Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Алты өнер ежелгі қытай мәдениетінде білім берудің негізін құрады. Оларды конфуцийшілер жасап, тәжірибе еткен.
The Six Arts formed the basis of education in ancient Chinese culture. These were made and practiced by the Confucians.
Ықпал
Алты өнерге баса назар аударғандықтан, конфуцийшілдер немесе цзюньцзылер пайда болды, олар тек қана канондық біліммен ғана шектелмейтін. Алты өнерді меңгеру талабы батыстың «Ренессанс адамы» тұжырымымен паралель. Классикалық қызығушылық пен практикалық білім қытай математикасын, астрономиясын және ғылымын дамытты (мысалы, Лю Хуэй, Цзу Чунчжи, Шэнь Куо, Ян Хуэй, Чжу Шицзе). Бұл дәстүр Юань династиясынан (1271–1368) кейін, неоконфуциандық идеология «Анализдер» жинағының маңыздылығын басқа өнерлер мен техникалық салалардан жоғары қойғанда, төмендеді. Гуоцзянь – Императорлық университетінде, Мин Хунгу императоры конфуций классикасымен қатар заң, математика, каллиграфия, ат спорты және садақ атуға басымдық берді, бұл да Императорлық емтиханға қатысты талап болды. Хунгу 1370 жылы емтиханға садақ ату мен ат спортын қосты, ал Сун Сяоцзун императоры 1162 жылы әскери емес шенеуніктер үшін садақ ату мен ат спортын міндетті етті. Хунгудың күзетшілері мен генералдары Нанкиннің Меридиан қақпасының маңында садақ ату үшін осы аймақты пайдаланды. Цин династиясы кезінде қытай мамандары ай күнтізбесін дұрыс басқара алмады, нәтижесінде күнтізбе табиғаттан алшақтап кетті. Бұл қытай сарайы үшін үлкен ұят болды, себебі вассал мемлекеттердің ай күнтізбесін сақтауы – қытай сарайының жоғары тұруын мойындау еді. Астрономия және математикаға қытайлық қызығушылықтың нәтижесінде, классикалық Алты өнер тұжырымында қалыптасқан, батыс астрономиялық білімі (иезуиттік Қытай миссияларына қараңыз) құтқарылған.
The emphasis on the Six Arts bred Confucian gentlemen, or Junzi, who knew more than just canonical scholarship. The requirement of students to master the Six Arts parallels the Western concept of the Renaissance man. The classical interest practical scholarship invigorated Chinese mathematics, astronomy, and science (e. g. Liu Hui, Zu Chongzhi, Shen Kuo, Yang Hui, Zhu Shijie). This tradition receded after the Yuan dynasty (1271–1368), when neo Confucianism underscored the importance of the Analects over the other arts and technical fields. At the Guozijian, the Imperial University, law, math, calligraphy, equestrianism, and archery were emphasized by the Ming Hongwu Emperor in addition to the Confucian classics, and was also required for the Imperial Examinations. Archery and equestrianism were added to the exam by Hongwu in 1370 and archery and equestrianism were required for non military officials at the 武舉 College of War in 1162 by Song Emperor Xiaozong. The area around the Meridian Gate of Nanjing was used for archery by guards and generals under Hongwu. By the Qing dynasty, Chinese specialists were not able to manage the lunar calendar accurately, and the calendar went out of phase with nature. This was a great embarrassment to the Chinese court, as the adherence to the lunar calendars by the vassal states was a recognition of the sovereignty of the Chinese court. Western astronomical expertise (see Jesuit China missions) was welcomed as an aftermath of Chinese interest in astronomy and mathematics, partially formulated in the classical Six Arts agenda.