Кіріспе

2000 жылы 21 мамыр мен 9 шілдеде Гаитиде парламенттік сайлаулар өтті, нәтижесінде депутаттар палатасының 82 және Сенаттың 19 орыны сайланды. Тағы сегіз Сенат орыны 26 қарашада президенттік сайлаумен бірге сайланды. Заң шығарушы органдарға өткізілген сайлаудың бірінші турындағы қақтығыстар соншалықты күшті болды, оппозиция күзгі сайлауды бойкоттады.

Көктемгі сайлау

Сайлау бірнеше рет кейінге жылдырылды және дауыс беру күніне дейін, оның ішінде және кейін де заңбұзушылықтар туралы хабарланды. Гаитидің Уақытша сайлау кеңесінің (CEP) бақылауымен өткен сайлаулар туралы пікірлер «өте кемшіліктері бар» дей тұрғаннан бастап, «еркін және әділ» және «қазіргі уақытқа дейін ең жақсысы» деп әртүрлі бағаланды.

Сайлау күні ОАШ Бақылау миссиясының мәліметінше, «дауыс беру тыныш атмосферада, жоғары сайлауға қатысумен өтті». Күндіз аз ғана зорлық-зомбылық оқиғалары тіркелді, бірақ үндеулер «сайлау аяқталғаннан кейін нашарлай бастады», үш аймақта қарулы топтар сайлау жәшіктерін ұрлап, өртеп жіберді. Депутаттар палатасының нәтижелері даусыз болды, бірақ Сенат сайлауының CEP есебі кеңінен дау туды. (Гаитиде парламентке кандидаттар дауыс берудің абсолютті көпшілігін алуы керек, әйтпесе екінші турға қатысуға мәжбүр болады.) Барлық географиялық департаменттердің біреуін қоспағанда, CEP тек төрт жетекші үміткерге берілген дауыстарды ғана санап, қалған барлық үміткерлерге, шамамен 1,1 миллион дауысқа ие болғандарды ескермеді. Ол ОАШ-қа араласпауды бұйырды. Кейін ол шешімін өзгертті және қайта санау жүргізді, бірақ өміріне қауіп төндіргенін сезінген соң елден кетіп қалды. CEP жарияланған нәтижелерін өзгертуден бас тартты және 20 маусымда барлық бақылау қызметін тоқтатты. Оппозициялық партиялар 9 шілдедегі екінші тур сайлауын бойкоттау ниеттерін жариялады.

9 шілдеде 2000 жылы 46 депутаттық және екі сенаттық орынға өткен екінші тур сайлауларында дауыс беру пункттері дерлік бос болды. Осы екінші тур сайлаудан кейін «Фанми Лавалас» Сенаттың 19 ашық орынның 18-ін жеңіп алды деп есептелді. 9 шілдеде депутаттар палатасының 46 және Сенаттың екі орындығы үшін өткен екінші турда «Фанми Лавалас» партиясы Сенаттың он тоғыз орындығының он сегізін және депутаттар палатасының 83 орындығының 72-ін жеңіп алды. Бірінші тур сайлауында сайлауға қатысу шамамен 60% болған еді, ал екінші турда сайлауға қатысу көрсеткіші көңілсіз болды.