Кіріспе

Бинираян фестивалі – Филиппиннің Антике провинциясында әр жылғы желтоқсан айында өткізілетін бір айлық мәдени фестиваль. Бұл фестиваль испан жаулап алуына дейін келген малайлық көшпенділердің келуін еске түсіреді, бұл оқиға Педро Алькантара Монтеклароның аңыздар мен ауызша тарихтан құралған "Марагтас" жинағында баяндалған.

Этимология

Бинираян сөзі қараай тілінен келген "бирай" деген сөзден шыққан, ол "желкенді қайық" дегенді білдіреді. "Бинираян" сөзі сөзбе-сөз "олар қайықпен барған жер" деген мағынаны береді.

Мереке күні

Бұл мерекені губернатор Евелио Хавьер ойластырған, алғаш рет 1974 жылдың 11-13 қаңтарында тойланды. 1975 жылы фестивальдің күні 25-27 сәуірге ауыстырылды, бірақ кейін провинциядағы Рождество тойымен сәйкес келу үшін желтоқсан айында өткізіле бастады. 1981 жылы губернатор Энрике А. Зальдивар қызметке келгеннен кейін, фестиваль қайтадан сәуір айына көшірілді. 1980, 1984-1987 және 1995 жылдары саяси дағдарыстарға байланысты фестиваль өткізілмеді. Нәтижесінде, Батыс Висая аймағындағы маңызды фестивальдердің біріне айналған бұл мерекенің күндері провинция басшылығының әрбір ауысымымен тұрақсыздыққа ұшырады. 2002 жылы Антик провинциялық кеңесі фестивальді сәуір айында өткізу туралы қаулы қабылдады, ал фестивальдің басқару құқығы Бинираян қоры, Инк. ұйымына берілгеннен кейін, күндер сәуір айының үшінші демалыс күндеріне белгіленді. 2011 жылы фестивальдің күні тағы да желтоқсан айына ауыстырылды және содан бері әр жылғы желтоқсанда тойланады.

Мақсаты

Бинираян фестивалі он Борнеолық датустың Анинипая аралына, қазіргі Панайға келгенін еске алады. (Марагтас аңызын қараңыз.) Бинираян фестивалінің әкесі, губернатор Эвелио Б. Хавьер Антикено халқына бұрынғы мерекелерде: «Өткеніміздің естеліктері мен тамырларын жинап, мақтанышпен қарап, Антике ертеңіне сеніммен үміттенелік», - деп еске салған болатын. Бинираян фестивалінің тұрақты тақырыбы – «Тамырларды қайта жаңғырту, мәдениет пен ұлылықты тойлау».

Оқиғалар

Фестиваль Панталан портынан Борнео датуларының алғашқы қонысы саналатын Хамтиктегі Маландог жағалауына өзен арқылы шерумен ашылады. Маландогта осы аңызға толы оқиғаны еске түсіретін тарихи белгі орнатылған. Фестивалде сұлулық конкурстары, мәдени шаралар, көшедегі билер, шерулер, сонымен қатар жергілікті қолөнер бұйымдары мен өнімдерінен көрмелер ұйымдастырылады. 2006 жылы "Бинираян" қоры комедияның дәстүрлі халық театрын насихаттау мақсатында "Комедия Антикуэнья" фестивалін қосымша фестиваль ретінде ұсынды.

Ати-атиден малай-атиге дейін

Ати-ати, қазір Филиппин мерекелерінде "ати-атихан" деп кеңінен танылған, бұрын фестивальдің басты оқиғаларының бірі болды. Акланның танымал ати-ати іс-шарасына ұқсас, Бинираян ати-атиге әртүрлі әлеуметтік топтан келген адамдар қатысып, беттерін қара күйеге бояйды. Қалалар мен барангайлар арасында тайпалық бәйге өткізіледі. Фестивальдің алғашқы онжылдығында ең танымал тайпалар – Камиханон тайпасы (Бги 8), Букака тайпасы (Бги 2), Каринтукай Дагатнон тайпасы (Марина) және Кампан тайпасы (Кампо Панталан) болды. Комонның Каунларан (Бги 3) тайпасы, сол кездегі тайпа жаттықтырушысы және хореографы Герман Кортез басшылығымен, тұрақты түрде жеңіске жетіп, 1981 жылы Илоило қаласындағы Динагян фестивалінде провинцияны "Тайб Бинираян" ретінде таныстырды. Бинираян тайпасы 1983 жылы чемпион атанды, бұл бәсекеде жеңіске жеткен алғашқы Илонгго емес тайпа болды. Бұл Бинираян фестивалінің VI аймақтағы маңызды фестиваль ретінде танымалдығын арттырды. Алайда, кейінгі жылдары тайпаларды ұстаудың жоғары құны көптеген тайпалардың ати-ати бәйгесіне қатысуына кедергі келтірді. 2001 жылы Бинираян атқару комитеті бәйгені Малай Ати бәйгесі ретінде жаңартты, малайлар мен атилер Антикенолардың ата-бабалары деген идеяны ұсыну мақсатында. Қазіргі Малай Ати өнерлері Антикедегі тарихи оқиғаларды, халықтық салт-дәстүрлерді және өмір салтын көрсетеді. 2008 жылдың сәуірінде өткен бәйге провинциядағы фестивальдердің арасындағы ең үздік бәйге болып танылды.

Антик халықаралық марафон

2017 жылы «Антик Халықаралық Марафоны» (АХМ) атты жаңа іс-шара жоспарлануда. Оның мақсаты – Антик халқының табиғатының тазалығын және күнделікті мәселелерден алыс өмір салтын көрсету. Сондай-ақ, провинцияны елдегі спорттық туризмнің орталығына қоюға ниетті. АХМ Антик халқының және баршаның спортпен айналысуға, табиғатқа шығуға және салауатты өмір салтын қабылдауға деген құлшынысын оятуға көмектеседі. Тіркеу ақысының бір бөлігі (10.00) Маландог өзенін абаттандыруға/күтімге жұмсалады. Маландог өзені – он малайлық Датудың жағаға шыққан жері.

Бинриян конфабы

2007 жылы Бинраян қоры Бинраян кеңесін (бастапқыда Бинраян саммиті деп аталды) ғалымдар, академиктер, зерттеушілер, суретшілер, мәдениет қайраткерлері және "Антикеньяна" тақырыбына қызығушылық танытқан кез келген адамды жинады. Кеңес фестивальдің интеллектуалдық ядросы болып табылады, өйткені ұйымдастырушылардың сөзіне сүйенсек, Бинраян фестивалін Антике провинциясының тұрғындарының өткеніне мақтанышпен қарап, болашаққа сеніммен үңілуіне бағытталған көзқарасына жақындату мақсатында ұйымдастырылған. Бинраян фестивалі – тек ғана көңіл көтеру емес, сонымен қатар провинцияның болашақ бағытын анықтау үшін ойлануға арналған уақыт.