Кіріспе

Процесс қабілетінің статистикалық өлшемі

Процесс қабілетінің индексі немесе процесс қабілетінің қатынасы – бұл процесс қабілетінің статистикалық өлшемі: инженерлік процестің спецификация шектерінде нәтиже шығару мүмкіндігі. Процесс қабілеттілігі ұғымы тек статистикалық бақылаудағы процестер үшін ғана мағыналы. Яғни, ол күтпеген ауытқуларды, мысалы, бұрыс орналасқан, зақымдалған немесе тозған жабдықтарды ескере алмайды. Процесс қабілетінің индекстері процесс спецификация шектеріне қатысты қаншалықты "табиғи өзгеріске" ұшырайтынын өлшейді және ұйымның процестерді қаншалықты жақсы басқаратынын салыстыруға мүмкіндік береді. Көзге көрінбейтіндей болғанымен, жоғары индекс мәндері жақсы нәтижелерді көрсетеді, ал нөл – жоғары ауытқуды білдіреді.

Мамандар еместер үшін үлгі

Бір компания токарлық станокта 20 мм номиналды диаметрлі осьтер өндіреді. Ешбір осьтің диаметрі дәл 20 мм-ге тең болуы мүмкін емес болғандықтан, конструктор рұқсат етілетін максималды ауытқуларды (толеранттар немесе техникалық талаптар шегі деп аталады) белгілейді. Мысалы, талап бойынша осьтердің диаметрі 19,9 және 20,2 мм аралығында болуы керек. Процесс қабілеттілік индексі – өндірілген осьтің осы талапқа сәйкес келу ықтималдығын өлшейтін көрсеткіш. Индекс тек статистикалық (табиғи) өзгерістерге ғана қатысты. Бұл – нақты себепсіз табиғи түрде пайда болатын өзгерістер. Оператордың қателіктері немесе токарлық станоктың механизмдеріндегі бослықтар, осыдан құралдың дұрыс немесе болжамсыз орналасуына әкелетін қателер ескерілмейді. Егер мұндай қателер туындаса, процесс статистикалық бақылауда болмайды. Ондай жағдайда процесс қабілеттілік индексінің мағынасы жоқ болады.

Кіріспе

Егер процестің жоғарғы және төменгі ерекшелік шегі USL және LSL болса, мақсатты процестің орташа мәні T болса, процестің бағаланған орташа мәні және процестің бағаланған өзгермелілігі (стандартты ауытқу ретінде көрсетілген) болса, онда кеңінен қабылданған процестің қабілеттілік индекстері мыналарды қамтиды:

Индекс
Сипаттама. Процесс орташа мәні ерекшелік шектері арасында ортаға қойылған жағдайда процесс не өндіре алатынын бағалайды. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. Тек төменгі шек (мысалы, беріктік) бар ерекшеліктер үшін процестің қабілеттілігін бағалау. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. Тек жоғарғы шек (мысалы, концентрация) бар ерекшеліктер үшін процестің қабілеттілігін бағалау. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. Процесс орташа мәні ерекшелік шектері арасында ортаға қойылмауы мүмкін екенін ескере отырып, процесс не өндіре алатынын бағалайды. (Егер процесс орташа мәні орталықтандырылмаса, процесс қабілеттілігін асыра бағалау мүмкін). Процесс орташа мәні ерекшелік шегінен тыс болса. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. T нысанасының айналасындағы процестің қабілеттілігін бағалау. әрқашан нөлден үлкен. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. Бұл Тагучи қабілеттілік индексі деп те аталады. T нысанасының айналасындағы процестің қабілеттілігін бағалау және орталықтан тыс процесс орташа мәнін ескереді. Процесс нәтижесі шамамен қалыпты таралымға ие деп есептеледі. Ылгілік стандартты ауытқуды пайдалану арқылы бағаланады.