өзенімен Эфиопия мен Сиена шекарасына дейін барды. 13–16 Жердің белгілі шектері – Нил өзеніндегі Мерое, Иерне, Геркулес бағаналарынан әрі Бактриананың шығысындағы қасиетті үстірт. 17–18 Теңіз құрлықтың пішінін анықтайды. Ең ірі төрт ішкі теңіз – Каспий теңізі, Парсы шығанағы, Қызыл теңіз және Жерорта теңізі. 19–25 Жерорта теңізі. 26 Материктер – Еуропа, Ливия, Азия. Еуропа адамдар мен үкіметтерде өте жақсы қасиеттерді дамытады және басқаларына ең көп үлес қосады. 27–33 Үш материктің елдерінің орналасқан жерлерін көрсетеді. 34 Жердің шеңберін, яғни 252 000 стадийді 360-қа бөлгенде, әр бөлікке 700 стадий келеді. 35–43 Экватор, тропик шеңбері, арктикалық шеңбер, гномон көлеңкесі арқылы ендік және ең ұзақ күннің ұзақтығы.

1-тарау Қасиетті мыс маңы

Кітаптың сипаттамасы III.1 1–3 Иберия кедей, қонақжайсыз және таулы, 6000 стадия солтүстік-оңтүстікке, 5000 шығыс-батысқа дейін созылған. Пурен тауы солтүстік-оңтүстік бағытында орналасқан және Иберияны Кельтикеден бөледі. 4 Қасиетті мүйіс – мекенделген әлемнің ең батыс нүктесі. Оның жанындағы ел латын тілінде «Cuneus», яғни «кене» деп аталады, себебі оның пішіні сондай. Онда Маурусиойдан арғы жағындағы Иберлер тұрады. 5 Страбон Посейдонийдің айтуынша, күн батқанда жағалауда күн су буы арқылы линза эффектісінен үлкендей көрінеді. Ол Артемидордың 100 есе үлкен деуінің қате екенін және оның мүйіс түнгі уақытта тыйым салынған болғандықтан оны көре алмағанын айтады. 6 Оңтүстік-батыс Иберия Таго өзенімен (Қасиетті мүйістің солтүстігінде) және Анас өзенімен шығыс жағынан шектеледі. Бұл аймақта Кельтикой тайпасы және римдіктер Тежус өзенінен әкелген Лузитанай тайпасы қоныстанған. Ішкі аймақтарда Карпетаной (Мадрид аймағы), Оретаной (Ла Манча және Шығыс Сьерра-Морена) және Уэтоной (Саламанка аймағы) тайпалары бар. Шығыс оңтүстікке қарай, Баэтика (Андалусия аймағы), Баэтис өзенінің шығысында, Турдетаной немесе Турдулуи тайпасының мекені, олар жазу және әдебиетке ие. Басқа ибер тайпаларында да әліпбилер бар, бірақ олар бірдей емес, себебі олардың барлығы бір тілде (глоттай) сөйлемейді.

2-тарау Бэтика

Кітаптың сипаттамасы III.2 бөлім 1–2 Бетика – Бетис өзені маңындағы аймақ, негізгі қалалары – Кордуба және Гадира. 3–5 Бетис өзені кеме жүретіндей, қайықтар теңізден Кордубаға дейін барады. 6 Бетиканың топырағы құнарлы, бидай, шарап және май көптеп экспортталады. 7 Бетиканың жағалауы балыққа толы, әсіресе, майлы тунецке, олар кейбір "теңіз шошқалары" сияқты көптеген емен жемісін жейді. 8 Бетиканың жер асты алтын, күміс, мыс және темірге бай. 9–10 Бетика және Испанияның басқа аймақтарының топырағынан алтын мен күміс қалай өндіріледі. 11–13 Гомер Бетика туралы не дейді. 14–15 Бетика бұрын финикиялық колония болған, қазір римдіктердің ықпалында.

4-тарау

Кітаптың бөлімі. Сипаттама III. 1–20 беттер.

5-тарау - Иберия аралдары: Балеар, Касситеридтер, Гад

Кітаптың сипаттамасы III бөлім 1 Балеар аралдары 2 Балеар аралдары жалғасы 3 Гадес 4 Мифтік Эрифея орны 5 Геракл бағаналары туралы мифтер 6 Геракл бағаналары 7 Су және толқындар және Гадес 8 Су және толқындар және Гадес жалғасы 9 Селевк Гадесте 10 Посейдонийдің Гадесте табылған ағаш туралы әңгімесі 11 Касситеридтер

1-тарау Солтүстік Италия

Кітаптың сипаттамасы V бөлім 1 Италияның пішіні, географиясы және солтүстіктегі өзендер мен қалалар: Падус (По), Медиолан (Милан), Комму (Комо), Патавиум (Падуа) және Равенна. 2 Солтүстік-батыс Италия аймақтары, оның ішінде Тибр өзені, Каррара карьері, Пиза және Эльба, Корсика және Сардиния аралдары; сондай-ақ итальяндық халықтардың этнографиясы, оның ішінде тиррендықтар (этрусктер), керетандықтар және жұмбақ пеласгиандықтар. 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1-тарау Германия

Кітаптың сипаттамасы VII бөлім 1 Мәтіннің қалған бөлігінде талқыланатын жерлерге шолу. 2 Германдық халықтар. 3 Германия географиясы, герман тайпаларының тізімі. 4 Римдіктер мен германдықтардың қақтығыстары. 5 Герциния орманы, Истер өзені.

2-тарау Германия

Кітаптың VII бөлімі. 1 Кимбрлер туралы қате әңгімелерді түзеу. 2 Кимбрлердің шабуылдары. 3 Кимбрлердің болжамдары. 4 Германиядан тыс жерлер туралы білімнің жетіспеуі.

3-тарау Солтүстік Қара теңіз аймағы

Кітаптың сипаттамасы VII бөлім 1 Оңтүстік Германия, алыс аймақтар туралы мифтер. 2 Мизиялықтар. 3 Мизиялық мәдениет және дін. 4 Геталар. Олардың мәдениетіне қатысты түрлі пікірлер. 5 Залмоксис, оның саяхаттары және мизиялықтарға тигізген әсері. 6 Мизия туралы гректердің басқа жазбаларындағы қателер. 7–10 Скифтер. 11–12 Геталар. 13–19 Дунай өзені, дактар, фракиялықтар, пеукинтер, Днестр өзені, Днепр өзені, Роксоландар.

5-тарау Иллирия мен Паннония

Кітаптың VII бөлімі, 1–12 тармақтары. Дунайдың батыс жағасындағы елдер.

6-тарау Шығыс Дакия мен Фракия

Кітаптың сипаттамасы VII 1–2 Дунайдың батыс және оңтүстік жағалауларындағы елдердің жалғасы (Балқан аймағы).

7-тарау Эпир

Кітаптың сипаттамасы VII 1–2 Балқандағы жағдайдың жалғасы.

VIII кітап Грекия

Кітаптың сипаттамасы VIII 1.1 Алдыңғы тараулардың қорытындысы және Грекияға кіріспе 1.2 Грек тайпалары мен диалектілері, олардың пайда болуы 1.3 Топография – жағалау және түбектер 3.9 Эпейліктер мен Элейліктер халықтары 3.12 Әртүрлі құдайларға арналған храмдар мен қасиетті орындар 3.17 Каукондықтар, олардың пайда болуы 3.30 Олимпия, оның жырлары 4.11 Лаконияның (Спарта маңындағы аймақ) халқының азаюы

4-тарау Албания

Кітаптың XI.2 бөлімі. Сипаттама: 1 Кавказ албандары 2 Кура өзені 3 Кавказ Албаниясының ауыл шаруашылығы 4 Кавказ албандарының ерекшеліктері 5 Кавказ Албаниясының, каспийліктердің әскері және Кавказ Албаниясына ену 6 Кавказ Албаниясының билеушілігі мен фаунасы 7 Кавказ Албаниясының діні 8 Кавказ Албаниясының салт-дәстүрлері.

8-тарау - Каспий теңізі мен Иранның географиясы

Кітаптың бөлімі XI. Сипаттамасы 1 Каспий теңізінің географиясы 2 Бактриялықтар, Асиялықтар, Пасианилер, Тохарлар, Сакарулилер, Дахалар, Сакалар және Массагеттер 3 Иран шөлінің географиясы 4 5 Сакалар 6 7 Массагеттер 8 Скиф тайпалары туралы толық мәліметтер 9 Скифиядағы орналасқан жерлер арасындағы қашықтықтар.

4-тарау Битиния

Кітап. Бөлім. Сипаттама XII 1 Битинияның барлық төрт жағындағы аймақтары 2 Битинияның оңтүстігіндегі аймақтың географиясы. Астакен шығанағы және оның тарихындағы Битиния патшаларының атқаратын рөлі. 4 Битиниялықтар, Фригиялықтар және Мизиялықтар жерлерінің шекараларын анықтаудағы қиындықтар.

2-тарау Кіші Азия

Кітаптың XIV бөлімі, 5–13 тараулары. Родос аймағының сипаттамасы. Родос халқының, саясатының және қоғамының талқылануы. Родос құлаған Колоссының сипаттамасын да қамтиды.

1-тарау Ассирия

Кітаптың сипаттамасы XVI бөлім 1 2 Ассирияның географиялық көлемі. 4 Ниневи. 5 6 Бабыл. 7 Борсиппа. 8 9 Бабылдың географиясы 10 Каналдарды күтіп ұстау. 11 Аристобул Александр туралы. 12 Эратостен және гидрология. 13 Поликлит және гидрология. 14 Вавилонияның ресурстар өндірісі 15 Вавилониядағы асфальт және оның қолданылуы 16 Вавилония энтонимі 17 Артемита және Персис 22–23 Коссай, Параэтацен, Элимаис.

2-тарау Сирия

Кітаптың сипаттамасы XVI бөлім 1 2 Сирия географиясы. 3 Сирияның жалпы сипаттамасы. 4 5 Сирияның Селевкид қалалары. 6 Рабла 7 Оронт өзені. 8 Сирия аймақтары. 9 Сириядағы Лаодикея. 10 Апамея, Сирия. 11 Парапотамия. 12 Лаодикея және жағалау 13 Арвад 14 Арадии 15 Тир, Сидон және Арад. 16 Сирияның таулары мен өзендері. 17 Макрас 18 Массия. 19 Ыбрайым өзені 20 Дамаск. 21 Коэле Сирияның шекаралары 22 Финикияның шекаралары 23 Тир 24 Сидон 25 26 Акра 27 Кесария Маритима 28 Яффа 29 Тель Ашкелон 30 Газа қаласы 31 Рафия 33 Синай және Негев 34 Яһудея және төңірегі 35 37 Яһудилердің тегі 38 39 Иудаизм мен стоицизмнің байланысы 40 Яһудилер тарихы 41 Иерихон 42 45 Өлі теңіз және төңірегі 46 Яһудилер тарихы

3-тарау Парсы шығанағы

Кітаптың XVI бөлімі. 1. 5 Персия шығанағының сипаттамасы. 6. Жалпы сипаттама – Қызыл теңіз. 7. Персия шығанағы.

4-тарау Арабия

Кітаптың сипаттамасы XVI бөлім 1 Арабия Эратосфеннен алынған сипаттамасы. 2 3 Набатейлер, сабейлер және басқа халықтар 4 8 Арабия мен Африка жағалаулары 9 16 Африка 17 18 Троглодиттер 19 Сабейлер 20 Қызыл теңіз 21 Набатейлер 22 24 Арабиядағы римдіктер тарихы# Галлдың жорығы 25 Ароматты өсімдіктер және араб халқының мәдениеті туралы талқылау 26 Набатейлер 26

1-тарау Ніл, Египет, Киренаика

Кітаптың сипаттамасы 17 1–2 Ератостен Нил өзені және оның төңірегіндегі халықтар туралы. 3 Эфиопиядағы Нил. Мысырдың ұйымдастырылуы, номдары, топтары, Лабиринт туралы ескертулер. 4 Нил дельтасындағы Нил. 5 Ніл өзенінің бастауы. Нил туралы грек жазушылары. «Агипет» атауының анықтамасы. 6 Александрия порты, Фарос аралы. Юлий Цезарь. Қаланың негізін Ұлы Александр қалайды. 7 Александрияның маңызы. Мареотис көлі. 8 Александрия туралы толық мәліметтер. Птолемей I Сотер Александрдың денесін ұрлайды. Пердикка өлтіріледі. Роксана Македонияға кетеді. 9 Александрия маяғы. Басқа ғибадатханалар мен ғимараттар, Лохиас (мүйіс), Патша сарайы, Антиррод (арал), Театр, Посейдиум, Эмпориум, Тимониум, Кесариум, Гептастадиум. 10 Александрия туралы қосымша мәліметтер. Көптеген ғимараттар мен құрылыстар. Сарапиум. Император Август Марк Антонийді жеңіп алады. 11 Птолемей әулеті. 12–13 Египеттің рим провинциясы ретінде. Рим легиондары. Полибийдің Александрияға сапары. 14 Киренаикадан Александрияға дейінгі жағалау қалалары. Шарап туралы. 15 Папирус, Кипер және Кипер папирусы дельталық батпақтар мен көлдерде. 16–17 Канопусқа жол. Сарапис ғибадатханасы. 18 Нил дельтасындағы таулар: Канопик (Канопус), Болбитин (Розетта), Себеннитик (Буто), Фантнитик (Дамиетта), Мендесиан (Мендес), Танитик (Танис) және Пелусиак (Пелусиум). 19 (19–21-бөлімдер: Нил өзенінің аузының ішкі жағы; шетелдіктерді қуу; Мысырға кірудің қиындығы.) Қалалар: Xоис, Гермополис, Мендес, 20 Атрибис, Танис, 21 Пелусиум, Геронполис. 22 Марея көлі, 23 Наукратис, Саис. 24 Мысырлықтардың арасындағы шхунус (қашықтық бірлігі) туралы келіспеушілік. 25 Арсиноэ қаласы; Ащы көлдер арқылы Суэц шығанағына канал. 26 Геронполис, Факса. 27–39 40 Кинонполис («Иттер қаласы»); Мысырлық топтардың немесе барлық мысырлықтардың бірлесіп табынған әртүрлі жануарлар туралы шолу. 41 Гермополитикалық гарнизон, Тебай гарнизоны, 42 Абид. 43 Ұлы Александрдың Аммон оракулына сапары. 44 Абидтегі Осирис ғибадатханасы; Тентира қаласы. 45 Береник (Қызыл теңізде), Миус Гормус, Копт; смарагд кендері. 46 Теба. 47 Гермонтис қаласы; Қасқырлар қаласы; Афродита қаласы; Латополис; Бүркіттер қаласы; Аполлонополис. 48 Сиен; Элефантин; нилометр. 49 Элефантиннен жоғарыдағы Бірінші шатқақ; Эфиопиялық құсты құрметпен ұстайтын Филаэ елді мекені. 50–54

2-тарау

Кітап бөлімі Сипаттама 17 1–3 Эфиопия 4 5

3-тарау

Кітап бөлімі. Сипаттама 17 1–25

Редакциялық тарихы

Географияның шамамен отыздай қолжазбасы немесе оның бөліктері сақталған, олардың көпшілігі орта ғасырлық көшірмелердің көшірмелері. Дегенмен, б.з. 100-300 жылдары көшірілген папирус шоламаларының фрагменттері де бар. Ғалымдар бір жарым ғасыр бойы Страбонның түпнұсқасына жақын, нақты басылымды жасауға тырысып келеді. 2002 жылдан бері аудармашы Стефан Радт жасаған түпкілікті басылым шығып жатыр, жылына шамамен бір томнан жарық көреді.

Ежелгі грек тілі

Крамер, Густав, ред., Страбонның Географиясы, 3 томдық, 1–17 кітаптарды қамтиды. Берлин: Фридерик Николаус, 1844–52 жж.

Ежелгі грек және ағылшын тілдері

Оның ішінде 1–17 кітаптар бар, сол жақта грек тілінде, оң жақта – ағылшын тілінде. Стеррет I және II кітаптарды аударған, сондай-ақ 1915 жылы қайтыс болғанға дейін кіріспе жазған. Джонс Стерреттің еркін стильін көбірек сөзбенен ауыстырып, аударманы аяқтады. Кіріспеде Страбонның барлық жақтарына арналған маңызды библиография, сонымен қатар 1917 жылға дейінгі қолжазбалар мен басылымдардың толық сипаттамасы бар.

Француз тілі

Тек I–VI кітаптар. Тек VII–XII кітаптар.

Неміс тілі

Радт, Стефан (аудармашы; ғылыми аппарат) (2002–2011). Страбонның Географиясы. Геттинген: Ванденхок және Рупрехт. I–XVII кітаптар, он томдық.