Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Корнелиус Франсискус де Пау немесе Корнелис де Пау (; ; 18 тамыз 1739 — 5 шілде 1799) — голланд философы, география ғалымы және Пруссияның Ұлы Фридрих сарайындағы дипломат.
Cornelius Franciscus de Pauw or Cornelis de Pauw (; ; 18 August 1739 — 5 July 1799) was a Dutch philosopher, geographer and diplomat at the court of Frederick the Great of Prussia.
Сын
Де Пау және оның идеялары кейбір замандастарының, әсіресе Американы білгендердің қатаң сынауына ұшырады. Болоньяда жер аударылған мексикалық иезуит Франсиско Хавьер Клавьеро өзінің "Сториа антика дель Мессико" еңбегіне "Диссертациялар" сериясын қосты, онда де Пау "менің оқтарымның басты нысанасы" болды. Ацтек империясының өрлеуі мен құлдырауы туралы тарихында Клавьеро ("Франческо Саверио Клавьеро") әрине Месоамерика күнтізбесі жүйесін зерттеді, ал "Диссертациялар" -да ол жоғарыда келтірілген де Паудың сөздерін цитаталап, күнтізбеді бұрын сипаттаған көптеген еуропалық және үнді ғалымдарға назар салды. Ол сондай-ақ науатль тілінде қырық сегіз миллионға дейін қалай санауға болатынын көрсетті, метафизикалық және моральдық ұғымдарды білдіретін науатль тіліндегі бірнеше сөзді атады, Евангелиялар мен Томас Кемпистің "Христос еліктеуі" науатль тіліне аударылғанын көрсетті, Икстлильхокитль сияқты үнді жазушыларына алғысын білдірді және Тарахумарадан Какчикельге дейінгі америкалық тілдерде жазған еуропалық және американдық авторларды тізімдеді. Италияда сүрген тағы бір иезуит, чилилік Хуан Игнасио Молина, де Пауды "Американы әрдайым кемсітуге және беделін түсіруге тырысады" деп айыптады. Молина Американың минералды байлығының нашар жақтары туралы де Паудың кейбір мәлімдемелерін, сондай-ақ олардың тұрғындарының өмірінің қысқа болуы туралы талаптарын жоққа шығарды.
De Pauw and his ideas were objects of severe criticism by some of his contemporaries, notably those with experience of the Americas. The Mexican Jesuit Francisco Javier Clavijero, exiled in Bologna, attached a series of "Dissertations" to his Storia antica del Messico with de Pauw "the principal target of my shots." In his history of the rise and fall of the Aztec empire, Clavijero ("Francesco Saverio Clavigero") of course dealt with the Mesoamerican calendar system, and in the "Dissertations" he quoted de Pauw's remarks shown above, pointing to the many scholars, European and Indian, who had described the calendar previously. He also showed how to count up to forty eight million in Nahuatl, listed a number of Nahuatl words for metaphysical and moral concepts, pointed out that the Gospels and Thomas a Kempis's The Imitation of Christ had been translated into Nahuatl, acknowledged his debt to Indian writers such as Ixtlilxochitl, and catalogued authors both European and American born who had written in American languages ranging from Tarahumara to Cakchiquel. Another Jesuit exile in Italy, the Chilean Juan Ignacio Molina, accused de Pauw of "always attempting to degrade and discredit the Americas". Some of de Pauw's statements on the poor aspects of the mineral wealth of the Americas were countered by Molina along with his claims about the shorter lives of their inhabitants.