Кіріспе
Фин ұшақ ассы Эино Лукканен (4 маусым 1909 – 9 сәуір 1964) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы фин ұшақ ассы. Ол 56 расталган жеңіске жетіп, Финляндияның үшінші ең жоғары дәрежелі ұшақ ассы болды. Ол Fokker D 21, Brewster B 239 Buffalo және Bf 109G ұшақтарында ұшқан. Лукканен 1909 жылы 4 маусымда Фин Карелиясының Яаккима қаласында дүниеге келген. Оның әкесі теміржол қызметкері болған. Эино Ладога көлінің жағасындағы Сортавалада өсті.
Eino Luukkanen (4 June 1909 – 9 April 1964) was a Finnish fighter ace in World War II. He scored 56 confirmed victories, becoming Finland's third highest ranking ace. He flew the Fokker D 21, Brewster B 239 Buffalo, and Bf 109G. Luukkanen was born in Jaakkima, Finnish Karelia, on 4 June 1909. His father was a railway employee. Eino grew up in Sortavala on Lake Ladoga.
Білім беру және ұшуға дайындық
Міндетті әскери дайындықты аяқтағаннан кейін, Люкканен 1931 жылы кадет мектебінде офицер-ұшқыш болып бітірді. 1933 жылы мектепті бітіріп, офицерлік шен алды. Лукканен Випуридегі 1-ші теңіз эскадрильясына прапорщик болып тағайындалды. Ол ұшқыш та, бақылаушы да болып ұшты. 1935 жылы Лукканен Bristol Bulldog Mk. IV екіұшақты ұрыс машинасымен жабдықталған LeLv 26 ұшақ эскадрильясына ауыстырылды. 1939 жылы әскери академияда оқу курсын аяқтап, капитандыққа көтерілді. Одан кейін ол Fokker D. XXI ұрыс машинасымен жақында жабдықталған 24-ші ұшқыштар эскадрильясының (LeLv24) 3-ші бөлімінің командирі болып тағайындалды.
Қысқы соғыс
1939 жылғы 30 қарашада Кеңес Одағына қарсы Қысқы соғыс басталды. Келесі күні Лукканен SB 2 бомбалаушысын атып түсіріп, алғашқы жеңісін одіс етті. 18 желтоқсанда Лукканеннің "Фоккері" өздерінен атылған оқтан зақымдалып, ол ұшағын зақымдап, қиыр алаңға қонуға мәжбүр болды. Рождество қарсаңында ол тағы бір ұшқышпен бірге Суммадағы R 5 ұшағын атып түсіргені үшін мақталып, есімдері тарихта қалды. Сол күні 3-ші эскадрилья Вярциляға әуеден қорғау үшін жіберілді. Вярцилядағы алты апталық соғыс кезеңінде Лукканен 1940 жылғы 6 қаңтарда SB 2 ұшағын атып түсірді, бұл оның Қысқы соғыстағы соңғы жеңісі болды. 4 наурызда Лукканен өз эскадрильясын Фин шығанағының мұзындағы Қызыл Армия колонналарына қарсы жердегі шабуылға жетектеді. Шабуыл сәтті аяқталды, және жау колонналарына қарсы осындай шабуылдар 1940 жылғы 13 наурызда соғыс аяқталғанға дейін 24-ші эскадрильяның басты міндетіне айналды. Қысқы соғыс аяқталғаннан кейін Лукканенге Швециядағы Троллхеттаннан Финляндияға жаңадан келген Брюстер 239 истребительдерін жеткізу міндеті тапсырылды. 24-ші эскадрилья осы истребительдермен қайта жарақтандырылды және жаттығулар дереу басталды.
Соғысты жалғастыру
Әуе соғысы 1941 жылдың 25 маусымында қайта басталды. Лукканен 8 шілдеде тағы да шайқасқа қатысты. Лукканеннің басқаруындағы төрт БВ Рантасалмиден ұшып, Париккала үстінен 1500 метр биіктікте болғанда, майдан бағытында төмен ұшып келе жатқан алты I 153 ұшағына шабуыл жасады. Олар барлығы бес жеңіске қол жеткізді, бірақ Лукканен тек біреуін растады. 1941 жылы Лукканен бес жарым жеңіске жетті, ал 1942 жылы тағы тоғыз жеңіс тіркеді. 1942 жылдың 11 қаңтарында Лукканен майор шеніне көтеріліп, 30-шы барлау эскадрильясының командирі болып тағайындалды. Бөлімнің міндеті – Фин шығанағының шығысындағы жау кемелерінің қозғалысын және Сейскари мен Лавансари аралдарындағы жау авиациясын бақылау болды. 1943 жылдың 27 наурызында Лукканен жаңа құрылған 34-ші истребитель эскадрильясының командирі болып тағайындалды, олар Messerschmitt Bf 109G 2 истребительдерімен жарақталды. Соғыс аяқталғанға дейін ол 441 рет миссияға қатысты. Лукканен 1944 жылдың 5 тамызында соңғы жеңісін тойлады, өйткені ол және оның серігі әрқайсысы бір Yak 9 ұшағын атып түсірді. Барлығы майор Лукканеннің бөлімі 1943 жылдың 29 наурызынан 1944 жылдың 4 қыркүйегіне дейін 345 жеңіске қол жеткізді, оның ішінде 30 Messerschmitt ұшағы жоғалды, олардың 18-і жауынгерлік қимылдарда. 12 фин ұшқышы қаза тауып, біреуі тұтқынға алынды.
Жеңіс
Ұшақтардағы жеңістер Fokker D. XXI 2.5 Brewster Buffalo 14.5 Messerschmitt Bf 109G 39 Барлығы 56
Соғыстан кейін
Лууканен өзінің естеліктерін жазды (1956 жылы жарық көрді). Олар сәтті болды, үш рет басылып шықты. Оның кітабы ағылшын тіліне аударылып, 1961 жылы Ұлыбританияда, ал 1992 жылы АҚШ-та «Финляндия аспанындағы жауыгер» деген атпен қайта басылды. Соғыстан кейін Лууканен Швеция үшін тыңшылық жасады деген айып тағылды. Швеция құпия қызметіне жұмыс істейтін адамға әуе суреттерін тапсырғаны үшін тыңшылық жасады деп танылып, 1951 жылдың қарашасында зейнеткерлікке шықты. 1951 жылы маршал қайтыс болғанда Лууканен Финляндия басшысы Карл Густав Эмиль Маннерхаймның табытын көтерушілердің бірі болды. Лууканен 1964 жылдың 4 қыркүйегінде қайтыс болды, одан кейін оның жесірі және ұлы Ристо Хейки қалды, ол да әскери мансапқа ие болды. Ұзақ жылдар бойы сүйіктісі Айно Ауналамен Лууканеннің 1950 жылы тағы бір ұлы дүниеге келді, ол болашақ қалалық сот судьясы Маркку Эйно Аунала еді. Лууканен әлі де көптеген батыс елдерінде жақсы танымал.