Кіріспе

Қытайлық құрбандықтарды бейнелейтін суреттер – Периодикалық құрбандықтардың портреттері түрлі қытайлық династиялар және кейінірек Жапония мен Вьетнам сияқты Шығыс Азияның басқа династияларында жасалған құрметті құжаттамалық суреттер (әр портретте иллюстрациямен). Бұл суреттер императорлық сарайлардың ресми тарихи құжаттары болды. "職貢圖" термині шамамен "міндетті құрбандық суреті" деп аударылады. Қытай тарихы бойында, құрбандық ететін мемлекеттер мен тайпалар императорлық сарайға мерзімді түрде елшілерді жіберіп, бағалы сыйлықтармен (貢品; gòngpǐn) құрбандық етеуге міндетті болды. Осы елшілердің келбетін жазу үшін және шамалы дәрежеде осы этностардың мәдени ерекшеліктерін көрсету үшін қысқаша сипаттамалары бар суреттер мен салынған суреттер пайдаланылды. Портреттермен бірге жазылған тарихи сипаттамалар әр елмен дипломатиялық қарым-қатынас құжаттарына теңестірілді. Суреттер 9 ғасырдан кейін ксилография (ағаштан басып шығару) арқылы көбейтіліп, бюрократиялық аппарат арасында альбомдар түрінде таратылды. Сэ Суйдің (謝遂) 1751 жылы аяқтаған Императорлық Циннің Периодикалық құрбандықтарының портреттері, батыс Еуропадағы Ұлыбритания аралына дейінгі шеткі тайпалардың ауызша сипаттамаларын ұсынады.

Лианның мерзімді ұсынысының портреттері (б.з. 526539 ж.)

Лиангтың кезеңдік сыйлықтарының портреттері (梁職貢圖) Лианг әулетінің болашақ императоры Юань, Сяо И (552–555 жылдары билік еткен) 526-539 жылдар аралығында жас кезінде Цзиньчжоу провинциясының губернаторы қызметін атқару кезінде суреттелген. Ол 547-552 жылдар аралығында осы лауазымға қайта оралды және көптеген шетелдіктермен кездесуге мүмкіндік алды. Туындының түпнұсқасы жоғалып кеткен, бірақ үш көшірмесі немесе одан туындаған туындылар белгілі.

Лианның мерзімді құрбандықтарының портреттері (б.з. 526539 ж.) (ХХІ ғасырдағы Сун әулеті көшірмесі)

Бұл шығарманың сақталған нұсқасы – 11 ғасырдағы Сун әулетінен жасалған көшірме, «Лианның кезеңдік құрбандықтарының портреттері» (梁職貢圖宋摹本) және қазір Қытай Ұлттық мұражайында сақталуда. Алғашқы жұмыс әртүрлі елдерден келген кем дегенде жиырма бес елшінің портреттерінен тұрған. Сун әулетінің көшірмесінде он екі портрет және он үш елшінің сипаттамасы бар; Данчжан елшісінің портреті жоқ. Қалған елдер, қазір жоғалып кеткен, мыналар болған деп есептеледі: Гаожули 高句麗 (Гогурё), Ютиан 於闐 (Синьцзяндағы Хотан), Синлуо 新羅 (Силла), Кепантуо 渴盤陀 (қазіргі Синьцзяндағы Ташкурган 塔什干), Уусин фан 武興藩 (Шаньсиде), Гаочан 高昌 (Турпан), Тяньмен Ман 天門蠻 (Хэнань, Хубэй және Гуйчжоу арасындағы бір жерде), Дань 蜑 Цзяньпин варварлары 建平蠻 (Хубэй мен Сычуань арасында) және Линцзян варварлары 臨江蠻 (Шығыс Сычуань). Сонымен қатар, Zhongtianzhu 中天竺, Bei tianzhu 北天竺 (Үндістан) және Shiziguo 獅子國 (Шри-Ланка) елдері де болған болуы мүмкін, барлығы жиырма бес ел. Бұл жұмысты Ян Либен жасаған болуы мүмкін. Оңнан солға қарай елдер: Лу (魯國) – Шығыс Вэйге сілтеме, Роуран (芮芮國), Персия (波斯國), Бэкдже (百濟國), Кумед (胡密丹), Байти (白題國), Мерв (靺國), Орталық Үндістан (中天竺), Шри-Ланка (獅子國), Солтүстік Үндістан (北天竺), Ташкурган (謁盤陀), Вуксин (武興國), Куча (龜茲國), Жапония (倭國), Гогурё (高麗國), Хотан (于闐國), Силла (新羅國), Дангчан (宕昌國), Лангкасука (狼牙修), Дэнгзи (鄧至國), Йарканд (周古柯), Кабадиян (阿跋檀), Цзяньпин варварлары (建平蠻), Нюдан (女蜑國). Толық Ванхуитуды қараңыз.

Оңтүстік Тан шетелдік қонақтардың кіреберісі (б.з.б.

Лианг императоры Юань, Сяо И (552-555 жж.) "Шетелдік қонақтардың кіруі" (番客入朝圖) атты тағы бір сурет жасаған, ол қазір жоғалған. Оңтүстік Тан әулетінің (937-976 жж.) суретшісі, Цзянсудан шыққан Гу Децян (顧德謙) "Лян императоры Юаньның шетелдік қонақтарының кіруі" (梁元帝番客入朝圖) деп аталатын көшірмесін жасаған. Оңнан солға қарай елдер: Лу (魯國) – бұл Шығыс Вейге сілтеме, Роуран (芮芮國), Туйхун (河南), Орталық Үндістан (中天竺), Батыс Вей (為國), Чампа (林邑國), Шри-Ланка (師子國), Солтүстік Үндістан (北天竺), Ташкурган (渴盤陀國), Шучидің Усинг қаласы (武興蕃), Дангчан (宕昌國), Лангкасука (狼牙修), Дэнчжи (鄧至國), Парсы (波斯國), Бэктэ (百濟國), Куча (龜茲國), Жапония (倭國), Ярканд (周古柯), Кабадиян (阿跋檀), Кумед (胡密丹國), Байти (白題國), Линьцзянның варварлары (臨江蠻), Когурё (高麗國), Гаочан (高昌國), Тяньмэннің варварлары (天門蠻), Цзяньпиннің варварлары (建平蠻), Хефталиттер (滑國), Хотан (于闐), Силла (新羅國), Кантоли (干陀國), Фунань (扶南國).

Танның мерзімді құрбандықтарының портреттері (Сун әулеті көшірмесі, 11-13 ғасыр)

Тан императоры Тайцзунның билігі кезінде 631 жылы Чанъань қаласына Тан әулетіне сыйлық әкелген шетелдік елшілерді бейнелейтін суретші Ян Либеннің "Танның кезеңдік сыйлықтарының суреттері" атты туындысы. Суретте әртүрлі мемлекеттерден келген 27 адам бейнеленген. Алғашқы туынды жоғалып кеткен, қазір сақталған жалғыз нұсқасы – Сун әулетінің көшірмесі, ол Тайбэйдегі Ұлттық сарай мұражайында сақтаулы.

Император Цинге арналған тартулардың суреттері (1759)

XVIII ғасырдың ортасында Цинь әулеті тұсында суретші Сэсуи (謝遂) 1759 жылы аяқталған Императорлық Циньтің мерзімдік сыйлықтарының суреттерін (Хуанцзин Жигонгту 皇清職貢圖) салды, ал 1765 жылы екінші бөлігі қосылды. Онда сол кездегі әртүрлі шетелдік халықтар бейнеленген, мәтіндері қытай және маньчжу тілдерінде жазылған. Хуанцзин Жигонгтудың толық нұсқасын қараңыз.

Он мың халықтар алым-салық төлеуге келеді (1761)

[[Файл:万国来朝图轴.清.绢本设色.25319x35632. Бейжіңдегі Қас үй музейінің қоры. "Мың ел құрметпен келеді" (万国来朝图, 1761). Қысқы нұсқасы. Сарай мұражайы (北京故宫博物院). Бұл картина Цин империясының көпұлттылығын және орталық рөлін көрсету мақсатымен салынған, себебі Азия мен Еуропаның көптеген елдері Қытай императорына құрмет көрсетіп тұрған күйде бейнеленген. Атаудың сөзбе-сөз мағынасы "он мың ел" ("万国") дегенді білдіреді, бірақ бұл санауға келмейтін көптікті ғана көрсетеді.