Рафаэль Бобан: Хорватский усташский командир және тағдыры
Rafael Boban
Рафаэль Бобан – хорватский военный командир Усташе во Второй мировой войне. Участвовал в восстании, служил в армии, исчез в 1945 году. Биография, факты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорват әскери қолбасшысы Рафаэль "Ранко" Бобан (22 желтоқсан 1907 – 1945 жылы жоғалып кеткен) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Усташе жасақтарында және Хорватия қарулы күштерінде қызмет еткен хорват әскери қолбасшысы. 1932 жылы Велебит көтерілісіне қатысқан ол Корольдік итальян армиясына қосылып, 1941 жылғы сәуірде Югославияға жасалған Остік державалардың шабуылынан кейін Хорватияға оралды. Ол соғыстың соңына дейін Усташе қатарында күресті, одан кейін Югославия партизандарынан жасырынып, Австрияның Блейбург қаласына жеткені хабарланды. Одан кейін оның тағдыры белгісіз, 1945 жылы Подравинада қаза тапты, 1947 жылы Герцеговинадағы крестшілермен шайқаста қаза болды деген қауесет тарады, немесе, азырақ ықтимал, Аргентина арқылы АҚШ-қа эмиграциялап, Америка Құрама Штаттарының армиясына қосылып, Корея соғысында коммунистік күштермен шайқасқан деген болжам бар. 1951 жылы ол Усташе басшысы Анте Павеличтің босқын үкіметінде Хорватия қорғаныс министрі болып тағайындалды.
Croatian Ustaše military commander
Rafael "Ranko" Boban (22 December 1907 – disappearance in 1945) was a Croatian military commander who served in the Ustaše Militia and Croatian Armed Forces during World War II. Having participated in the Velebit uprising in 1932, he joined the Royal Italian Army and returned to Croatia following the Axis invasion of Yugoslavia in April 1941. He fought with the Ustaše until the end of the war, when he is reported to have evaded the Yugoslav Partisans and reached the Austrian town of Bleiburg. Nothing is known of what happened to him afterwards, and it was rumoured that he was either killed in Podravina in 1945, died fighting with the Crusaders in Herzegovina in 1947, or, less likely, emigrated to the United States via Argentina, joined the United States Army and fought Communist forces in the Korean War. In 1951, he was named the Croatian Minister of Defence in exile by Ustaše leader Ante Pavelić.
Ерте өмір
Рафаэль Бобан 1907 жылғы 22 желтоқсанда Австрия-Мажарстанның Груде қаласына жақын Совичи ауылында дүниеге келді. Ол рим-католик, Герцеговиналық хорват еді. 1932 жылдың жазында Италиядағы Усташе бөлімдеріне қосылғанға дейін Корольдік Югославия армиясының офицері болып қызмет етті. 1932 жылдың қыркүйегінде ол Хорватияға оралып, Югославия үкіметіне қарсы Усташе басшылығымен Велебит көтерілісіне қатысты. Содан кейін ол Италия азаматтығын және қорғауын сұрап, Италия бақылауындағы Задар қаласына барды. 1934 жылдың мамырында Усташе көшбасшысы Анте Павелич Бобанды Усташе сержанты шеніне көтерді және ол Павеличтің жақын шеңберінің мүшесі болды. Келесі жылы Бобан Липариде орналасқан Корольдік итальян армиясының ротасы қолбасшысының орынбасары болды, бірақ кейін Калабрияға ауыстырылды. 1937 жылдың желтоқсанының басында итальян билігі оны және басқа Усташе мүшелерін Югославия премьер-министрі Милан Стоядиновичті өлтіруді жоспарлаған деген күдікпен тұтқындады. Олардың барлығы бірден босатылды.
Rafael Boban was born on 22 December 1907 in the village of Sovići, near the town of Grude, Austria Hungary. He was a Roman Catholic Herzegovinian Croat. He served as an officer in the Royal Yugoslav Army prior to joining Ustaše units based in Italy in the summer of 1932. In September 1932, he returned to Croatia and participated in the Ustaše led Velebit uprising against Yugoslav rule. Afterwards, he traveled to Italian controlled Zadar to request Italian citizenship and protection. In May 1934, Ustaše leader Ante Pavelić promoted Boban to the rank of sergeant in the Ustaše and he became a member of Pavelić's inner circle. The following year, Boban became a deputy commander of a Royal Italian Army company based in Lipari before being transferred to Calabria. At the beginning of December 1937, Italian authorities arrested him and other members of the Ustaše on suspicion that they were planning to assassinate Yugoslav Prime Minister Milan Stojadinović. They were all quickly released.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941 жылы сәуірде Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің құрылуымен Бобан Хорватияға оралып, Усташе жасақтарына қосылды. Ол өзімен 250 усташті алып Купреске барып, жергілікті сербтерді жаппай қырғынды ұйымдастырды. 1941 жылғы маусымдағы көтеріліс кезінде Бобан Мийо Бабич басқарған усташ офицерлерінің тобында болды. Олардың мақсаты көтерілісті басу және серб халқын толығымен жою болды. 1941 жылдың 3 шілдесінде Бобан Вранькук – Рупари – Трусина – Шушнятица бағытындағы көтерілісшілерге шабуыл жасаған усташ күштерінің үш негізгі тобының бірін басқарды. 1941 жылдың 24 шілдесінде Бобан Меджугорье мен Читлюктан келген усташтар тобын басқарып, Бачевичи ауылынан 20 серб шаруасын тұтқындап, Меджугорьеде өлтіріп, денелерін жақын жердегі шұңқырға лақтырды. Қарашада капитан шеніне көтеріліп, кейін Юре Францетичпен бірге Қара легионның командирі болды. 1942 жылдың желтоқсанында Францетичтің қазасынан кейін Бобан легионды толыққанды басқаруға ие болды. Усташе пропагандасы оны Францетичтің табиғи жалғасы ретінде жариялады. Легион оның басшылығымен НДГ-ның түрлі аймақтарында әрекет етті. 1944 жылдың желтоқсанында Бобан генерал шеніне көтеріліп, сол айда Хорватия қарулы күштерінің Подравинадағы Бесінші усташ активті бригадасының басшысы болды. Сол күзде ол Копривница қаласындағы түрмеде қамаудағы Младен Лоркович пен Анте Вокич саясаткерлерін күзетуге жауапты болды. 1945 жылдың сәуірінде Усташе жасақтарының полковнигі шеніне ие болды. Мамыр айында Усташемен бірге Австрияға шегініп, Павелич пен Веккослав Любуричпен бірге Блейбургке сәтті жеткені хабарланды. Оның тағдыры туралы көптеген болжамдар бар. Бір болжамға сәйкес, ол 1945 жылы Подравинада қаза тапқан, ал екіншісінде 1947 жылы Герцеговинадағы крестшілермен шайқаста қаза тапқан немесе Аргентина арқылы АҚШ-қа эмиграциялап, АҚШ армиясына қосылып, Корея соғысында коммунистерге қарсы күрескен.
With the creation of the Independent State of Croatia (, NDH) in April 1941, Boban returned to Croatia and joined the Ustaše Militia. He went to Kupres with 250 Ustaše under his command and organized mass murder of local Serbs. During the June 1941 uprising in eastern Herzegovina Boban was member of group of Ustaše officers led by Mijo Babić which reinforced Ustaše troops attacking the Serb rebels. Their aim was to suppress the uprising and completely destroy Serb population. On 3 July 1941 Boban commanded one of three main groups of Ustaše forces that attacked the rebels along the line: Vranjkuk Rupari Trusina Šušnjatica. On 24 July 1941 Boban commanded a group of Ustaše from Međugorje and Čitluk that imprisoned 20 Serb villagers from village Baćevići and killed them in Međugorje, disposing their bodies in a nearby pit. He was promoted to the rank of captain in November and later became commander of the Black Legion alongside Jure Francetić. Boban assumed full command of the legion following Francetić's death in December 1942. Ustaše propaganda declared him Francetić's natural successor. The legion operated in various parts of the NDH under his command. Boban was promoted to the rank of general in December 1944 and became the head of the Podravina based Fifth Ustaše Active Brigade of the Croatian Armed Forces that month. That autumn, he was responsible for guarding the imprisoned politicians Mladen Lorković and Ante Vokić in the town of Koprivnica. He held the rank of colonel within the Ustaše Militia by April 1945. In May, he withdrew with the Ustaše towards Austria and is reported to have successfully reached the town of Bleiburg, alongside Pavelić and Vjekoslav Luburić. Many theories exist about what happened to him. One theory states that he was killed in Podravina in 1945, while another states that he either died fighting with the Crusaders in Herzegovina in 1947 or that he emigrated to the United States via Argentina, joined the United States Army and fought Communist forces in the Korean War.
Мұра
1951 жылы Бобанды Хорватияның эмиграциядағы қорғаныс министрі етіп тағайындады. Босния соғысы кезінде Хорватия қорғаныс кеңесінің (HVO) бір бригадасы оның атымен аталды. Герцеговинаның Бобани ауылындағы Рим-католик шіркеуі оның суреттерімен безендірілген. 2022 жылдың шілдесінде Мостар қалалық кеңесінің 35 мүшесінің 25-і Екінші дүниежүзілік соғыстағы фашистік және геноцидтік Усташе қозғалысына қатысы бар тұлғалардың есімдерімен аталған көшелердің аттарын алып тастауға дауыс берді, олардың ішінде Бобан, Миле Будак, Младен Лоркович, Анте Вокич, Дзюро Спужевич, Юре Францетич және Иво Зеленек болды. Бұл шешімді Сараеводағы АҚШ елшілігі және Босния мен Герцеговинаның жоғары өкілі Кристиан Шмидт қолдады.
In 1951, Boban was named the Croatian Minister of Defence in exile by Pavelić. During the Bosnian War, a brigade of the Croatian Defence Council (HVO) was named after him. The Roman Catholic church in the Herzegovinian village of Bobani is decorated with his pictures. In July 2022, twenty five of the Mostar city council's thirty five members voted to remove street names named after figures linked to the World War II fascist and genocidal Ustaše movement, among them Boban, Mile Budak, Mladen Lorković, Ante Vokić, Đuro Spužević, Jure Francetić and Ivo Zelenek. This decision was welcomed by the United States Embassy in Sarajevo and Christian Schmidt, then High Representative for Bosnia and Herzegovina.