Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық антрополог (1877–1954)
American anthropologist (1877–1954)
Альфред Марстон Тозер (4 шілде 1877 – 5 қазан 1954) – американдық антрополог, археолог, тіл білімі маманы және педагог. Оның негізгі зерттеу саласы – Мезоамерика, әсіресе майя мәдениетін зерттеу болды. Ол Маргарет Касл Тозердің күйеуі және мәнерлеп сырғанаудан чемпион атанған Джоан Тозердің әкесі.
Alfred Marston Tozzer (July 4, 1877 – October 5, 1954) was an American anthropologist, archaeologist, linguist, and educator. His principal area of interest was Mesoamerican, especially Maya, studies. He was the husband of Margaret Castle Tozzer and father of figure skating champion Joan Tozzer.
Алғашқы оқулары мен мансабы
Альфред Тоззер Массачусетс штатының Линн қаласында Сэмюэл Кларенс (1846–1908) және Кэролайн (құрмет аты Марстон, 1847–1926) Тоззерлердің отбасында дүниеге келді және 1900 жылы Гарвард университетінің антропология мамандығын бітірді. Сол жазда ол Гарвардтың Роланд Диксонның ассистенті ретінде Калифорниядағы американдық үндістердің тілдерін зерттеуге кірісті. Келесі жылы ол Нью-Мексикодағы Пуэбло-Бонитоның жанында тұратын Навахо тайпасы туралы лингвистикалық және этнографиялық деректер жинады. Осы тәжірибелердің нәтижесінде ол өзінің алғашқы мақаласын жариялады, оны 1902 жылы Нью-Йоркте өткен Америкалықтардың XIII халықаралық конгресінде таныстырды. 1901 жылдың желтоқсанында ол Америка археологиялық институтының саяхатшы ғылыми қызметкері болып тағайындалды. Ол бірнеше маусым Юкатан аймағында майя тайпалары арасында далалық зерттеулер жүргізді. Ол Юкатанға АҚШ консулы Эдвард Х. Томпсонға тиесілі Чичен-Ицаның ежелгі қаласын қамтитын үлкен плантациядан бастады. Ол майя тілін оқып, елді мекендерді аралап, халық ертегілерін және ауызша тарихын жинады. Чичен-Ицадағы бір маусымында Томпсонға Саградо кенотын қазуға көмектесті; тағы бір маусымның соңында ол артефактілерді өзінің багажында Пибоди мұражайына жеткізді. 1903 жылы Тоззер Лакандон майялары арасында зерттеулер жүргізу үшін Кампече және Чиапасқа сапар шекті, ал Пета көлінің жанындағы шағын елді мекенде бірнеше апта тұрып, олардың рәсімдерін көрді және тіпті оларға қатысты. Ол 1904 жылғы маусымда қайта оралды. Ол докторлық диссертациясын жазып, Лакондон майяларының рәсімдерін Юкатек майяларының рәсімдерімен салыстырды. 1904 жылдың күзінде ол Колумбия университетінде Франц Боас пен Адольф Бандельердің бағынында оқыды. 1905 жылдың күзінде Гарвардта антропология профессоры болып орналасудан бұрын, ол Юкатан, Кампече және Чиапас штаттарында тағы бір маусым өткізді.
Alfred Tozzer was born in Lynn, Massachusetts to Samuel Clarence (1846–1908) and Caroline (née Marston, 1847–1926) Tozzer, and graduated in anthropology from Harvard University in 1900. That summer he entered field as an assistant to Harvard's Roland Dixon to study American Indian languages of California. The following year he collected linguistic and ethnographic data on the Navajos living near Pueblo Bonito in New Mexico. From these experiences he published his first paper, which he presented at the Thirteenth International Congress of Americanists held in New York in 1902. In December 1901, he won appointment as a traveling fellow for the Archaeological Institute of America. He spent several seasons in Yucatán conducting fieldwork among the Maya. He began at the Hacienda Chichén, owned by U. S. Consul to Yucatán Edward H. Thompson, a large plantation that included the ancient city of Chichen Itza. There he studied the Maya language and traveled the countryside collecting folk tales and oral histories. During one of his seasons at Chichen Itza he helped Thompson dredge the Cenote Sagrado; at the end of another, he carried artifacts to the Peabody Museum in his luggage. In 1903, Tozzer traveled to Campeche and Chiapas to conduct research among the Lacandon Maya, and lived for several weeks in a small settlement on Lake Pethá, witnessing and even participating in their ceremonies. He returned there during the 1904 season. He wrote his PhD dissertation comparing the ceremonies of the Lacondone Maya with the Yucatecan Maya. In the fall of 1904, he studied at Columbia University under Franz Boas and Adolph Bandelier. He spent one more season in Yucatán, Campeche and Chiapas, before settling at Harvard in the fall of 1905 as an assistant professor of anthropology.
Археологқа көшу
Кәсіби мансабының басынан бастап Тоззер археологияға көбірек бет бұрып, этнографиядан алыстады. Чичендегі маусымдарында ол Адела Бретонға рельефтердің көшірмелерін жасауда көмектесті, сондай-ақ қағаз қалыптар жасап жатқан Томпсонға да көмектесті. Лакандтармен бірге болған кезде ол қазір Рио Цендалес деп аталатын қираған жерлерді тауып зерттеді. 1907 жылғы жазда ол Диксон, Альфред Киддер және Сильванус Морлимен бірге Нью-Мексикодағы Рито-де-лос-Фрихолеске (қазір Банделер ұлттық ескерткішінің бөлігі) таза археологиялық экспедицияға қатысты. 1910 жылы ол Гарвардтан демалыс алып, университеттің Пибоди мұражайының тапсырысымен Тикал және Накум қираған жерлеріне алғашқы экспедициясын жетекшілік етті. Осы сапарда Тоззер Холмул қираған жерлерін ашты. 1914 жылы Тоззер Мексикадағы Халықаралық американдық археология және этнология мектебінің директоры лауазымына Боастың орнын басу үшін тағы демалыс алды. Ол Веракруска АҚШ Әскери-теңіз күштері қалаға оқ атқан кезде келді. Ол Сантьяго Ахуицотладағы толтектер жерін қазу жұмыстарын бақылады. Директорлық мерзімі аяқталғаннан кейін ол енді ешқашан экспедицияға шыққан жоқ. Тоззер ақырында Гарвардқа оралды, онда ол кәсіби мансабының соңына дейін жұмыс істеді, әскери қызметтен басқа. 1917-1918 жылдары ол Әуе күшінде капитан болып қызмет етті. 1918-1929 жылдары ол резервте майор болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 1943-1945 жылдары Стратегиялық қызметтер кеңсесінің Гонолулу кеңсесінің директоры болып қызмет етті.
From the beginning of his professional career, Tozzer began to shift more to archaeology and away from ethnography. During his seasons at Chichen, he assisted Adela Breton with her copies of reliefs, and Thompson who was making paper molds. During his time with the Lacandons he discovered and explored ruins that today share the name of the Rio Tzendales. In the summer of 1907, he joined Dixon, Alfred Kidder and Sylvanus Morley on a purely archaeological expedition to Rito de los Frijoles in New Mexico (today part of Bandelier National Monument). In 1910 he took a leave of absence from Harvard to lead his first expedition to the ruins of Tikal and Nakum on behalf of the university's Peabody Museum. On this trip Tozzer discovered the ruins of Holmul. In 1914 Tozzer took another leave of absence to succeed Boas as director of the International School of American Archeology and Ethnology in Mexico. He arrived in Veracruz in time to witness the US Navy shelling of the city. He oversaw excavation of the Toltec site at Santiago Ahuitzotla. Once his term as director expired, he never ventured into the field again. Tozzer eventually returned to Harvard where he would spend the remainder of his professional career, except for stints in the military. He served as a captain in the Air Service from 1917 to 1918. He served as a major in the Reserves from 1918 to 1929. During World War II, he served as director of the Honolulu office of the Office of Strategic Services from 1943 to 1945.
Кейінгі мансап
Тоззер Бірінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін Гарвард университетінде доцент лауазымына қайта келді. Үш жылдың ішінде ол толық профессор және антропология бөлімінің төрағасы болды. 1922 жылы Тоззер Рэдклифф колледжінің академиялық кеңесіне мүше болып тағайындалды, ал 1928 жылы сенімді адам атанды. Ол 1928 жылдан 1948 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Гарвардтың әкімшілік кеңесінде қызмет етті. Тоззер майя тану саласында бірнеше маңызды еңбектер жариялады, соның ішінде майя тілінің грамматикасы және епископ Диего де Ланданың «Юкатан нәрселері туралы есеп» атты еңбегінің түсіндірмелі аудармасы бар. Оның ең маңызды еңбегі – «Чичен-Ица және құрбандық ошағы» (Кембридж, Массачусетс: Пейбоди мұражайының естеліктері, 1957) 1954 жылы қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Жүздеген иллюстрациясы бар зор том, «Онда Чичен-Ицаның тарихы, діни культтары, өнері мен өнеркәсібі, сондай-ақ басқа аймақтармен байланыстары сияқты барлық аспектілері қамтылған», - деп атап өтті Самуэль Киркланд Лотроп Тоззердің некрологында. «Бұл кітап жарты ғасыр бойы жинақталған білімді бір томға сыйғызды». Ол 1928 жылдан бастап Америка антропологиялық қауымдастығының президенті болып екі мерзімге сайланды. 1937 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1942 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол 1954 жылдың 5 қазанында Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы үйінде қайтыс болды.
Tozzer returned from World War I to his post as associate professor at Harvard. Within three years he was a full professor and chairman of the Division of Anthropology. In 1922, Tozzer won appointment to the Academic Board at Radcliffe College, and later become a trustee in 1928. He served on Harvard's Administrative Board from 1928 until his retirement in 1948. Tozzer published several important works in Maya studies, among them, a grammar of the Maya language, and an annotated translation of Bishop Diego de Landa's Relación de las cosas de Yucatán. His magnum opus, "Chichen Itza and its Cenote of Sacrifice" (Cambridge, Massachusetts: Memoirs of the Peabody Museum, 1957), was published after his death in 1954. A massive volume with hundreds of illustrations, "It covers every aspect of Chichen Itza: its history, religious cults, arts, and industries as well as contacts with other regions," noted Samuel Kirkland Lothrop in his obituary of Tozzer. "It concentrates in a single volume the learning acquired in half a century." was elected by his peers to two consecutive terms as president of the American Anthropological Association beginning in 1928. He was elected to the American Philosophical Society in 1937. In 1942 he was elected to the National Academy of Sciences. He died at his home in Cambridge, Massachusetts on October 5, 1954.
Құрметтер
Тоззер Америка антропологиялық қауымдастығының Альфред Винсент Киддер сыйлығымен марапатталған алғашқы адам болды, бұл сыйлық американ археологиясы саласындағы еңбегі үшін берілді (1950). 1974 жылы Пейбоди мұражайы кітапханасын Тоззер кітапханасы деп атады, себебі Тоззер 1935 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін кітапхана қорын толықтыруға және оны басқаруға белсенді қатысты.
Tozzer was the first person awarded the American Anthropological Association's Alfred Vincent Kidder Award for Eminence in the Field of American Archaeology (1950). In 1974 the Peabody Museum renamed its library the Tozzer Library, as Tozzer had been active in building its collection and in its management from 1935 to his retirement.