Филиппиндерде "местисо" - филиппин және шетел тегінің қосылысынан туған адамдарды атау. Ең көп – қытай местисолары, испан местисолары да бар. Тарихы, ұлттық сананың қалыптасуындағы рөлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Растық белгі
Racial identifier
Филиппинде филиппин метисі (lang es; Filipino /), немесе әдеттегі тілде Tisoy – филиппин және кез келген шетелдік тектің араласуынан туған адамдарды атау үшін қолданылатын термин. "Метис" сөзінің өзі испан тілінен келген; ол алғаш рет Америкада үндістер мен еуропалықтардың араласуынан туған адамдарды сипаттау үшін пайдаланылған. Қазіргі және тарихи тұрғыдан алғанда, қытай метистері метистердің арасындағы ең көп саны бар топ болып табылады және олар филиппин ұлтшылдығының қалыптасуына зор ықпал еткен. Испан метистері де тарихи және қазіргі уақытта аз санды халық ретінде сақталып қалған, бірақ испан отаршылдық кезеңінде Филиппин қоғамында жоғары мәртебеге ие болған метистердің арасында маңызды азшылық құрайды.
In the Philippines, Filipino Mestizo (lang es; Filipino/), or colloquially Tisoy, is a name used to refer to people of mixed native Filipino and any foreign ancestry. The word mestizo itself is of Spanish origin; it was first used in the Americas to describe people of mixed Amerindian and European ancestry. Currently and historically, the Chinese mestizos were and are still ordinarily the most populous subgroup among mestizos; they have historically been very influential in the creation of Filipino nationalism. The Spanish mestizos also historically and currently exist as a smaller population, but remain a significant minority among mestizos which historically enjoyed prestigious status in Philippine society during Spanish colonial times.
Испания кезеңі
1565 жылы Мигель Лопес де Легаспи бастаған испандық экспедиция Филиппиннің 333 жылға созылған испан отарлау кезеңін бастады. Рим-католик шіркеуі Филиппиннің испандық отарлауында, католик дінін уағыздаудан асып, маңызды рөл атқарды. Испан миссионерлері білім беру, денсаулық сақтау, ғылыми зерттеулер және тіпті қоғамдық жұмыстарға үлес қосты. Испания үкіметі мен діни миссионерлер Филиппиннің жергілікті тілдерін зерттеді және тагалог, бисая тілдері және басқа да тілдердің алғашқы грамматикалық ережелерін және сөздіктерін жариялады. Алғашқы кезеңде рим-католик обрядтары жергілікті сенімдер мен құндылықтарға бейімделді. Нәтижесінде Филиппинде халықтық рим-католицизм пайда болды. Испания мен Мексикадан келген еуропалықтар аралдарға көшіп келді, ал олардың ұрпақтары (таза испандық немесе испандық және жергілікті араласы) ата-аналары мен әже-шешелерінің мәдениетін қабылдады. Филиппинде испан тегіндес филиппиндіктердің көпшілігі басктардың ұрпақтары. Кейбір отбасылар әлі күнге дейін испан тілін үй шаруасында жеке қолданады. Сонымен қатар, Чавакано (негізінен испан тіліне негіделген креол тілі) Замбоанга және көршілес аймақтарда, сондай-ақ Кавите мен Тернатеде кеңінен қолданылады. Испан дәуіріндегі мерзімді басылымдар Лусон аралының үштен бір бөлігінің құрамында әртүрлі деңгейде испандық қанастың болғанын көрсетеді. Маниладан басқа, испан дәуірінде маңызды әскери бекіністер мен сауда порты болған Баколод, Себу, Илоило немесе Замбоанга сияқты қалаларда да ірі метис қауымдастықтары болды.
A Spanish expedition led by Miguel Lopez de Legazpi in 1565 started a period of Spanish colonization of the Philippines which lasted for 333 years. The Roman Catholic Church played an important role in the Spanish colonization of the Philippines beyond the preaching of the Catholic faith. Spanish missionaries contributed to education, healthcare, scientific research and even public works. The Spanish government and religious missionaries studied the native Filipino languages and published the first grammars and dictionaries of Tagalog, the Bisayan languages and others. In the earlier period, Roman Catholic rituals were adapted to native beliefs and values. As a result, a folk Roman Catholicism developed in the Philippines. European settlers from Spain and Mexico immigrated to the islands and their offspring (of either pure Spanish, or mixed Spanish and Native descent) adopted the culture of their parents and grandparents. Most Filipinos of Spanish descent in the Philippines are of Basque ancestry Some families still privately use Spanish in the households. In addition, Chavacano (a creole language based largely on the Spanish) is widely spoken in Zamboanga and neighboring regions, as well as Cavite and Ternate. Spanish era periodicals record that as much as one third of the inhabitants of the island of Luzon possessed varying degrees of Spanish admixture. In addition to Manila, select cities such as Bacolod, Cebu, Iloilo or Zamboanga which had important military fortifications and commercial ports during the Spanish era also had sizable Mestizo communities.
Қытай иммиграциясы
Испандар Филиппинге келгенге дейін қытайлықтар Филиппиннің жергілікті тұрғындарымен сауда-саттық жасаған. Отарлық кезеңде Филиппинде қытай иммигранттарының саны артты. Испандықтар қытайлардың қызметін шектеп, оларды Интрамурос маңындағы Парианға орналастырды. Кейін олар тек испан дін қызметкерлерінің алдында христиан дінін қабылдап, крещениеден өткен жағдайда ғана одан тыс жерде тұруға мүмкіндік алды. Қытай тұрғындарының көпшілігі саудагерлер ретінде көрінетін. Бастапқыда испан кезеңінде келген қытайлардың көп бөлігі Хоккиендіктер еді, бастапқыда "Чио Чиу" (Чжанчжоу) және "Чин Чиу" (Кванчжоу) қалаларынан, кейін Амой (Сямынь) және "Чинчжоу" (Кванчжоу) қалаларынан келгендер. Америка кезеңінде көбірек "Фукиен" келіп, бөлшек саудамен айналысып, қазіргі уақытта қытай филиппиндіктерінің көп бөлігін құрайды. Сондай-ақ, бірнеше кантондықтар Кеннон жолы / Бенгуэт жолын Багиоға дейін салуға келді. Аралда тұратын қытайлықтарды жергілікті филиппиндіктермен немесе испандықтармен некелесуге және Рим католик дінін қабылдауға ынталандырды, кейде оларға мұндай мүмкіндіктер ұсынылды. Тегі жоқ филиппиндіктер мен қытайларға 19-ғасырдың ортасында үкімет енгізген испандық фамилиялардың алфавиттік тізімі – Каталого алфабетико де апелидос тізімінен тег таңдауға кеңес берілді. АҚШ отарлық кезеңінде АҚШ-тың Қытайлықтарды шеттету заңы Филиппинге де қолданылды, ол АҚШ басқаруына өткеннен кейін орын алды. Осыған қарамастан, көптеген адамдар сол дәуірде заңды ерекшеліктер, құқықтық тіректер немесе заңсыз жолдармен Филиппинге көшіп келудің жолдарын тапты. "Саудагер ұлдары" үшін тұруға рұқсат куәлігімен және отбасылық асырап алу арқылы заңдық ерекшеліктер болды. Кейбіреулері кемелерде жасырынып келді, портынан заңсыз өтіп, сол дәуірде жағалау күзетінің бақылауы болмаған жерлерге қайықтарымен келді. Кейіннен олар Америка Құрама Штаттарына көшу үшін баспалдақ ретінде пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Қытайдағы азаматтық соғыста коммунистер жеңіске жеткеннен кейін Қытайдан қашқан көптеген босқындар Филиппинге қоныстанды. Бұл топтар 20 ғасырда қазіргі қытай филиппиндіктерінің көп бөлігін құрады. Филиппин 1946 жылдың 4 шілдесінде толық тәуелсіздік алғаннан кейін қытай иммигранттары филиппиндік азаматтығына қабылданды, ал осы жаңа азаматтардың елімізде туған балалары туғаннан бастап филиппиндік азаматтығын алды. Қытай филиппиндіктері Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі қытай диаспорасының бірі болып табылады. Сангли метистері – испан отарлық кезеңінен тараған, кем дегенде бір бөлігі қытай тегінен шыққан филиппиндіктер – Филиппин халқының 18-27% құрайды. Бұрын таза қытай тегіне ие болған шамамен 1,5 миллион филиппиндік болған, яғни сол кездегі халықтың шамамен 1,6% құрады. Қазіргі уақытта Филиппин халық санағында этникалық негіздегі тұрақты санақ жүргізілмейді.
Even before the Spanish arrived in the Philippines, the Chinese had traded with the natives of the Philippines. During the colonial period, there was an increase in the number of Chinese immigrants in the Philippines. The Spaniards restricted the activities of the Chinese and confined them to the Parián which was located near Intramuros, which later they could only live outside it if they became Christian, baptized under the Spanish friars. Most of the Chinese residents earned their livelihood as merchant traders. Initially, many of the Chinese who arrived during the Spanish period were Hokkien initially from "Chiõ Chiu" (Zhangzhou) and some from "Chin Chiu" (Quanzhou), then later Amoy (Xiamen) and many from "Chinchew" (Quanzhou) who were usually merchants and rarely Macanese Cantonese or Taishanese from Macau and "Cantón" (Guangzhou or Guangdong province in general), who usually worked as cooks or laborers ("cargadores" coolie) or artisan craftsmen. By the American period, more "Fukien" still came and entered and continued the retail trade and currently make up most of the Chinese Filipino population with a few Cantonese also coming to build the Kennon Road / Benguet Road to Baguio. The Chinese residents of the islands were encouraged and sometimes incentivized to intermarry with other native or Spanish Filipinos and convert to Roman Catholicism. Both native Filipinos and Chinese who lacked surnames were encouraged to adopt one from the Catálogo alfabético de apellidos, an alphabetical list of Spanish family names, introduced by the government in the mid 19th century. During the United States colonial period, the Chinese Exclusion Act of the United States was also applied to the Philippines once it was under US administration. Despite this, many were still able to find ways to migrate into the Philippines during the era via legal exceptions or loopholes or illegal means. There was a legal exception for "merchant's sons" with a Landing Certificate of Residence and loophole through family adoption through it. Some also came illegally by stowing away in ships and illegally sneaking past port authority or their own boats landing where there was no coast guard coverage before during that era. Some later also used these as a stepping stone to move to mainland United States. After the Second World War and the victory of the Communists in the Chinese Civil War, many refugees who fled from Mainland China settled in the Philippines. These groups in the 20th century formed the bulk of the current population of Chinese Filipinos. After the Philippines achieved full sovereignty on July 4, 1946, Chinese immigrants became naturalized Filipino citizens, while the children of these new citizens who were born in the country acquired Filipino citizenship from birth. Chinese Filipinos are one of the largest overseas Chinese communities in Southeast Asia. Mestizos de Sangley—Filipinos with at least some Chinese ancestry descended from the Spanish colonial era—comprise 18–27% of the Philippine population. There used to be a record of roughly 1.5 million Filipinos with pure Chinese ancestry, or about 1.6% of the population back then. There are no consistent ethnic based census in the Philippine census currently.