Кіріспе

Жан Батист Гатете (1953 жылы туған) – 1994 жылғы Руанда геноциді кезінде геноцид жасауға құлықтанды, геноцид пен адамзатты жоюға қатысқандығы үшін сотталған руандалық саясаткер. Гатете соттан кейін өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бірақ апелляциялық сот оның жазасын 40 жылға дейін қысқартты, себебі «Апелляциялық алқа Гатетеге қатысты барлық айыптауларды ескере отырып, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасының лайықты екенін анықтады», бірақ «Гатете сотталуға тиіс уақыттан кешіктірілді» және «Кез келген адам құқығының бұзылуы тиімді өтемақыны талап етеді» делінгендіктен, «Мерзімді жаза, өмір бойына бас бостандығынан айырудан кем болуымен, Гатете құқықтарының бұзылуы үшін лайықты өтемақы болып табылады». Гатете Руанданың Бюмба префектурасындағы Мурамби коммунасында дүниеге келген. Ол ауыл шаруашылығы инженері мамандығын алған және 1987 жылдан 1993 жылға дейін Мурамби қаласының мэрі (бургместре) болып қызмет еткен. Ол хуту тайпасынан шыққан және үстем MRND партиясының белгілі мүшесі болған. 1993 жылы ол мэрлік қызметтен бас тартты, бірақ өкіметін сақтап, аймаққа «қатыгездік» көрсеткен. Ол 1994 жылдың 6 сәуірінен 30 сәуіріне дейін, әсіресе Кизигуро ауданында геноцидті жоспарлап, тікелей қатысқандығы үшін сотталды. 1997 жылдан 1999 жылға дейін ол Конго Республикасының солтүстігіндегі Луколела қаласындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының (БҰҰЖК) лагерінде «Жан Нсенгиюмва» деген атпен тұрды және асырап алған бала тәрбиеледі. Гатете 2002 жылдың 11 қыркүйегінде Конго Республикасында тұтқындалды. Екі күннен кейін ол Танзанияның Аруша қаласындағы Руанда үшін Халықаралық қылмыстық трибунал штаб-пәтеріне жеткізілді. Бастапқы айыптаулар геноцид, геноцидке қатысу, геноцид жасауға құлықтану, адамзатты жою, кісі өлтіру және зорлау қылмыстары болды. 2011 жылдың 29 наурызында Гатете Руанда үшін Халықаралық қылмыстық трибуналмен кінәлі деп танылып, өмір бойына түрмеге кесілді. 2012 жылдың 9 қазанында Гатетеге тағайындалған жаза 40 жылға дейін қысқартылды.